III SA/Gl 257/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 100 (sto) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 17.652 zł, skarżąca spółka, reprezentowana przez pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie adwokata, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. wystawił wobec spółki wiele tytułów wykonawczych. W celu zaspokojenia swoich wierzytelności, organ podatkowy podjął stosowne czynności, które skutkują między innymi tym, że spółka nie może obecnie rozporządzać swoim majątkiem, a w efekcie nie posiada środków, finansowych, które mogłaby przeznaczyć na zapłacenie wpisu sądowego od skargi. Organ egzekucyjny w toku postępowania zajął także wierzytelności przysługujące spółce w kwocie około 1.500.000 zł. Jednocześnie zajęte zostały wszystkie konta bankowe spółki i wszystkie środki pieniężne wpływające na rachunki bankowe spółki są zajmowane na poczet zaległych zobowiązań podatkowych. Spółka nie dysponuje więc wolnymi środkami pieniężnymi. Wnioskodawca posiada nieruchomości w ramach użytkowania wieczystego. Nieruchomości te również zostały zajęte przez organ egzekucyjny. Ponadto, spółka nie posiada środków trwałych, które mogłaby spieniężyć. Organ egzekucyjny zajął również udział przysługujący wnioskodawcy w firmie [...] Sp. z o.o. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie 100.000 zł (oraz prawo wieczystego użytkowania w łącznej kwocie 1.508.200 zł i udziały w spółce [...] Sp. z o.o. o łącznej wartości 10.068,70 zł), natomiast wartość środków trwałych wnioskodawcy wynosi 479.908,26 zł, a wg bilansu, w ostatnim roku obrotowym spółka poniosła stratę w wysokości (-) 10.138.784,67 zł. Z oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu PPPr wynika, że spółka posiada rachunek bankowy w Banku "A", a stan konta wynosi (-) 90,04 zł. Jednocześnie wartość środków pieniężnych znajdujących się w kasie spółki na dzień [...] r. wynosił 110,76 zł. Spółka dołączyła do druku urzędowego formularza PPPr dołączyła szereg dokumentów i materiałów źródłowych tytułem uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. Wśród tych dokumentów znajdują się liczne tytuły wykonawcze i zawiadomienia o zajęciu określonych praw w toku postępowania egzekucyjnego; wyciąg z rachunku bankowego; ewidencję środków trwałych na dzień [...] r.; zeznanie podatkowe CIT-8 za 2013 r. i za 2014 r.; deklaracje podatkowe VAT-7 za okres od września 2015 r. do lutego 2016 r.; raport kasowy obrazujący stan gotówki w kasie spółki na dzień [...] r.; sprawozdanie finansowe za rok 2014 oraz opinię i raport z badania sprawozdania finansowego za rok 2014. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jednocześnie podkreślić należy, że regulacja normatywna w zakresie prawa pomocy w przypadku osób prawnych lub jednostek organizacyjnych, które nie posiadają osobowości prawnej, zgodnie z treścią art. 246 § 2 in principio P.p.s.a., ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż nawet gdyby przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie występujących w sprawie opłat byłaby spełniona, rozpoznający wniosek nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli wedle jego uznania będzie to konieczne dla zapewnienia stronie konstytucyjnego prawa do sądu. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skarżąca spółka dołączyła do wniosku o przyznanie prawa pomocy komplet dokumentów i materiałów źródłowych niezbędnych do rozpoznania wniosku. Wnioskodawca przedstawiła w sposób kompletny i wyczerpujący swój aktualny stan finansowy. Nie zdołała jednak wykazać, że jej aktualna sytuacji finansowa zasługuje na uwzględnienie jej wniosku w całości. W ocenie bowiem rozpoznającego wniosek, skarżąca spółka jest w stanie uiścić tytułem wpisu sądowego od skargi kwotę, stanowiącą drobną cząstkę wpisu sądowego od skargi, o który została wezwana zarządzeniem z dnia [...] r. Skarżąca spółka rzeczywiście znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Wiele składników jej majątku jest przedmiotem toczącego się postępowania egzekucyjnego: rachunki bankowe, wierzytelności oraz udział w spółce [...] Sp. z o.o. są przedmiotem zajęcia w tym postępowaniu. Jednocześnie, od września 2015 r. wyraźnemu i gwałtownemu obniżeniu uległy obroty spółki, co wynika z analizy nadesłanych do akt sprawy deklaracji VAT-7. W tym stanie rzeczy, uiszczenie kwoty 17.652 zł tytułem wpisu sądowego od skargi rzeczywiście znajduje się poza zasięgiem realnych możliwości finansowych skarżącej spółki. Z oświadczenia spółki zawartego na druku urzędowego formularza PPPr wynika jednak, że na rachunku bankowym spółki występował debet na dzień [...] r., natomiast z raportu kasowego wynika, że w kasie spółki znajdowała się w tym dniu kwota 603,76 zł. Z danych tych wynika, że wnioskodawca powinien być w stanie wygospodarować kwotę 100 zł i przeznaczyć ją na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w tej kwocie. Kwota ta stanowi nieco ponad 0,5 % kwoty, którą spółka byłaby zobowiązana uiścić w przypadku, gdyby niniejszy wniosek nie został uwzględniony w całości. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.