III SA/Gl 260/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-01-07
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Anna Apollo, Iwona Bogucka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego jest zgodne z prawem, jeśli strona twierdzi, że nie miała wiedzy o postępowaniu i nie mogła skutecznie wnieść odwołania z powodu odbywania kary pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania było zgodne z prawem. Termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg od daty doręczenia decyzji ustanowionemu przedstawicielowi strony, a nie od daty osobistego dowiedzenia się o decyzji przez stronę, która odbywała karę pozbawienia wolności. Sąd podkreślił, że ustanowienie przedstawiciela miało na celu zapewnienie prawidłowego toku postępowania w sytuacji nieobecności strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. D. na postanowienie Wojewody stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego od decyzji Prezydenta Miasta o wymeldowaniu. Strona skarżąca twierdziła, że dowiedziała się o decyzji dopiero po wyjściu z więzienia i że jej przedstawiciel nie mógł ustalić jej miejsca pobytu, mimo że odbywała karę pozbawienia wolności. Organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu, wskazując na doręczenie decyzji ustanowionemu przedstawicielowi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.) Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant Joanna Spadek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2005 r. przy udziale --- sprawy ze skargi E. D. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta W. powołując się na przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174) orzekł o wymeldowaniu E. D. z miejsca pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w W..
Powyższą decyzję zawierającą prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego doręczono w dniu [...] 2001 r. ustanowionemu w sprawie na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] r. sygn. [...] przedstawicielowi M. S..
Dnia [...]r. (data nadania pisma w placówce pocztowej) E. D. osobiście zaskarżył decyzję Prezydenta Miasta W.z dnia [...]r. nr [...] nie zgadzając się z jej treścią.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1017) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego.
W uzasadnieniu powyższego wskazał, że przewidziany w art. 129 § 2 Kpa czternastodniowy termin do złożenia odwołania nie został przez stronę zachowany. Upłynął on bowiem bezskutecznie w dniu 20 grudnia 2001 r. Stąd wniesione przez E. D. odwołanie jako spóźnione nie mogło być rozpoznane merytorycznie.
Dnia [...] r. (data stempla pocztowego) skarżący E. D. wniósł skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w treści której wyjaśnił, że na wniosek żony złożony [...] 2001 r. został wymeldowany z pobytu stałego z mieszkania przy ul. [...] w W.. O powyższym dowiedział się [...] 2002 r. z wyroku orzekającego rozwód (sygn. [...]), którego uzasadnienie otrzymał dopiero [...] 2002 r. Zaprzeczył tym samym jakoby odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta wniósł w dniu [...] 2002 r. W tym czasie odbywał bowiem karę pozbawienia wolności. Niemożliwe było więc – jego zdaniem – nadanie odwołania w placówce pocztowej, skoro na wolność wyszedł – jak wyjaśnił – dopiero [...] 2003 r.
Nieprawdziwe jest ponadto – zdaniem skarżącego - jakoby jego przedstawiciel M. S., który reprezentował go w sprawie nie mógł ustalić - pomimo poszukiwania przez Krajowy Rejestr Karny - miejsca jego pobytu, skoro odbywał on od [...] 2001 r. karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w J..
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski powtarzając argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniósł o oddalenie skargi, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Dodatkowo wskazał, iż organy administracji państwowej są związane postanowieniem Sądu o ustanowieniu kuratora. Badanie jego zasadności nie należy do właściwości organu meldunkowego. Gdyby odwołujący przedstawił dokument potwierdzający fakt wznowienia postępowania sądowego w sprawie o ustanowienie kuratora, organ odwoławczy taki dowód lub orzeczenie sądu musiałby uwzględnić, rozpoznając sprawę o wymeldowanie. Skoro jednak takiego dowodu lub orzeczenia do tej pory nie przedstawiono, to organ drugiej instancji stosownie do art. 134 Kpa był zobowiązany stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia dowołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga E. D.na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] została wniesiona w dniu 17 marca 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.).
Należy jednak zauważyć, że powyższa ustawa straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Jednocześnie z dniem 1 stycznia 2004 r. zniesione zostały ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, w miejsce których, w myśli art. 85 ustawy, utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego - wojewódzkie sądy administracyjne.
Dla obszaru województwa śląskiego powstał zatem, na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który jest sądem administracyjnym właściwym dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy.
Z uwagi na powyższe zmiany ustawodawca w art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidział, że w przypadku spraw, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają one rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne, w zakresie swojej właściwości, sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona przez Sąd wykazała, że odpowiada ono prawu.
Prawidłowo bowiem – zdaniem Sądu - organ odwoławczy przystępując do merytorycznego rozpoznania złożonego przez stronę skarżącą odwołania - w pierwszej kolejności - zbadał jego wymogi formalne, w tym przewidziany do jego wniesienia termin, który stosownie do art. 129 § 2 Kpa wynosi 14 dni licząc od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy ta miała ustanowionego w myśl art. 34 Kpa przedstawiciela, od daty doręczenia decyzji przedstawicielowi strony – art. 48 § 1 Kpa.
Ponieważ w rozpoznawanej sprawie postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] r. sygn. [...] ustanowiono dla nieznanego z miejsca pobytu E. D. przedstawiciela, w osobie M. S., 14-dniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg – jak słusznie wskazał organ odwoławczy – od dnia [...] 2001 r., tj. od daty doręczenia decyzji przedstawicielowi.
Późniejsze doręczenie decyzji organu pierwszej instancji stronie nie powoduje bowiem otwarcia od początku dla strony terminu do wniesienia odwołania (vide: wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt SA/Bk 1283/99, ONSA 2001/3/115).
Stąd wniesione dnia 7 stycznia 2003 r. odwołanie – jako spóźnione – nie mogło odnieść zamierzonego przez stronę skarżącą skutku prawnego.
Bez znaczenia dla sprawy jest przy tym – zdaniem Sądu – podniesiona przez skarżącego okoliczność niemożności osobistego sporządzenia odwołania, jeżeli autentyczność złożonego na nim podpisu E. D. potwierdza
St. Wychowawca tamt. Działu Penitencjarnego.
W odniesieniu natomiast do zarzutu strony jakoby wyznaczenie w rozpoznawanej sprawie przedstawiciela w osobie M. S. było bezpodstawne wskazać należy, iż powyższe jest czynnością z zakresu postępowania administracyjnego, która ma charakter procesowy. Jej celem jest zatem zapewnienie prawidłowego toku postępowania administracyjnego, które jest prowadzone z udziałem nieobecnej strony, i zagwarantowanie tej stronie należytej reprezentacji.
Ponieważ do dnia [...] 2001 r. – jak słusznie wskazał sam skarżący – miejsce jego pobytu nie było znane, zasadnie – zdaniem Sądu – organ pierwszej instancji po uprzednio poczynionych ustaleniach w Kartotece Krajowego Rejestru Karnego wystąpił w dniu [...] 2001 r. z wnioskiem o wyznaczenie dla E. D. przedstawiciela w osobie M. S..
Do powyższego działania obligował go bowiem przepis art. 34 § 1 Kpa, z treści którego jednoznacznie wynika, że jeżeli z powodu swojej nieobecności strona nie może osobiście brać udziału w toczącym się postępowaniu organ wystąpi do sądu o ustanowienie dla niej przedstawiciela.
Reasumując stwierdzić należy, że skarżący nie przytoczył takich zarzutów pod adresem zaskarżonego postanowienia, które uzasadniałyby wniosek, że narusza ono bądź uchybia przepisom postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, stąd wniesioną przez niego skargę – jako niezasadną – należało oddalić z braku podstaw prawnych do jej uwzględnienia.W tym stanie sprawy orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło