III SA/Gl 255/16

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z 26 kwietnia 2016 r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego wpisu sądowego w kwocie 100.00,00 zł, skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). W jego uzasadnieniu podała, że zajmowała się handlem hurtowym i komisowym z wyłączeniem handlu pojazdami samochodowymi i motocyklami. Obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie posiada też żadnego majątku. Nie ma zatem możliwości ubiegania się o kredyt bądź pożyczkę, celem zdobycia środków na uiszczenie wpisu sądowego. Tym bardziej, że kapitał zakładowy Spółki wynosi 51.000,00 zł, a zobowiązania 12.300.000,00 zł. Ponieważ podane wyżej dane okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej strony skarżącej, pismem z 20 maja 2016 r. referendarz sądowy wezwał do ich uzupełnienia poprzez nadesłanie odpisów lub kserokopii następujących dokumentów źródłowych: - sprawozdania finansowego za 2014 r. i 2015 r. (tj. bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej), bądź dokumentów źródłowych wskazujących, kiedy po raz ostatni sporządzono sprawozdanie finansowe Spółki, jakie dane ono zawierało i kiedy zostało zatwierdzone; - deklaracji VAT-7 składanych w ciągu ostatnich trzech miesięcy wraz z ewidencją środków trwałych oraz raportem kasowym z powyższego okresu; - zeznań podatkowych za lata 2014 i 2015 lub zaświadczenia wystawionego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego potwierdzającego, że Spółka nie rozliczała się z urzędem, tj. nie składała zeznań podatkowych CIT-8, deklaracji podatkowych VAT-7, PIT-4R oraz informacji PIT-11; - wyciągów z kont obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, natomiast gdyby rachunki zostały zlikwidowane przedłożenie stosownego zaświadczenia wystawionego przez bank lub kopii umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; - sprecyzowanie czy wobec Spółki prowadzone jest postępowanie likwidacyjne bądź upadłościowe, jeżeli tak należało przedłożyć stosowne dokumenty źródłowe potwierdzające podane w tym zakresie dane; - zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-8. Wezwanie to jak wynika z akt sprawy doręczone zostało w dniu 13 czerwca 2016 r. Do dnia dzisiejszego pozostało ono bez odpowiedzi. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania należnych w sprawie opłat sądowych i wydatków. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na ich poniesienie. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, W-wa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka zwolnienia strony skarżącej z obowiązku uiszczania należnych w sprawie opłat sądowych i wydatków nie została spełniona. Do dnia dzisiejszego skarżąca Spółka nie wykonała bowiem adresowanego do niej wezwania z dnia 20 maja 2016 r., tj. nie nadesłała żądanych dokumentów źródłowych, podczas gdy art. 255 ustawy p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek ich przedłożenia, celem poddania analizie zawartych we wniosku danych obrazujących kondycję finansową i możliwości płatnicze wnioskodawcy. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za uwzględnieniem złożonego wniosku nie oznacza bowiem gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nie się powołujący, że te istnieją. Dlatego niedostarczenie żądanych dokumentów musiało mieć wpływ na dokonywaną przez rozpoznającego wniosek ocenę (vide: S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Warszawa 2007 r., wyd. 1, s. 244). Tym bardziej, że nie zasługuje na aprobatę stanowisko strony, która uchyla się od zaprezentowania stosownej dokumentacji potwierdzającej jej aktualny stan majątkowy i możliwości płatnicze. Z treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wynika wszakże, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania istnienia przesłanek przemawiających za słusznością przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca Spółka uznając za bezcelowe wykonanie wezwania z dnia 20 maja 2016 r. pozbawiła rozpoznającego wniosek możliwości dokonania wnikliwej i rzetelnej oceny jej sytuacji finansowej. Okoliczność ta nie pozwala uwzględnić złożonego wniosku, w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a., postanowiono orzec jak w sentencji.