III SA/Gl 260/24
WyrokWSA w Gliwicach2024-06-24
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Beata Machcińska, Adam Pawlyta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wypłaty dotacji celowej na opiekę nad dziećmi do lat 3 jest uzasadniona brakiem zawartej umowy między gminą a podmiotem prowadzącym placówkę, mimo że ustawa i uchwała rady gminy nie przewidują takiego wymogu?Ratio decidendi
Odmowa wypłaty dotacji celowej z powodu braku zawartej umowy jest błędna, gdyż ani ustawa o opiece nad dziećmi do lat 3, ani uchwała rady gminy nie uzależniają przyznania dotacji od zawarcia takiej umowy. Wymóg ten nie wynika również z przepisów ustawy o finansach publicznych. Dotacja celowa ma charakter celowy, a nie podmiotowy, co oznacza, że jej przyznanie nie może być uzależnione od dodatkowych, nieprzewidzianych prawem warunków, takich jak zawarcie umowy.Stan faktyczny
Skarżący, prowadzący prywatny klub dziecięcy, zwrócił się o przyznanie dotacji celowej za luty 2022 r. Prezydent Miasta odmówił wypłaty, powołując się na brak zawartej umowy na 2022 r. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie uchwały rady miasta i przepisów ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3. WSA w Gliwicach pierwotnie oddalił skargę, uznając odmowę za czynność faktyczną, ale uznał dotację za uznaniową i uzależnił jej wypłatę od zawarcia umowy. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędne zastosowanie przepisów ustawy o finansach publicznych i brak podstawy prawnej do uzależniania dotacji od zawarcia umowy. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.Rozstrzygnięcie
1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2) zasądza od Prezydenta Miasta J. na rzecz strony skarżącej 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Specjalista Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi R.S. na czynność Prezydenta Miasta J. z dnia 9 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji za luty 2022 r. 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2) zasądza od Prezydenta Miasta J. na rzecz strony skarżącej 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi R. S. (dalej "strona" lub "skarżący") jest czynność Prezydenta Miasta J. (dalej: "Prezydent" lub "organ") z 9 marca 2022 r. w przedmiocie dotacji celowej za luty 2022 r.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Skarżący pismem z 3 marca 2022 r. zwrócił się do organu o przyznanie dotacji za luty 2022 r. dla Prywatnego Klubu Dziecięcego "[...]" w J. (dalej: "klub").
2. 9 marca 2022 r. Prezydent poinformował stronę o braku możliwości wypłaty dotacji za miesiąc objęty wnioskiem, gdyż ze stroną nie zawarto umowy na 2022 r. o udzielenie dotacji celowej z budżetu miasta na dofinansowanie kosztów zapewnienia dziecku opieki w klubie.
3. Na czynność Prezydenta z 9 marca 2022 r. skarżący wniósł skargę do WSA w Gliwicach, wnosząc o:
1) stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności względem skarżącego,
2) zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie:
1) postanowień Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] r. polegające na nieuwzględnieniu wniosku skarżącego o wypłatę dotacji, z uwagi na brak umowy łączącej Gminę i skarżącego, pomimo że wymóg jej zawarcia nie wynika ani z treści uchwały, ani charakteru dotacji jako dotacji celowej;
2) art. 60 ust. 1-2 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 poprzez uznanie, że warunki podmiotowe spełnione przez skarżącego nie mają znaczenia, w sytuacji braku zawartej z Gminą umowy, jak też poprzez przyjęcie, że o uprawnieniu do dotacji decydują inne, nieznane skarżącemu kryteria, niż fakt objęcia opieką dziecka zgodnie z ustawą.
Uzasadniając skargę, skarżący podał, że prowadzi placówkę: Prywatny Klub Dziecięcy "[...]" (wpis do Rejestru żłobków i klubów dziecięcych pod numerem [...] z dnia 17 marca 2014 r. prowadzonego przez Prezydenta Miasta J.), gdzie dzieci do lat 3 objęte są opieką i w związku z tym, zgodnie z Uchwałą Rady Miasta nr [...] na każde dziecko objęte taką opieką, skarżący, po przedłożeniu za dany miesiąc wniosku, winien otrzymać dotację celową.
