III SA/Gl 2561/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-12-10
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, a jej sytuacja finansowa jest bardzo ciężka z uwagi na chorobę, zajęcie kont bankowych i niskie dochody z działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, co jest przesłanką do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sytuacja finansowa skarżącej, obejmująca chorobę nowotworową, całkowitą niezdolność do pracy, zablokowane konta bankowe i niskie dochody z działalności gospodarczej, potwierdza niemożność poniesienia kosztów sądowych, zwłaszcza w kontekście licznych spraw toczących się przed sądem.Stan faktyczny
Skarżąca J. T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując niemożność ich poniesienia z powodu niskich dochodów z działalności gospodarczej, zajęcia kont bankowych przez organ podatkowy, kosztów leczenia nowotworu oraz braku innych zasobów finansowych. Skarżąca jest całkowicie niezdolna do pracy do 2012 roku. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, J. T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Strona wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżąca stwierdziła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, ponieważ z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej uzyskuje bardzo niskie dochody. W związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym, organy zabezpieczyły jej konta bankowe i wnioskodawca nie ma aktualnie dostępu do jakichkolwiek zasobów pieniężnych. Wszystko to skutecznie uniemożliwia skarżącej dochodzenie jej praw przed sądami.
Ponadto, pod koniec 2009 r. zdiagnozowano u J. T. nowotwór nosogardła. Fakt ten powoduje konieczność prowadzenia leczenia i stosowania bardzo drogich leków – większa część dochodów strony przeznaczana jest właśnie na zakup tych leków.
Strona skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, papierów wartościowych, ani oszczędności o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Jest natomiast współwłaścicielką samochodu osobowego marki [...] . Jej udział we własności tego samochodu jest jednak obecnie zajęty przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S..
Wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jej jedynym źródłem utrzymania jest prowadzona przez nią działalność gospodarcza ("A" T. J.), z której osiąga ostatnio [...] zł brutto miesięcznie.
W piśmie z dnia [...] 2010 r. skarżąca oświadczyła, że pierwszej połowie 2010 r. przebywała w szpitalu, gdzie poddana została chemioterapii i radioterapii.
Do wniosku strona dołączyła następujące dokumenty: karty wypisowe ze szpitala oraz zaświadczenie o rozpoznanym u niej schorzeniu, protokół zajęcia zabezpieczającego samochodu osobowego marki [...] , zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego skarżącej – zabezpieczona należność wynosi [...] zł, oraz zaświadczenie o rachunku bankowym wnioskodawcy, wystawionym w dniu [...] 2010 r. przez "B" S.A. Oddział w S..
Z zaświadczenia tego wynika, że firma wnioskodawcy posiada w tym banku dwa rachunki: bieżący i walutowy. Oba rachunki są aktualnie zablokowane: rachunek bieżący na kwotę [...] zł (zabezpieczenie należności organu podatkowego), a rachunek walutowy na kwotę [...] zł. Ponadto skarżąca korzysta w tym banku z limitu zadłużeniowego na kwotę [...] zł do dnia [...] 2011 r. J. T. oświadczyła, że są to jej jedyne rachunki bankowe, jakie posiada.
Z załączonych przez skarżącą podsumowań księgi przychodów i rozchodów za miesiące od [...] do [...] 2010 r. wynika, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza rzeczywiście przynosi regularnie straty.
Skarżąca dołączyła również kserokopię zeznania podatkowego PIT – 36 za 2009 rok.
W piśmie z dnia [...] 2010 r. nadesłanym do spraw o sygn. akt III SA/Gl 2349 – 2354/10 strona oświadczyła, że lokal, w którym jest zameldowana nie stanowi jej własności. Jest to mieszkanie spółdzielcze i mieszka w nim razem z M. S.. Obie dzielą się opłatami – skarżąca jest zobowiązana uiszczać miesięcznie kwotę [...] zł tytułem opłaty za energię elektryczną oraz [...] zł tytułem opłaty za gaz. Generalnie koszt utrzymania strony zamyka się w kwocie [...] zł (w tym zakup żywności i lekarstw).
Z kolei z materiałów nadesłanych do akt III SA/Gl 2388 – 2389/10 i 2488 – 2492/10 wynika, że orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] 2010 r. stwierdzono u J.T. całkowitą niezdolność do pracy do dnia [...] 2012 r. Jednocześnie, wnioskodawca jest zadłużona z tytułu opłat za gaz (wezwanie do zapłaty z dnia [...] 2010 r.), a M. S. ma zaległości z tytułu uiszczania opłat eksploatacyjnych (wezwanie do zapłaty należności głównej wraz z odsetkami z dnia [...] 2010 r.). Na zakup leków skarżąca wydaje przeciętnie [...] zł miesięcznie.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że J.T. składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżąca udokumentowała swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez nią dokumentów wynika, że spełnia ona przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżąca jest osobą samotną. Zamieszkuje wspólnie z M. S.. Strona prowadzi działalność gospodarczą. Ostatnio jednak, działalność ta przynosi straty. U wnioskodawcy stwierdzono nowotwór nosogardła, a lekarz orzecznik ZUS w orzeczeniu z dnia [...] r. orzekł, że jest ona osobą całkowicie niezdolną do pracy do dnia [...] 2012 r. Jest to o tyle istotne, że skarżąca nie może podejmować dodatkowego zatrudnienia, a w praktyce jakiejkolwiek dodatkowej działalności zarobkowej. Konta bankowe skarżącej są aktualnie zablokowane, na skutek zajęć zabezpieczających dokonanych przez organ skarbowy. Skarżąca wszelkie środki pieniężne niezbędne do zaspokajania swoich podstawowych potrzeb życiowych w rzeczywistości czerpie z limitu debetowego.
Poza tym, strona skarżąca zalega z opłatami za media (opłata za gaz), podobnie, jak i M. S. (opłaty eksploatacyjne).
Wynika z tego, że sytuacja finansowa skarżącej jest bardzo ciężka. Faktem jest, że wpis sądowy w przedmiotowej sprawie wynosi [...] zł. Jest to więc relatywnie niska kwota. Należy mieć jednak na uwadze fakt, że obecnie, w tutejszym Sądzie toczy się ponad czterdzieści spraw wnioskodawcy – i w każdej z tych spraw powstaje obowiązek uiszczenia opłaty sądowej w tej samej kwocie. W tym stanie rzeczy, na stronie ciąży obowiązek uiszczenia opłat sądowych w łącznej kwocie przekraczającej [...] zł. Uiszczenie przez J. T. takiej sumarycznej kwoty z pewnością pociągnie za sobą dla niej samej ewidentny uszczerbek koniecznego utrzymania.
Mając na względzie powyższe, uznano, iż wnioskodawca wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skutkowało to uwzględnieniem jej żądania w całości.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło