III SA/Gl 259/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-11-05
Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik, Magdalena Jankiewicz, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej może zostać wydana, jeśli istnieją inne dokumenty medyczne wskazujące na schorzenia skórne, mimo że orzeczenia jednostek orzeczniczych wykluczyły zawodową etiologię tych schorzeń?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji sanitarnej prawidłowo oparły swoje rozstrzygnięcie na orzeczeniach lekarskich wydanych przez wyspecjalizowane jednostki orzecznicze. Orzeczenia te, zgodnie z przepisami, stanowią wiążący dowód w sprawie chorób zawodowych, a organy te nie mają kompetencji do samodzielnego podważania ich ustaleń ani do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie rozpoznania i przyczyn choroby zawodowej wbrew tym orzeczeniom.Stan faktyczny
Skarżąca I. L. domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej – alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Organy sanitarne obu instancji odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy, które wykluczyły zawodową etiologię schorzenia. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania, w tym niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, i wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Starszy referent Katarzyna Pisula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi I. L. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 20 stycznia 2025 r. nr NS-HP.2332.2.56.2024 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 20 stycznia 2024r. NS-HP.2332.2.56.2024 Śląski Państwowy Inspektor Sanitarny (dalej: ŚPIS, organ II instancji) po rozpatrzeniu odwołania z dnia 9 grudnia 2024 r. I. L. (dalej: strona, skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. (dalej: PPIS, organ I instancji,) z dnia 4 grudnia 24 2024 r. nr [...] orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - choroby skóry; alergiczne kontaktowe zapalenie skóry - wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.), art. 235 ¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465; dalej: k.p.) oraz § 8 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836; dalej: rozporządzenie).
Rozstrzygnięcie nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia 4 grudnia 2024 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. odmówił stwierdzenia u strony choroby zawodowej - choroby skóry; alergiczne kontaktowe zapalenie skóry - wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych rozp. R.M. z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych, w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe i orzeczenia lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia 26 kwietnia 2024 r. nr [...] oraz Instytutu Medycyny w L. z dnia 16 października 2024 r. nr [...].
Odwołanie od decyzji PPIS w B. złożyła strona prosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz podnosząc, iż wykonywanie obowiązków pracowniczych w Oddziale [...] Szpitala Specjalistycznego nr [...] w B. wywołało u niej chorobę skóry, która uniemożliwia jej podjęcie jakiejkolwiek pracy zawodowej.
Za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u strony Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 235 ¹ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy, która stanowi, iż "za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych " narażeniem zawodowym''.
W sprawie strony postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez PPIS w B. wykazało, iż była zatrudniona w latach 1990 - 2018 w Szpitalu Specjalistycznym nr [...] w B. na stanowisku salowej oraz sprzątaczki. Do zadań ww. należało m. in. dbanie o czystość na oddziale, transport posiłków z kuchni na oddział z udziałem wózków, transport materiału do badań laboratoryjnych, pomoc pielęgniarce przy transporcie chorych, zmiana pościeli pacjentów, pomoc na salach opatrunkowych, operacyjnych i zabiegowych (pomoc przy opatrunkach, mieszaniu maści, podawaniu materiału opatrunkowego, zdejmowanie zużytego opatrunku). Podczas zatrudnienia ww. miała kontakt z preparatami do mycia i dezynfekcji powierzchni, sanitariatów, naczyń i rąk. Dodatkowo od października 2017 r. do grudnia 2018 r. strona miała kontakt z pyłami budowlanymi poremontowymi.
Strona była badana w WOMP PChZ w S. (orzeczenie lekarskie z dnia 26 kwietnia 2024 r. nr [...]), gdzie lekarze specjaliści na podstawie przepisów rozp. R.M. z dnia 30 czerwca 2009 r. dot. chorób zawodowych orzekli o braku podstaw do rozpoznania alergicznego kontaktowego zapalenia skóry - wymienionego w poz. [...] wykazu chorób zawodowych.
W wywiadzie strona podawała pojawienie się w listopadzie 2017 r. zmian na skórze stóp (pęcherze, krwawienie, złuszczanie się skóry), w kolejnych miesiącach podobne zmiany pojawiły się również na skórze rąk. Leczona w POZ i Poradni Dermatologicznej. Hospitalizowana w Oddziale Dermatologicznym w styczniu 2018 r. z rozpoznaniem: Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia wywołane przez nieokreślone czynniki.