Skarżący argumentował, że zgodnie z treścią ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3, a także charakterem dotacji (która została uznana za dotację celową przez Kolegium [... ] w K., co wynika wprost z uzasadnienia Uchwały nr [...]), udzielenia jej nie można uzależniać warunkami o charakterze podmiotowym lub też jakimikolwiek innymi nieodnoszącymi się do faktu objęcia dziecka opieką.
Skarżący argumentował, że w złożonym wniosku wykazał fakt objęcia dziecka do lat 3 opieką, jednak organ odmówił wypłaty dotacji na nieznanej podstawie, gdyż Uchwała Rady Miasta, w zakresie realizacji wypłat dotacji podmiotom uprawnionym, nie stanowi o warunkach typu: zawarcie umowy, czy też inne. Skarżący podniósł, że pismo Urzędu Miejskiego w J., który udzielił odpowiedzi odmownej, nie wspomina o ewentualnych brakach złożonego wniosku lub innych przeszkodach, w tym niespełnieniu kryteriów określonych w Uchwale Rady Miasta, a odmowę wypłaty dotacji argumentuje brakiem podpisania umowy na 2022 r.
Zdaniem skarżącego przedmiotowa czynność w postaci pisemnej odpowiedzi udzielonej przez Urząd Miejski w J. narusza interes prawny skarżącego, który - jako osoba prowadząca działalność w sposób określony w ustawie, a także jako wnioskodawca spełniający kryteria Uchwały Rady Miasta - jest pozbawiony prawa do dotacji celowej, choć jego prawo do tejże wynika z przepisów.
Bezzasadna odmowa narusza interes nie tylko skarżącego, lecz też osób korzystających z prowadzonej przez niego placówki, albowiem dotacja otrzymywana na opiekę nad dzieckiem do lat 3 służy zaspokajaniu potrzeb dzieci, tworzeniu warunków dla nich oraz zmniejszaniu kosztów ponoszonych z tego tytułu, również przez opiekunów prawnych dzieci oddawanych pod opiekę skarżącemu. Skarżący dodał, że w sprawie organ nie tylko bezzasadnie odmówił wypłaty dotacji, ale też bezpodstawnie zaproponował zawarcie umowy na 2022 r. od marca 2022 r. (dot. pisma nr [...] z dnia 7 lutego. 2022 r., które skarżący otrzymał 21 lutego 2022 r.). Zdaniem skarżącego wskazuje to na działanie w złej wierze, albowiem negatywna ocena wniosku, który należałoby procedować zgodnie z uchwałą, ma wynikać z braku zawartej umowy, której organ nie chce zawrzeć bez podania przyczyny.
4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako nienależącej do właściwości sądów administracyjnych, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku - o jej oddalenie.
Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi, organ argumentował, że brak jest podstawy do wypłaty żądanej przez skarżącego dotacji, ponieważ wniosek o przyznanie dotacji na 2022 r. skarżący złożył w dniu 2 lutego 2022 r. Ponadto skarżący nie podpisał umowy dotacyjnej przesłanej przy piśmie z 7 lutego 2022 r.
5. WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia z 8 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/GI 416/22, oddalił skargę strony na czynność Prezydenta Miasta J. z 9 marca 2022 r. w przedmiocie dotacji celowej za luty 2022 r.
Uzasadniając oddalenie skargi Sąd pierwszej instancji stwierdził, że odmowa wypłacenia dotacji celowej jest czynnością faktyczną, dokonaną bez wydawania postanowienia lub decyzji, skierowaną do skarżącego, dotyczącą prawa do dotacji przeznaczonej dla podmiotów prowadzących działalność polegającą na opiece nad dziećmi do lat 3, przewidzianego w art. 60 ust. 1 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1324; dalej: "ustawa o opiece") oraz w postanowieniach uchwały nr [...] Rady Miejskiej w J., a zatem w przepisach prawa. Jest więc objęta kognicją sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Jednocześnie w ocenie WSA zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy o opiece podmioty prowadzące żłobek lub klub dziecięcy lub zatrudniające dziennych opiekunów, mogą otrzymać na dziecko objęte opieką w żłobku lub klubie dziecięcym, lub przez opiekuna dotację celową z budżetu gminy. Użyty w tym przepisie zwrot "mogą otrzymać" oznacza, że świadczenie to ma charakter uznaniowy, czyli że decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania dotacji należy do gminy. Przepis ten nie gwarantuje wymienionym w nim podmiotom otrzymania dotacji. Podobny zapis znajduje się w uchwale Rady Miejskiej w J. nr [...], w której postanowiono, że podmioty prowadzące na terenie miasta kluby dziecięce mogą ubiegać się o przyznanie dotacji. Art. 221 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 305 ze zm., dalej: u.f.p.) wymaga w takim przypadku zawarcia umowy z beneficjentem, która powinna określać: szczegółowy opis zadania, w tym cel na jaki dotacja została przyznana i termin jego wykonania, wysokość dotacji udzielanej podmiotowi wykonującemu zadanie i tryb płatności, termin wykorzystania dotacji, tryb kontroli wykonywania zadania, termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji oraz zwrotu niewykorzystanej części dotacji.
Umowa tego rodzaju została zawarta ze skarżącym 4 stycznia 2021 r., jej przedmiotem było udzielenie dotacji celowej z budżetu miasta na dofinansowanie kosztów opieki nad dziećmi w klubie w roku 2021. Umowa ta regulowała wysokość dotacji, okres jej obowiązywania, zasady przekazywania dotacji oraz jej rozliczania, kontrolę realizacji zadania, rozwiązanie i odstąpienie od umowy.
Przystępując do umowy, strona zaakceptowała jej postanowienia. Jedno z nich polegało na tym, że miasto mogło rozwiązać umowę w przypadku odmowy poddania się przez dotowanego kontroli. Taki przypadek miał miejsce i to stało się powodem skutecznego wypowiedzenia umowy przez miasto. Umowa ta nie jest aktem administracyjnym, będącym wyrazem władczej pozycji organu administracyjnego, regulującego w sposób jednostronny uprawnienia lub obowiązki podmiotu, do którego jest skierowany. Jest wyrazem woli umawiających się stron i jej ocena, w tym ocena zasadności jej wypowiedzenia, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Jest natomiast przesłanką podjęcia czynności faktycznej, jaką jest wypłata lub odmowa wypłaty dotacji celowej. Fakt rozwiązania umowy oraz brak podpisania nowej umowy na kolejny rok uzasadnia odmowę wypłacenia dotacji skarżącemu.
6. Skarżący wniósł skargę kasacyjną na ww. wyrok WSA, zarzucając m.in. naruszenie:
- art. 60 ustawy o opiece poprzez błędne przyjęcie, że wskazany w ustawie zwrot, że podmioty określone w art. 8 ust. 1 ustawy "mogą" otrzymywać dotacje celowe jest podstawą do uznaniowego rozstrzygania wniosków składanych o dotację,
mimo że zasady udzielania dotacji określa uchwała rady gminy, czego wymaga ustawa, a w konsekwencji przyjęcie, że organ w rozstrzyganej sytuacji miał prawo do uznaniowego udzielania dotacji, nawet jeśli wnioskodawca spełnia warunki podmiotowe do jej otrzymania określone w uchwale Rady Miasta J., podjętej na podstawie delegacji ustawowej, w tym do przyjęcia, że warunkiem koniecznym do otrzymania dotacji jest zawarcie umowy z Gminą J., którą podmiotowi przedstawiono, jednak za okres od marca do grudnia 2022 r.;
- art. 221 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1634 ze zm.) poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy nie odnosi się on do stanu faktycznego w rozstrzyganej sprawie, albowiem zawierana przez organ z dotowanymi umowa nie dotyczyła finansowania zlecania podmiotowi niedziałającemu w celu osiągnięcia zysku zadania należącego do samorządu i nie była wymogiem ani ustawowym, ani wynikającym z uchwały organu gminy, zaś sam przepis wymienionej ustawy nie obejmuje działalności objętej i opisanej w ustawie o opiece.
7. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 stycznia 2024 r., sygn. akt I GSK 477/23, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. do właściwości sądów administracyjnych należy orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Chodzi tu zatem o akty lub czynności, które nie są decyzją lub postanowieniem, bo te są wymienione w pkt od 1 do 3, a więc są czynnościami faktycznymi (materialno-technicznymi), skierowanymi do indywidualnego podmiotu, dotyczącymi jego praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Odmowa wypłacenia dotacji celowej jest taką czynnością faktyczną, dokonaną bez wydawania postanowienia lub decyzji, skierowaną do skarżącego, dotyczącą prawa do dotacji przeznaczonej dla podmiotów prowadzących działalność polegającą na opiece nad dziećmi do lat 3, przewidzianego w art. 60 ust. 1 ustawy o opiece oraz w postanowieniach uchwały, a zatem w przepisach prawa. Jest to czynność objęta kognicją sądu administracyjnego i z tego powodu skarga nie została odrzucona z zastosowaniem przepisu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego.
Dodać trzeba, że kwestia odrzucenia skargi była już analizowana przez WSA w uchylonym wyroku, jednak ocena tego sądu, że sprawa należy do kognicji sądów administracyjnych i skarga nie podlega odrzuceniu, nie została zakwestionowana przez NSA przy rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącego.
Jak już Sąd wskazał niniejsza sprawa była przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyniku złożonej przez Skarżącego skargi kasacyjnej wyrokiem z 23 stycznia 2024 r., sygn. akt I GSK 447/23 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 416/22 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.
Uchylenie zaskarżonego wyroku przez NSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji. Stosownie bowiem do treści art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zaznaczyć przy tym należy, że rozpatrując ponownie sprawę wojewódzki sąd administracyjny związany jest nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania.
Związanie sądu administracyjnego pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen (wyrok NSA z dnia 24 listopada 2022r., sygn. akt I FSK 1346/22).
NSA w ww. powołanym wyroku wskazał, "że sformułowane przez skarżącego zarzuty nie w pełni są precyzyjne, dlatego że każdy z przywołanych w skardze kasacyjnej artykułów ustaw składa się z mniejszych jednostek redakcyjnych (ustępów). Skarga kasacyjna należy do środków prawnych sformalizowanych, których sporządzenie polega na starannym określeniu jednostek redakcyjnych aktów prawnych, których naruszenie autor pisma zarzuca wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Niemniej jednak, z uwagi na to, że w skardze kasacyjnej częściowo zacytowano treść regulacji prawnej, której naruszenia upatruje w zaskarżonym wyroku autor skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w tym zakresie zarzuty te poddają się merytorycznej ocenie. Przede wszystkim zasadne okazało się stanowisko skarżącego o wadliwym zastosowaniu przez Sąd pierwszej instancji art. 221 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych. Z ustaleń Sądu pierwszej instancji nie wynika to, by skarżący prowadził działalność opisaną w poszczególnych ustępach tego artykułu, to jest by stanowił podmiot niezaliczany do sektora finansów publicznych i niedziałający w celu osiągnięcia zysku. Z tego względu zastosowanie względem skarżącego przepisu regulującego przyznawanie dotacji tego rodzaju podmiotom było nieuzasadnione. Wywodzenie z tego przepisu obowiązku zawarcia przez skarżącego umowy w przedmiocie dotacji było zatem bezzasadne. Powinność ta nie wynika także z żadnego z ustępów art. 60 ustawy o opiece nad dziećmi do lat trzech ani z postanowień uchwały Rady Miasta J. [...]. Stanowisko uzależniające prawo skarżącego do wypłaty dotacji od obowiązywania zawartej z Miastem J. umowy nie znajduje zatem oparcia w przepisach prawa. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odstąpi zatem od stawiania skarżącemu takiego wymagania i oceni skargę z wyłączeniem powinności zawarcia umowy. Natomiast, wbrew stanowisku skarżącego, powołane przez niego przepisy prawa nie gwarantują otrzymania dotacji, żądanie to podlega ocenie uprawnionego do tego organu. Zaproponowana w skardze kasacyjnej wykładnia art. 60 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi do lat trzech jest w tej części błędna."
Materialnoprawne podstawy rozpatrywanej sprawy zawarte są w art. 60 ustawy o opiece.
I tak, według art. 60 ust. 1 ustawy o opiece podmioty, o których mowa w art. 8 ust. 1, prowadzące żłobek lub klub dziecięcy lub zatrudniające dziennych opiekunów oraz osoby, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, mogą otrzymać na dziecko objęte opieką w żłobku lub klubie dziecięcym, lub przez dziennego opiekuna dotację celową z budżetu gminy (por. art. 60 ust. 1 ustawy o opiece).
Natomiast wysokość i zasady ustalania oraz rozliczania dotacji celowej, o której mowa w ust. 1, w tym kategorie dzieci, na które przyznawana jest dotacja, określa rada gminy w drodze uchwały (art. 60 ust. 2 ustawy o opiece).
W uchwale, o której mowa w ust. 2, może zostać określone, że dotacja, o której mowa w ust. 1, może zostać przyznana również na dzieci zamieszkałe na terenie innej gminy niż gmina przyznająca dotację (art. 60 ust. 3 ustawy o opiece).
Podjęcie uchwały w tym przedmiocie należy do uprawnień dyskrecjonalnych gminy (por. wyrok NSA z 14 listopada 2017 r., II GSK 2071/17). To rada gminy rozstrzyga o tym, czy w ogóle wprowadzi wskazany system dotacji celowych (wyrok WSA we Wrocławiu z 20 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 272/20). Uchwała w tym przedmiocie ma charakter aktu prawa miejscowego, podlegającego publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Jest adresowana do podmiotów prowadzących działalność w zakresie opieki nad dziećmi do 3 lat i ubiegającymi się o przyznanie dotacji z tego tytułu (por. wyrok NSA z 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1673/15).
W przypadku dotacji swoboda prawotwórcza organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego jest ograniczona przez wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego oraz cele i sens upoważnienia ustawowego (por. wyrok NSA z 22 marca 2017 r., sygn. II GSK 1673/15; wyrok WSA w Poznaniu z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Po 142/19). W sytuacji bowiem podejmowania uchwały na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy o opiece rada gminy (miasta) jest obowiązana działać ściśle w granicach upoważnienia ustawowego, obejmującego zgodnie z art. 60 ust. 2 w/w ustawy wyłącznie określenie wysokości dotacji i zasad ustalania oraz rozliczania dotacji, w tym kategorie dzieci, na które przyznawana jest dotacja, a przy ustalaniu wysokości dotacji kierować się określonym w art. 60 ust. 1 ustawy zwrotem "dziecko objęte opieką". (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2017 r., sygn. II GSK 1673/15; wyrok WSA w Lublinie z 8 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 222/22). Zatem ustawowe określenia zasady ustalania i rozliczania dotacji oznacza wskazanie reguł, którymi należy się kierować przy ustalaniu i rozliczaniu dotacji. Pojęcia te - interpretowane w kontekście celu i założeń ustawowych przyznawania dotacji celowych z tytułu opieki nad dziećmi - obejmują zatem takie reguły postępowania jak określenie sposobu, w jaki dotacja dla beneficjenta będzie ustalana, na podstawie jakich dokumentów dotacja będzie przyznawana (np. na podstawie złożonego oświadczenia o liczbie dzieci czy wykazu dzieci), w jaki sposób będzie regulowana dotacja na rzecz danego beneficjenta itp. (por. wyrok NSA z 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1673/15; wyrok WSA w Poznaniu z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Po 142/190; wyrok WSA w Gliwicach z 24 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 1270/18; wyrok WSA w Gliwicach z 20 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 853/23).
W dniu [...] r. Rada Miejska w J. podjęła Uchwałę Nr [...] w sprawie wysokości, zasad ustalania i rozliczania dotacji celowej dla podmiotów prowadzących żłobki oraz kluby dziecięce na terenie Miasta J. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2018 r. poz. 2296 ze zm., dalej "Uchwała"); Uchwała została zmieniona Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej W J. z dnia [...] r. w ten sposób, że wykreślono § 2 ust. 5 oraz § 4 ust. 4 pkt 4 Uchwały (zmiana weszła w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]; Uchwałę ogłoszono [...] r.).
Według § 1 ust. 1 Uchwały osoby fizyczne lub osoby prawne i jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, prowadzące na terenie Miasta J. żłobki lub kluby dziecięce posiadające wpis do Rejestru żłobków i klubów dziecięcych prowadzonego przez Prezydenta Miasta J., zwane dalej podmiotami prowadzącymi żłobki lub kluby dziecięce, mogą ubiegać się o przyznanie dotacji celowej z budżetu miasta J., zwanej dalej dotacją.
Z kolei § 1 ust. 2 stanowi, że podmioty prowadzące żłobki lub kluby dziecięce, mogą otrzymać dotację na dziecko objęte opieką pod warunkiem, że dziecko zamieszkuje na terenie Miasta J.. Kolejny warunek udzielenia dotacji przewidziany został w § 2 ust. 5 Uchwały. Mianowicie dotacja udzielana będzie pod warunkiem ustalenia przez podmiot prowadzący żłobek lub klub dziecięcy opłaty za pobyt dziecka, pobieranej od rodziców/opiekunów prawnych w wysokości nieprzekraczającej 900 zł miesięcznie (nie wliczając opłaty za wyżywienie).
Zgodnie z § 4 ust. 3 Uchwały dotacji udziela się na wniosek zawierający: 1) nazwę lub imię i nazwisko oraz siedzibę lub adres podmiotu prowadzącego żłobek lub klub dziecięcy, 2) miejsce prowadzonego żłobka lub klubu dziecięcego, 3) numer i datę wpisu do Rejestru żłobków i klubów dziecięcych prowadzonego przez Prezydenta Miasta J., 4) nazwę banku i numer rachunku bankowego, na który przekazywana będzie dotacja celowa. Do wniosku – według § 4 ust. 3 Uchwały – należy dołączyć: 1) statut żłobka lub klubu dziecięcego; 2) regulamin organizacyjny żłobka lub klubu dziecięcego, 3) oświadczenie podmiotu prowadzącego żłobek o zobowiązaniu do informowania organu dotującego o zmianach danych, o których mowa w ust. 3 pkt 1-4, 4) oświadczenie podmiotu, który utworzył żłobek lub klub dziecięcy o wysokości opłat za pobyt i wyżywienie dziecka pobieranych od rodziców/opiekunów prawnych dzieci objętych opieką.
Dotacja będzie przekazywana z dołu – co wynika z § 3 ust. 1 uchwały - w miesięcznych transzach, w terminie do 15 dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni, w zależności od liczby dzieci objętych opieką w żłobku lub klubie dziecięcym w miesiącu poprzedzającym przekazanie transzy.
W myśl § 4 ust. 1 i 2 Uchwały dotacji w roku 2018 udziela się na wniosek złożony do Prezydenta Miasta J., w terminie do 31 sierpnia 2018 r., a dotacji w kolejnych latach udziela się na wniosek złożony do Prezydenta Miasta J., w terminie do 31 sierpnia roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji.
Z zapisów Uchwały wynika, że wypłata dotacji jest możliwa po spełnieniu przez wnioskodawcę warunków w niej określonych, na podstawie wniosku określonego w § 4 Uchwały.
Z akt administracyjnych wynika, że Skarżący wnioskiem z dnia 3 marca 2022 r. zwrócił się do Prezydenta J. o udzielenie dotacji za luty 2022 r.
Skarżący we wniosku zawarł dane, o których mowa w § 4 ust. 3 Uchwały oraz dołączył dokumenty wskazane w § 4 ust. 3 pkt 1, 2 i 3, tj. statut placówki, regulamin organizacyjny, oświadczenie o zobowiązaniu do informowania organu dotującego o zmianach danych, o których mowa w ust. 3 pkt 1-4 i oświadczenie o wysokości opłat za pobyt dziecka w 2022 r. Ponadto podał listę dzieci objętych opieką w lutym 2022 r. oraz oświadczył, że rodzice/opiekunowie prawni wymienionych dzieci uiścili opłatę za pobyt dzieci w placówce za miesiąc, którego wniosek dotyczy.
Po rozpatrzeniu tego wniosku Prezydent J. w piśmie z 9 lutego 2022 r. uznał, że w związku z brakiem podpisanej umowy na rok 2022 r. o udzielenie dotacji celowej z budżetu Miasta J. na dofinansowanie pokrycia kosztów zapewnienia dziecku opieki w klubie dziecięcym "[...]", nie ma możliwości wypłaty dotacji za luty 2022 r.
Stanowisko Prezydenta, uzależniające wypłatę dotacji od podpisania przez Skarżącego umowy jest błędne. Taki obowiązek nie wynika z żadnego z ustępów art. 60 ustawy o opiece ani z postanowień uchwały Rady Miasta J. [...]. Odmowa wypłaty dotacji z tego powodu jest niedopuszczalna, co stwierdził NSA w wyroku z 23 stycznia 2024 r., sygn. akt I GSK 447/23.
Rozpoznając sprawę ponownie, Prezydent uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niej wskazania do dalszego postępowania. Prezydent zobowiązany będzie rozpatrzyć wniosek Skarżącego o przyznanie dotacji, stosując kryteria jej przyznania określone w Uchwale, przy czym uwzględni Uchwałę Nr [...] Kolegium [... ] w K. z dnia [...] r., w której stwierdzono nieważność Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w J. w części dotyczącej § 4 ust. 1 i 2 z powodu istotnego naruszenia art. 60 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2018 r. poz. 603) polegającego na nieuprawnionym ustaleniu terminu składania wniosku o udzielenie dotacji. W uzasadnieniu ww. uchwały Kolegium [... ] w K. wskazano m.in., że "ustawa o opiece nad dziećmi do lat 3, nie wprowadza jako warunku przyznania dotacji terminu złożenia wniosku o dotację, co wynika z faktu, iż dotacja ta jest dotacją celową, nie zaś podmiotową. Celowy charakter dotacji oznacza, że jest ona przyznawana na realizację zadań realizowanych przez podmioty prowadzące działalność, o której mowa w tej ustawie, a nie na dofinansowanie działalności bieżącej tych podmiotów. Podmioty te nie są obowiązane do wyprzedzającego rok budżetowy planowania liczby dzieci, które mają być objęte opieką, lecz mogą ubiegać się o dotację w każdym czasie w ciągu roku budżetowego, jeśli realizują zadania, na które dotacja jest przyznawana. Wprowadzenie terminu składania tych wniosków przez beneficjentów jest zatem niedopuszczalne. Powoduje to bowiem ograniczenie podmiotowe dotacji, w sytuacji gdy dotacja ta ma charakter wyłącznie celowy. Kolegium zauważyło, "że przytoczone przepisy ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3 nie uprawniają Rady Miejskiej do określenia trybu udzielania dotacji. Tymczasem określenie terminu składania wniosków o udzielenie dotacji, należy do zagadnień dotyczących trybu udzielania dotacji, a organ stanowiący uprawniony jest jedynie do określania wysokości i zasad ustalania oraz rozliczania dotacji celowe."
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wpis w wysokości 200 zł, kwotę 480 zł, stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego radcą prawnym, ustaloną wg. stawki minimalnej na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.) oraz 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej za udzielone pełnomocnictwo.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło