III SA/Gl 253/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku tutejszego Sądu z dnia 14 września 2010 r., J.T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Strona wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżąca stwierdziła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, ponieważ z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej uzyskuje bardzo niskie dochody. W związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym, organy zabezpieczyły jej konta bankowe i wnioskodawca nie ma aktualnie dostępu do jakichkolwiek zasobów pieniężnych. Wszystko to skutecznie uniemożliwia skarżącej dochodzenie jej praw przed sądami. Ponadto, pod koniec [...] r. zdiagnozowano u J.T. nowotwór [...]. Fakt ten powoduje konieczność prowadzenia leczenia i stosowania bardzo drogich leków – większa część dochodów strony przeznaczana jest właśnie na zakup tych leków. Strona skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, papierów wartościowych, ani oszczędności o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Jest natomiast współwłaścicielką samochodu osobowego marki [...]. Jej udział we własności tego samochodu jest jednak obecnie zajęty przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. Wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jej jedynym źródłem utrzymania jest prowadzona przez nią działalność gospodarcza ("A"), z której osiąga ostatnio [...] zł brutto miesięcznie. W piśmie z dnia [...] r. skarżąca oświadczyła, że pierwszej połowie [...] r. przebywała w szpitalu, gdzie poddana została chemioterapii i radioterapii. Do wniosku strona dołączyła następujące dokumenty: karty wypisowe ze szpitala oraz zaświadczenie o rozpoznanym u niej schorzeniu, protokół zajęcia zabezpieczającego samochodu osobowego marki [...], zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego skarżącej – zabezpieczona należność wynosi [...] zł, oraz zaświadczenie o rachunku bankowym wnioskodawcy, wystawionym w dniu [...] r. przez "B" S.A. Oddział w S. Z zaświadczenia tego wynika, że firma wnioskodawcy posiada w tym banku dwa rachunki: bieżący i walutowy. Oba rachunki są aktualnie zablokowane: rachunek bieżący na kwotę [...] zł (zabezpieczenie należności organu podatkowego), a rachunek walutowy na kwotę [...] zł. Ponadto skarżąca korzysta w tym banku z limitu zadłużeniowego na kwotę [...] zł do dnia [...] r. J.T. oświadczyła, że są to jej jedyne rachunki bankowe, jakie posiada. Z załączonych przez skarżącą podsumowań księgi przychodów i rozchodów za miesiące od [...] do [...] r. wynika, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza rzeczywiście przynosi regularnie straty. Skarżąca dołączyła również kserokopię zeznania podatkowego PIT – 36 za [...] rok. W piśmie z dnia [....] r. nadesłanym do spraw o sygn. akt III SA/Gl 2349 – 2354/10 strona oświadczyła, że lokal, w którym jest zameldowana nie stanowi jej własności. Jest to mieszkanie spółdzielcze i mieszka w nim razem z M.S. Obie dzielą się opłatami – skarżąca jest zobowiązana uiszczać miesięcznie kwotę [...] zł tytułem opłaty za energię elektryczną oraz [...] zł tytułem opłaty za gaz. Generalnie koszt utrzymania strony zamyka się w kwocie [...] zł (w tym zakup żywności i lekarstw). Z kolei z materiałów nadesłanych do akt III SA/Gl 2388 – 2389/10 i 2488 – 2492/10 wynika, że orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r. stwierdzono u J.T. całkowitą niezdolność do pracy do dnia [...] r. Jednocześnie, wnioskodawca jest zadłużona z tytułu opłat za gaz (wezwanie do zapłaty z dnia [....] r.), a M.S. ma zaległości z tytułu uiszczania opłat eksploatacyjnych (wezwanie do zapłaty należności głównej wraz z odsetkami z dnia [...] r.). Na zakup leków skarżąca wydaje przeciętnie [...] zł miesięcznie. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że J.T. składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżąca udokumentowała swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez nią dokumentów wynika, że spełnia ona przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżąca jest osobą samotną. Zamieszkuje wspólnie z M.S. Strona prowadzi działalność gospodarczą. Ostatnio jednak, działalność ta przynosi straty. U wnioskodawcy stwierdzono nowotwór [...], a lekarz orzecznik ZUS w orzeczeniu z dnia [...] r. orzekł, że jest ona osobą całkowicie niezdolną do pracy do dnia [...] r. Jest to o tyle istotne, że skarżąca nie może podejmować dodatkowego zatrudnienia, a w praktyce jakiejkolwiek dodatkowej działalności zarobkowej. Konta bankowe skarżącej są aktualnie zablokowane, na skutek zajęć zabezpieczających dokonanych przez organ skarbowy. Skarżąca wszelkie środki pieniężne niezbędne do zaspokajania swoich podstawowych potrzeb życiowych w rzeczywistości czerpie z limitu debetowego. Poza tym, strona skarżąca zalega z opłatami za media (opłata za gaz), podobnie, jak i M.S. (opłaty eksploatacyjne). Wynika z tego, że sytuacja finansowa skarżącej jest bardzo ciężka. Faktem jest, że wpis sądowy w przedmiotowej sprawie wynosi [...] zł. Jest to więc relatywnie niska kwota. Należy mieć jednak na uwadze fakt, że obecnie, w tutejszym Sądzie toczy się ponad czterdzieści spraw wnioskodawcy – i w każdej z tych spraw powstaje obowiązek uiszczenia opłaty sądowej w tej samej kwocie. W tym stanie rzeczy, na stronie ciąży obowiązek uiszczenia opłat sądowych w łącznej kwocie przekraczającej [...] zł. Uiszczenie przez J.T. takiej sumarycznej kwoty z pewnością pociągnie za sobą dla niej samej ewidentny uszczerbek koniecznego utrzymania. Mając na względzie powyższe, uznano, iż wnioskodawca wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skutkowało to uwzględnieniem jej żądania w całości. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.