Strona była badana w Instytucie Medycyny Pracy im. [...] w L., gdzie wydano orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 16 października 2024 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia specjaliści opisując historię choroby strony zaznaczyli, że pomimo zaprzestania pracy w 2018 r. nadal utrzymują się u niej dolegliwości skórne: w lipcu 2019 r. ww. obserwowała nawrót zmian skórnych okolicy stopy lewej zgłosiła się do lekarza POZ (wizyta z dn. 05 lipca 2019 r., rozpoznano inne postacie zapalenia skóry, leczona środkiem [...]), we wrześniu 2020 r. zgłosiła się do lekarza POZ z prośbą o skierowanie do Poradni Alergologicznej z powodu nawracających zmian skórnych z zaczerwienieniem i pojawieniem się pęcherzy (teleporada z dnia 22 września 2020 r.), w październiku 2020 r. w trakcie wizyty u lekarza POZ w badaniu przedmiotowym stwierdzono zmiany rumieniowo-złuszczające skóry stóp (wizyta z dnia 06 października 2020 r.), w maju 2021 r. pacjentka ponownie zgłosiła się do lekarza POZ z powodu nawrotu zmian skórnych w badaniu przedmiotowym - stwierdzono rozsiane zmiany plamiste na skórze całego ciała (wizyta z dnia 28 maja 2021 r.). W styczniu 2022 r. Strona zgłosiła się do lekarza POZ z powodu zaczerwienienia, pieczenia i swędzenia skóry twarzy, w obrębie skóry twarzy (na policzkach) zaobserwowano rumień z teleangiektazjami. Wydano skierowanie do poradni reumatologicznej celem poszerzenia diagnostyki w kierunku tocznia rumieniowatego. W 2023 r. ww. ponownie zgłaszała zmiany skórne rąk w trakcie wizyt u lekarza POZ, stwierdzono liczne przeczosy na skórze rąk.
Przy przyjęciu do Oddziału Chorób Zawodowych IMP w L. strona zgłaszała obecność zmian skórnych o charakterze grudek, zaczerwienienia z pękaniem skóry, bolesnością tej okolicy i pieczeniem. Na 3-4 dni przed przyjęciem do oddziału ww. odstawiła lek [...], po 2-3 dniach pojawiły się zmiany grudkowe na skórze tułowia (wokół pępka oraz na plecach) oraz kończyn dolnych. W dermatologicznym badaniu przedmiotowym stwierdzono na skórze stóp po stronie podeszwowej pęknięcia i złuszczanie skóry (rozległe obszary) oraz lichenizację na skórze rąk. W testach płatkowych uzyskano pozytywne wyniki dla dwuchromianu potasu (chromu), sześciowodnego chlorku kobaltu (kobaltu) oraz 2- Merkaptobezotiazolu, natomiast negatywne wyniki uzyskano dla zestawu środków odkażających oraz materiału własnego (rękawiczki gumowe oraz lateksowe). Stwierdzona reakcja na powyższe alergeny może być przyczyną rozwoju lub zaostrzeń stwierdzanych zmian skórnych, jednakże są to związki powszechnie występujące w środowisku (w tym w warunkach pozazawodowych) - dwuchromian potasu występuje w cemencie, barwnikach tekstylnych, produktach garbarskich, konserwantach drewna, stopach metalurgicznych, zapałkach bezpiecznych, fotografii, galwanizacji, środkach antykorozyjnych, rytownictwie i litografii, ceramice, przemyśle samochodowym, przemyśle RTV, kopiarkach, tatuażach, barwnikach cieni do powiek. Chlorek kobaltu występuje w farbach do włosów, cieniach do powiek, antyperspirantach, barwnikach tatuaży, w wyrobach przemysłu metalurgicznego, ceramicznego, szklarskiego, stosuje się go również w medycynie: w implantach stomatologicznych i ortopedycznych, rozrusznikach, metalowych częściach protez. Merkaptobenzotiazol zaś można spotkać przede wszystkim w wyrobach gumowych takich jak wykładziny zbiorników paliwa, uszczelnienia, przewody elektryczne, wtyczki, maski gazowe, okulary ochronne, taśmy przenośnikowe, amortyzatory, sprężyny, maty, rękawiczki medyczne, fartuchy, słuchawki, stetoskopy, gumki recepturki, gumki do ścierania, arkusze gumowe, paski antypoślizgowe, materace i dywany antypoślizgowe ale także mogą go zawierać smary, kleje, odczynniki fotograficzne oraz preparaty weterynaryjne, takie jak pudry i aerozole przeciw pchłom i kleszczom.
Ze względu na obraz kliniczny schorzenia, utrzymywanie się zmian skórnych pomimo zaprzestania pracy w narażeniu, uczulenie na alergeny środowiskowe i brak wrażliwości na czynniki występujące w środowisku pracy nie potwierdzono etiologii zawodowej zmian skórnych.
Reasumując, w oparciu o analizę całości zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz dotyczącej narażenia zawodowego nie ma podstaw do rozpoznania u Pani I. L. choroby zawodowej pod postacią alergicznego kontaktowego zapalenia skóry (poz. [...] wykazu chorób zawodowych, Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, ze zmianami).
Organ II instancji rozpoznając odwołanie uznał je za niezasadne. Podniósł iż organy inspekcji sanitarnej wydając decyzję w przedmiocie choroby zawodowej, mają na względzie, czy spełnionych zostało kilka pozytywnych elementów jednocześnie, tj. rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych, musi być stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową, a wyniki oceny warunków pracy muszą pozwalać na stwierdzenie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowana została narażeniem zawodowym. Brak jednego z tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej .
W rozpatrywanej sprawie nie został spełniony warunek dotyczący rozpoznania choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych. Lekarze WOMP PChZ w S. jak i IMP w L. jednogłośnie orzekli, iż u strony ze względu na obraz kliniczny schorzenia, utrzymywanie się zmian skórnych pomimo zaprzestania pracy w narażeniu oraz uczulenie na alergeny środowiskowe nie można potwierdzić zawodowej etiologii występujących u niej zmian skórnych.
Organ II instancji stwierdził iż zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia oraz uzasadnia wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Orzeczenia jednostek orzeczniczych są ze sobą zgodne, logicznie i szczegółowo uzasadnione, a zatem wiążą organ inspekcji sanitarnej właściwy do wydania decyzji, w tym sensie, że organ ten nie ma podstaw do dokonania oceny
Ze względu na obraz kliniczny schorzenia, utrzymywanie się zmian skórnych pomimo zaprzestania pracy w narażeniu, uczulenie na alergeny środowiskowe i brak wrażliwości na czynniki występujące w środowisku pracy nie potwierdzono etiologii zawodowej zmian skórnych.
Reasumując, w oparciu o analizę całości zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz dotyczącej narażenia zawodowego nie ma podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej pod postacią alergicznego kontaktowego zapalenia skóry (poz. [...] wykazu chorób zawodowych, Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, ze zmianami). Rozpatrując niniejszą sprawę, Organ II instancji uznał, iż brak możliwości wykazania związku przyczynowego schorzenia z pracą zawodową oraz brak rozpoznania choroby zawodowej przez lekarzy jednostek orzeczniczych, uniemożliwia wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej istnienie powyższej choroby.
W skardze do WSA w Gliwicach strona organowi zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy - to jest naruszenie: art. 7, 77 § 1 i art. 80 KPA polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i nie podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;
— art. 7,77 § 1 i art. 107 § 3 KPA polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 KPA obowiązku w tym zakresie i w konsekwencji nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W konsekwencji postawionych zarzutów wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Nadto wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu:
a) z opinii biegłego sądowego lekarza dermatologa - na okoliczność rodzaju zaistniałego u skarżącej schorzenia, czasu jego powstania, jak też przyczyn i okoliczności skutkujących zakażeniem;
b) z dokumentacji medycznej skarżącej - na okoliczność zdiagnozowanej, u skarżącej choroby oraz przebiegu leczenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Powołał orzecznictwo sądowo-administracyjne na poparcie wydanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 202 r. poz.935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b), c) p.p.s.a.).
Przeprowadzone w powyżej określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nie naruszył przepisów prawa.
Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 235 ¹ Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
W świetle powyższych regulacji podkreślić należy, że organ inspekcji sanitarnej może wydać decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej tylko wówczas, gdy spełnione są następujące warunki:
1. wystąpiła taka jednostka chorobowa, która została zamieszczona w powyższym wykazie jako choroba zawodowa,
2. choroba ta bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy,
3. ustalono, że udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w czasie określonym dla danego schorzenia w rozporządzeniu.
Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej.
W przedmiotowej sprawie przedmiot sporu sprowadza się do ustalenia, czy choroba, na którą cierpi skarżący stanowi chorobę zawodową.
Przepis art. 235 ¹ Kodeksu pracy stanowi natomiast, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1¹ Kodeksu pracy, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, określające wykaz chorób zawodowych, a także okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.
W przedmiotowym przypadku postępowanie prowadzone było w kierunku choroby zawodowej wymienionej w poz. 18 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia a to choroby skóry alergiczne kontaktowe zapalenie skóry .
Oznacza to, że tylko takie rozpoznanie wskazywałoby, że skarżący cierpi na chorobę zawodową.
Na podstawie przebiegu postępowania wiadomym jest, że w sprawie wydane zostało wobec skarżącej orzeczenia lekarskie jednostki orzeczniczej I i II stopnia, tj. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy – Poradni Chorób Zawodowych w S. nr [...] z dnia 26 kwietnia 2024 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Podobnie w orzeczeniu lekarskim z dnia 16 października 2024r nr [...] z Instytutu Medycyny Pracy w L. stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia specjaliści opisując historię choroby strony zaznaczyli, że pomimo zaprzestania pracy w 2018 r. nadal utrzymują się u strony dolegliwości skórne: w lipcu 2019 r. ww. obserwowała nawrót zmian skórnych okolicy stopy lewej zgłosiła się do lekarza POZ (wizyta z dn. 05 lipca 2019 r., rozpoznano inne postacie zapalenia skóry, leczona środkiem [...]), we wrześniu 2020 r. zgłosiła się do lekarza POZ z prośbą o skierowanie do Poradni Alergologicznej z powodu nawracających zmian skórnych z zaczerwienieniem i pojawieniem się pęcherzy (teleporada z dnia 22 września 2020 r.), w październiku 2020 r. w trakcie wizyty u lekarza POZ w badaniu przedmiotowym stwierdzono zmiany rumieniowo-złuszczające skóry stóp (wizyta z dnia 06 października 2020 r.), w maju 2021 r. pacjentka ponownie zgłosiła się do lekarza POZ z powodu nawrotu zmian skórnych w badaniu przedmiotowym - stwierdzono rozsiane zmiany plamiste na skórze całego ciała (wizyta z dnia 28 maja 2021 r.). W styczniu 2022 r. zgłosiła się do lekarza POZ z powodu zaczerwienienia, pieczenia i swędzenia skóry twarzy, w obrębie skóry twarzy (na policzkach) zaobserwowano rumień z teleangiektazjami. W 2023 r. ww. ponownie zgłaszała zmiany skórne rąk w trakcie wizyt u lekarza POZ, stwierdzono liczne przeczosy na skórze rąk.
Z powyższego wynika zatem, że jednostki orzecznicze obu stopni są w swych orzeczeniach zgodne zarówno co do tego, że brak jest etiologii zawodowej zmian skórnych u strony. Występujące utrzymujące zmiany skórne pomimo zaprzestania pracy w narażeniu, uczulenia na alergeny środowiskowe, pojawienie się nowych zmian i zaostrzeń choroby pomimo zaprzestania pracy w narażeniu i brak wrażliwości na czynniki występujące w środowisku pracy wskazują na brak wspomnianej etiologii choroby zmian skórnych. Podobne wnioski w ocenie stanu zdrowia skarżącej dwóch różnych placówek wskazuje na zasadność takiej oceny. W ocenie Sądu oznacza to, że nie został spełniony ww. warunek konieczny do stwierdzenia choroby zawodowej, określony jako 1., tj. nie zaistniała sytuacja, gdy u pracownika lub byłego pracownika została stwierdzona choroba ściśle wymieniona w rozporządzeniu. Nie było zatem podstaw do jej stwierdzenia.
Odnośnie zarzutu strony, że schorzenie po przejściu na emeryturę jest diagnozowane w Centrum Medycznym [...] na co skarżąca przedstawiła dokumentacje medyczną dołączona do skargi wskazać należy, że na podstawie tej dokumentacji nie jest możliwe stwierdzenie, czy u skarżącej występuje choroba zawodowa. Po pierwsze, stosownie do treści § 5 ust. 1 rozporządzenia, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, ze zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Stosownie zaś do § 6 ust. 1 lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Wreszcie, po myśli § 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
W świetle przywołanej regulacji, orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych należy do lekarzy spełniających określone wymagania kwalifikacyjne, a jednocześnie zatrudnionych w wyspecjalizowanych jednostkach z zakresu medycyny pracy. Tylko orzeczenie lekarskie spełniające ww. warunki jest miarodajne dla ustalenia istnienia bądź braku choroby zawodowej i to w szczególności to orzeczenie stanowi podstawę wydania decyzji o stwierdzeniu albo odmowie stwierdzenia choroby zawodowej.
Oznacza to także, że kwestia rozpoznania choroby zawodowej nie należy do kompetencji właściwego organu inspekcji sanitarnej, a orzeczenie lekarskie wydane w tym przedmiocie opiera się na wiadomościach specjalnych lekarza spełniającego określone wymagania kwalifikacyjne i stanowi wiążący dokument urzędowy, co do rozpoznania określonej choroby. Brak jest bowiem podstaw prawnych do oceny przez organy inspekcji sanitarnej dokumentacji medycznej pracownika i prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie rozpoznania i przyczyn choroby zawodowej. Brak jest także ku temu podstaw faktycznych, skoro organy inspekcji sanitarnej nie posiadają wiedzy koniecznej dla oceny stanu zdrowia pracownika lub byłego pracownika. Analiza dokumentacji medycznej pracownika należy do kompetencji lekarzy orzeczników, a nie organów inspekcji sanitarnej albo lekarzy zatrudnionych poza systemem jednostek orzeczniczych, gdyż to lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. To oni posiadają doświadczenie i wiedzę do oceny wpływu sposobu wykonywanej pracy i warunków istniejących w środowisku pracy na powstanie choroby. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Również rozpoznania postawione przez lekarzy działających poza systemem jednostek orzeczniczych nie mogą podważać rozpoznań postawionych przez lekarzy w tych jednostkach zatrudnionych i spełniających szczególne wymagania kwalifikacyjne w zakresie orzecznictwa. Nie mogą również zakwestionować rozpoznania lub nierozpoznania choroby zawodowej przez jednostki orzecznicze, tj. bez uzyskania weryfikujących orzeczeń innych uprawnionych jednostek. Niedopuszczalne jest, aby organ przeciwstawiał własną wiedzę albo rozpoznania postawione poza systemem orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych wiadomościom specjalnym posiadanym przez lekarzy orzeczników, uzewnętrznionym w treści ich orzeczeń.
Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie wydane w ramach orzekania o chorobach zawodowych ma walor opinii biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 k.p.a., zatem organ – jak w przypadku każdej opinii biegłego – nie ma możliwości polemiki z poczynionymi w niej ustaleniami i może ją weryfikować tylko pod kątem formalnej poprawności, kompletności czy jednoznaczności wydanego orzeczenia. Jeśli orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące, logiczne i prawidłowe uzasadnienie, to organ nie może samodzielnie go podważać i przyjmować, że stan zdrowia strony kształtuje się odmiennie od wyników badań i ustaleń stanowiących podstawę orzeczenia lekarskiego. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Natomiast stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału, nie jest jednak uprawniony do samodzielnego podważania ustaleń zawartych w orzeczeniu. Przeprowadzone przez lekarzy badania zostały wykonane w sposób prawidłowy, wystarczający do wydania decyzji. Mając na uwadze powyższe, argumentacja skarżącej, jakoby przeprowadzone w sprawie badania były nierzetelnie i nie mogły zasługiwać na uwzględnienie nie zasługiwała na uwzględnienie. Podsumowując Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zgromadzono materiał dowodowy w postaci orzeczeń wydanych przez jednostki orzecznicze dwóch szczebli, właściwych do orzekania w sprawach chorób zawodowych, a sporządzone przez zatrudnionych w nich lekarzy uprawnionych do orzekania w tym przedmiocie. Są one zbieżne co do zasadniczej konkluzji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Są one poprawne formalnie, jasne co do wywiedzionych wniosków, jednoznaczne w swej treści i poczynionych ustaleniach.
W świetle powyższego, wbrew stanowisku strony skarżącej, organ nie był uprawniony do podważania orzeczeń przedstawionych przez lekarzy, z braku ku temu kompetencji. Nie był zobowiązany zatem do dalszego prowadzenia postępowania dowodowego, skoro stan faktyczny został ustalony. W szczególności orzeczenia te nie mogły zostać skutecznie podważone dokumentacją lekarską wystawioną poza systemem orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych jako jedynie właściwego do orzekania w tym przedmiocie.
Tym samym, decyzja organu odwoławczego nie jest obarczona naruszeniem art. 7, art. 77 czy też art. 80 k.p.a. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, skoro podniesione w niej argumenty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę.
Końcowo odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów medycznych Sąd wskazuje, że na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu stanowi wyjątkową sytuację niezbędną do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Sąd takiej konieczności w sprawie nie widział albowiem wszystkie okoliczności sprawy zostały w niej wyjaśnione.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło