III SA/Gl 2635/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-07-26

Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Barbara Orzepowska-Kyć, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednostka organizacyjna gminy (izba wytrzeźwień) jest uprawniona do samodzielnego wystawiania administracyjnych tytułów wykonawczych na należności za pobyt, czy też wierzycielem w takim przypadku jest gmina (reprezentowana przez prezydenta miasta)?
Ratio decidendi
Jednostka organizacyjna gminy, taka jak izba wytrzeźwień, nie jest samodzielnym wierzycielem uprawnionym do wystawiania administracyjnych tytułów wykonawczych. Wierzycielem jest gmina, reprezentowana przez prezydenta miasta, a jednostka organizacyjna działa jedynie z jego upoważnienia i w jego imieniu. Tytuł wykonawczy wystawiony przez jednostkę we własnym imieniu, bez wskazania gminy jako wierzyciela i z użyciem pieczęci jednostki, jest wadliwy i podlega zwrotowi.
Stan faktyczny
Skarżąca jednostka, "A" we W., wystawiła tytuł wykonawczy na należność za pobyt i opiekę lekarską J. K. w "A". Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił tytuł wykonawczy, uznając, że "A" nie jest uprawniona do jego wystawienia, a jedynie Prezydent Miasta W. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że działa na podstawie pełnomocnictwa Prezydenta Miasta W. i statutu jednostki, a zwrot tytułu wykonawczego był niezasadny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant st. sekr. sąd. Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. : Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.), art. 18, art. 27 § 1 pkt 1 i 7 oraz art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a), po rozpatrzeniu zażalenia "A" we W., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z [...] r. nr [...], o zwrocie tytułu wykonawczego z [...] r. nr [...], obejmującego opłatę za pobyt i opiekę lekarską w "A" we W., wystawionego na zobowiązanego J. K. zamieszkałego w C. Z akt administracyjnych wynika, że [...] r. "A" we W. wystawiła tytuł wykonawczy nr [...] na zobowiązanego J. K., zam. w C., obejmujący należności w kwocie [...] zł, za pobyt i opiekę lekarską w "A". Tytuł wykonawczy został opatrzony pieczęcią urzędową "A", wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego podpisał pracownik jednostki z upoważnienia Dyrektora "A". Przy czym postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte, gdyż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C., postanowieniem z [...] r. nr [...], zwrócił "A" sporny tytuł wykonawczy działając na podstawie art. 29 § 2 u.p.e.a. W uzasadnieniu jako przyczynę zwrotu wskazał błędne oznaczenie wierzyciela tj. "A", która w jego ocenie, nie dysponowała umocowaniem prawnym do wystawiania administracyjnego tytułu wykonawczego. Zdaniem organu egzekucyjnego jedynie Prezydent Miasta W. uprawniony jest do wystawienia takiego tytułu. W zażaleniu "A" we W. wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, podkreślając, że Dyrektor "A" działa w oparciu o Statut "A" i i pełnomocnictwo udzielone mu przez Prezydenta Miasta W. do jednoosobowego występowania w imieniu Gminy przed sądami powszechnymi, sądami administracyjnymi i organami egzekucyjnymi, jak również do jednoosobowego zarządzania "A", reprezentowania jej na zewnątrz i składania oświadczeń woli w imieniu Miasta W. Podkreślił też, że zadania i odpowiadające im kompetencje, przyjęte przez gminy o statusie miasta na podstawie art. 2 ust. 4 ustawy z 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych (Dz. U. Nr 141, poz. 692) przechodzą jako zadania własne, zadania i odpowiadające im kompetencje należące dotychczas do urzędów skarbowych, w zakresie należności z tytułów podatków i opłat, dla których organ gminy jest właściwy dl ich ustalania i pobierania na podstawie art. 1 pkt 2 ustawy z 5 grudnia 1996 r. zmieniającej wyżej wskazaną ustawę (Dz. U. Nr 156, poz. 773). Tym samym, zdaniem skarżącego, jedynie w zakresie podatków i opłat kompetencja egzekucji przeszła na gminy o statucie miasta. Do zażalenia dołączono: pełnomocnictwo od Prezydenta Miasta W. i kopię statutu "A" we W. Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, podzielając zajęte tam stanowisko. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wnosząc o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r., podniosła te same zarzuty co w zażaleniu. Zarzuciła więc, naruszenie: - art. 29 § 2 u.p.e.a. przez dokonanie zwrotu tytułu wykonawczego, na podstawie przepisu, który zwrotu nie przewiduje z powodu używania przez skarżącego zwykłej pieczęci, w sytuacji gdy jest on do tego uprawniony, gdyż działa na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez Prezydenta Miasta W. ; - art. 47 i 31 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm., zwanej dalej u.s.g.) przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że kierownik jednostki organizacyjnej gminy nieposiadającej osobowości prawnej nie ma prawa działać jednoosobowo na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez Prezydenta W. i wykonywać czynności egzekucyjnych; - art. 50 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.e.p.e. poprzez niezastosowanie tego przepisu i braku wezwania wierzyciela do wyjaśnienia jego statusu prawnego; - art. 42 ust. 5 i 5a ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi (tekst jednolity: Dz.U. Nr 70 z 2007 r. poz. 473, ze zm., zwanej ustawą o wychowaniu w trzeźwości) przez nieuwzględnienie faktu, że "A" nie ma uprawnień do władczego rozstrzygnięcia w drodze decyzji, egzekwuje jedynie opłaty stałe określone, co do wysokości w drodze przepisu wykonawczego wydanego na mocy art. 42 ust. 6 tej ustawy (§ 29 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 4 lutego 2004 r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości (Dz.U. Nr 20, poz. 192, zwanego dalej rozp. wykonawczym) co do których stosuje się przepisy u.p.e.a. czyli na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego; - art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, iż jedynie Prezydent Miasta W. jest uprawniony do żądania wykonania obowiązku określonego w art. 2 § 1 pkt 1a ustawy, wbrew treści wspomnianego art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a; - art. 2 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. zwanej dalej O.p.) poprzez błędne zastosowanie art. 19 § 2 u.p.e.a. podczas gdy właściwość rzeczowa dla należności z tytułu pobytu w izbie wytrzeźwień jako nieopodatkowanych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek (wg ustawy z 2005 r. o finansach publicznych), do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe – winna być nadal po stronie urzędów skarbowych, a nie organów gminy o statusie miasta. W uzasadnieniu strona skarżąca zaakcentowała, że w myśl ustawy o wychowaniu w trzeźwości "A" nie ma władczych kompetencji, ani też nie rozstrzyga w żadnej formie prawnej dopuszczalnej przez k.p.a. o ustaleniu innej opłaty, niż wynikająca z rozp. wykonawczego, a wręcz przeciwnie, Dyrektor "A" zobligowany jest do dochodzenia należności za pobyt w "A" pod ewentualnym zarzutem niegospodarności i braku dyscypliny budżetowej. Zaznaczyła, że "A" jako jednostka organizacyjna powołana została m.in. do zapewnienia pobytu osobom nietrzeźwym na czas niezbędny do wytrzeźwienia, w celu wyeliminowania zagrożenia i tym samym do wszczynania postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 42 ust. 5 i 5a ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Podniosła, że tylko brak spełnienia jednej z dwóch przesłanek wynikających z art. 29 § 2 u.p.e.a. może być podstawą do zwrotu tytułu wykonawczego, nie zaś błędne oznaczenie wierzyciela i to wg zbyt dowolnej interpretacji Urzędu Skarbowego w C. Dokonanie więc zwrotu tytułu wykonawczego wystawionego przez "A" we W. na podstawie przepisu, który nie przewiduje zwrotu z powodu używania zwykłej pieczęci wierzyciela, a nie pieczęci Prezydenta jako organu, w imieniu którego działa "A", stanowi istotne naruszenie prawa, gdyż wychodzi ponad przepis, który taksatywnie wymienia przypadki zwrotu tytułu wykonawczego. Skarżąca zaznaczyła też, że z chwilą stwierdzenia nieprawidłowego, czy też niepełnego oznaczenia wierzyciela organ winien wezwać stronę do wyjaśnienia lub uzupełnienia braków zgodnie z art. 50 § 1 k.p.a. Nadto zaznaczyła, że oznaczenie wierzyciela nastąpiło prawidłowo, gdyż to "A", a w jej imieniu prawidłowo umocowany Dyrektor "A" jest bezpośrednio zainteresowany w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku, a także powołany do czuwania nad wykonaniem tego obowiązku tj. zapłaty niepodatkowej należności budżetowej na rzecz gminy Miasta W. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Zaznaczył, że należność wymieniona w tytule wykonawczym "A" we W. podlega egzekucji administracyjnej, zaś tytuł wykonawczy zawiera, co do zasady, wszystkie elementy wymienione w art. 27 § 1 u.p.e.a. prawidłowo umieszczone w poszczególnych rubrykach formularza, stanowiącego załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001 r. Nr 137, poz.1541). Mimo to w ocenie organu odwoławczego, tytuł ten jest nieprawidłowy, gdyż wskazuje jako wierzyciela "A" we W., a jest ona tylko jednostką organizacyjną Miasta W., o czym świadczą zapisy § 6 i § 9 jej Statutu, stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr [...] Prezydenta W. z dnia [...] r. zmieniającego Uchwałę nr [...] Zarządu Miasta W. z [...] r. w sprawie nadania statutu "A" we W. Statut ten przyznaje wprawdzie Dyrektorowi "A" we W. uprawnienia do jednoosobowego reprezentowania jej na zewnątrz, ale na podstawie pełnomocnictwa udzielonego właśnie przez Prezydenta W., czyli podejmowania działań w jego imieniu, czego zresztą nie neguje sam skarżący, jednakże nie oznacza, że jest on wierzycielem w rozpoznawanej sprawie. Nie doszło zatem w przekonaniu organu do naruszenia art. 47 i art. 31 u.s.g. Za nieuzasadniony organ uznał też zarzut naruszenia art. 50 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a, wskazując, że samo wyjaśnienie przez wzywanego statusu prawnego wierzyciela nie wyeliminuje wadliwego jego oznaczenia w tytule wykonawczym, będącego podstawą restrykcyjnego z zasady dochodzenia wymienionego w nim obowiązku. Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 42 ust. 5 i 5a ustawy o wychowaniu w trzeźwości, podniósł, iż wbrew wywodom skarżącej, "A" we W. nie posiada uprawnień do egzekwowania opłat określonych w drodze przepisu wykonawczego, gdyż organem egzekucyjnym dla tego typu należności może być wyłącznie ustanowiony w art. 19 § 2 u.p.e.a. właściwy organ gminy o statusie miasta. Wskazał, że byłby nim w odniesieniu do opłat dotyczących usług "A" we W. Prezydent Miasta W., ale tylko pod warunkiem, że zobowiązany zamieszkiwałby na obszarze miasta, natomiast J. K. ma adres zameldowania w C. na terenie nadzorowanym egzekucyjnie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. Właściwość tego organu egzekucyjnego w odniesieniu do J. K. na gruncie zapisu art. 19 § 2 u.p.e.a. w ocenie organu jest bezsporna, pod warunkiem, że tytuł wykonawczy nr [...] z [...] r. zawierałby prawidłowe oznaczenie wierzyciela. Nie zgodził się też z zarzutem naruszenia art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a., wskazując, że "A" jest jednostką organizacyjną Miasta W., utworzoną i utrzymywaną przez Gminę W., a umocowany do jej reprezentowania Dyrektor działa z upoważnienia Prezydenta Miasta, sprawującego nadzór nad jej działalnością i dokonującego oceny pracy Dyrektora. Ponadto zauważył, że według w/w Statutu, Prezydent Miasta W. zatwierdza także roczny plan rzeczowo-finansowy "A", a to oznacza, że to on jest również organem czuwającym nad wykonaniem budżetu zasilanego m.in. opłatami za pobyt pensjonariuszy w "A". Podkreślił też, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 2 § 1 pkt 1 O.p., gdyż zgodnie z art. 18 u.e.a., w postępowaniu egzekucyjnym nie mają zastosowania przepisy O.p. tylko k.p.a. W związku z czym za zasadny uznał zwrot spornego tytułu wykonawczego na podstawie art. 29 § 2 u.p.e.a., z uwagi na nie spełnianie wymogów z art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a., przesądzających o niedopuszczalności egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwany dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez Sąd Administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie wskazać trzeba, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie czy "A" jest wierzycielem uprawnionym do wystawienia administracyjnego tytułu wykonawczego zgodnie z treścią art. 26 § 1 u.p.e.a. Należy też przypomnieć, że art. 1a pkt 13 u.p.e.a. określa, iż przez pojecie wierzyciela rozumie się podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, zaś w pkt 7 tego przepisu, przez organ egzekucyjny rozumie się organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnych oraz zabezpieczenia wykonania tych obowiązków. Nadto, w art. 1a pkt 4 u.p.e.a. wskazano, że przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego rozumie się odpowiednio wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa. Art. 2 tej ustawy określa, jakie obowiązki podlegają egzekucji administracyjnej, z kolei w pkt 5 tego przepisu wskazano, że są to należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. Natomiast art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a. stanowi, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności – podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 i 6 u.s.g. do zadań własnych gminy należy zaspokajanie potrzeb wspólnoty w zakresie ochrony zdrowia i pomocy społecznej. Jeden ze sposobów takiego działania został wskazany w ustawie o wychowaniu w trzeźwości. Przepis art. 1 ust. 1 tej ustawy stanowi, że: "Organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego są obowiązane do podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy." Natomiast w art. 39 tej ustawy stwierdzono, że: "Organy samorządu terytorialnego w miastach liczących ponad 50.000 mieszkańców i organy powiatu mogą organizować i prowadzić izby wytrzeźwień". Za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień lub jednostce Policji pobierane są opłaty (art. 42 ust. 5). Egzekucja należności, o których mowa w ust. 5, następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 42 ust. 5a), a Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb doprowadzania i przyjmowania osób, o których mowa w art. 40, do izb wytrzeźwień, jednostek Policji, innych placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz zwalniania z tych izb, jednostek i placówek, a także organizację izb wytrzeźwień oraz innych placówek, z uwzględnieniem wymagań dotyczących kwalifikacji pracowników i warunków technicznych pomieszczeń, zakres opieki zdrowotnej nad doprowadzonymi tam osobami oraz maksymalną wysokość opłat związanych z pobytem w izbie wytrzeźwień, innej placówce utworzonej lub wskazanej przez jednostkę samorządu terytorialnego lub w jednostce Policji (art. 42 ust. 6). W oparciu o uprawnienie wynikające z § 17 rozprządzenia wykonawczego: "Osobom nieposiadającym w momencie zwalniania z izby, placówki lub jednostki Policji środków pieniężnych wystarczających na pokrycie kosztów pobytu dyrektor izby, kierownik placówki lub komendant jednostki Policji wystawia wezwanie do pokrycia kosztów pobytu w terminie 7 dni." Maksymalna wysokość opłaty związanej z pobytem osoby przyjętej do izby, placówki lub jednostki Policji wynosi 250 zł (§ 29). Jak wynika z powyższej regulacji uprawnieniem Dyrektora "A" jest jedynie pobranie opłaty za pobyt w "A" lub wezwanie do pokrycia kosztów, które mogą być egzekwowane w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Opłaty pobiera się w imieniu i na rzecz organów samorządu terytorialnego, które na mocy wskazanego wyżej art. 39 ustawy o wychowaniu w trzeźwości mogą organizować i prowadzić izby wytrzeźwień. Nie jest to jednak jednoznaczne z uprawnieniem Dyrektora "A" do wystawiania tytułów wykonawczych we własnym imieniu. Jego zakres działania określa pełnomocnictwo udzielone na podstawie art. 47 u.s.g. Odnosząc to do rozpatrywanej sprawy zauważyć należy, że Dyrektor "A" we W. posiadał takie pełnomocnictwo – udzielone na podstawie art. 47 ust. 1 u.s.g. przez Prezydenta Miasta W. w dniu [...] r., z którego wynikało upoważnienie do jednoosobowego działania w zakresie zarządzania "A" we W. i występowania w imieniu Gminy przed sądami powszechnymi, sądami administracyjnymi i organami egzekucyjnymi oraz do udzielania pełnomocnictw procesowych w sprawach wynikających z zakresu działania jednostki. Jednakże z pełnomocnictwa tego nie wynika, że Dyrektor posiada umocowania do wystawiania we własnym imieniu tytułów wykonawczych za pobyt "A", a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Sporny tytuł wykonawczy został wystawiony przez Dyrektora "A" w imieniu własnym, czego dowodzi oznaczenie wierzyciela w tytule – "A" W. ul. [...] (pieczęć podłużna) oraz treść pieczęci urzędowej w poz. 45. Powyższe ustalenie pozostaje w sprzeczności z zarzutami skargi o zwrocie tytułu wykonawczego z powodu używania zwykłej pieczęci wierzyciela, a nie okrągłej z godłem swojego mocodawcy Prezydenta Miasta W., gdyż takich ustaleń organ odwoławczy nigdy nie czynił. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że zwrot tytułu wykonawczego nastąpił z uwagi na wystawienie go przez jednostkę, która nie była wierzycielem w sprawie, albowiem uprawnionym wierzycielem jest w rozpoznawanej sprawie Prezydent Miasta W., a nie "A" we W. W tym miejscu zauważyć należy, że opłaty za pobyt w "A" są dochodami gminy na podstawie art. 54 ust. 1 u.s.g., gdyż do jednostek samorządu terytorialnego należą realizowane przez nie zadania wynikające z ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, co wskazano wyżej. Zdaniem Sądu, uprawnienia Dyrektora "A" są pochodne od uprawnień Prezydenta Miasta W., który reprezentuje Gminę W. i tylko w granicach zakreślonych art. 47 ust. 1 u.s.g. i w treści pełnomocnictwa może działać za gminę jako kierownik jednostki organizacyjnej. Z przedłożonego pełnomocnictwa jednoznacznie wynika, że Dyrektor "A" działa nie we własnym imieniu ale w imieniu Gminy, a to nie upoważnia go do wystawiania tytułów wykonawczych we własnym imieniu. Nie jest wierzycielem a jednostką organizacyjną gminy, którą reprezentuje Prezydent Miasta. Działa z upoważnienia Prezydenta Miasta do załatwiania spraw w jego imieniu, w ustalonym zakresie, a w szczególności ma prawo do występowania w imieniu Gminy przed organami egzekucyjnymi. Oznacza to, że ma prawo do dokonywania w jego imieniu czynności w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z uwagi na treść art. 11a ust. 1 pkt 1 u.s.g., który stanowi, że prezydent miasta jest organem gminy, to tytuł wykonawczy, jednostki organizacyjne Urzędu Miejskiego we W. wystawiają w jego imieniu. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie prawidłowy tytuł wykonawczy winien posiadać pieczęć nagłówkową lub wskazanie Prezydenta Miasta we W. jako wierzyciela oraz pieczęć urzędową (potocznie zwaną okrągłą) Prezydenta Miasta W., oraz podpis osoby upoważnionej do jego podpisania w imieniu Prezydenta. Sporny tytuł tych wymogów nie spełnia, gdyż opatrzony jest pieczęcią "A" oraz okrągłą pieczęcią z orłem i napisem "A" , co powoduje, że jest wadliwy. Biorąc pod uwagę treść tych rozważań niezasadne okazały się zarzuty naruszenia 29 § 2 u.p.e.a., art. 47 i 31 u.s.g., art. 42 ust. 5 i ust. 5a, ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości oraz § 29 rozp. wykonawczego. Nie mogą także odnieść pożądanych skutków prawnych zarzuty dotyczące naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a., który nakłada na organ egzekucyjny obowiązek badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej, co obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. W niniejszej sprawie opłata za pobyt J. K. w "A" we W. mieściła się w kategorii należności, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 5, bowiem zapis art. 42 ust. 5 i 5a ustawy o wychowaniu w trzeźwości wprost przesądza o dopuszczalności egzekucji administracyjnej w rozważanej sprawie. Tytuł wykonawczy musi jednak odpowiadać prawu. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie prawidłowy tytuł wykonawczy winien posiadać pieczęć nagłówkową lub wskazanie na Prezydenta Miasta W. jako wierzyciela oraz pieczęć urzędową (potocznie zwaną okrągłą) Prezydenta Miasta W., oraz podpis osoby upoważnionej do jego podpisania w imieniu Prezydenta. Sporny tytuł tych wymogów nie spełnia, gdyż opatrzony jest pieczęcią "A" oraz okrągłą pieczęcią z orłem i napisem "A" , co powoduje, że jest wadliwy. W tym stanie rzeczy jeszcze raz podkreślić trzeba, że nie są zasadne zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 29 § 2 u.p.e.a. Sąd podzielił także stanowisko organu nadzoru w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia art. 19 § 2 u.p.e.a., art. 42 ust. 5 i 5a ustawy o wychowaniu w trzeźwości, że są one całkowicie chybione, gdyż w zaskarżonych postanowieniach nie wskazano, że organem uprawnionym do prowadzenia egzekucji należności za pobyt w "A" jest Prezydent W. Podstawą zwrotu tytułu wykonawczego nie był art. 19 § 2 u.p.e.a., lecz uznanie, że został on wystawiony przez nieuprawnionego wierzyciela. Zwracając tytuł wykonawczy organ egzekucyjny nie naruszył zatem art. 27 § 1 pkt 1 i 7 oraz art. 29 § 2 u.p.e.a. Nie zasadne okazały się też zarzuty naruszenia art. 2 § 1 pkt 1 O.p., gdyż jak słusznie wskazał organ, zgodnie z art. 18 u.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym nie mają zastosowania przepisy O.p. tylko k.p.a. Nie mógł odnieść także pożądanych skutków prawnych zarzut naruszenia art. 50 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a, gdyż do takiego naruszenia nie doszło. Organ egzekucyjny dysponował Statutem "A" we W. oraz pełnomocnictwem udzielonym Dyrektorowi "A" przez Prezydenta Miasta i na podstawie tych dokumentów prawidłowo zinterpretował status prawny wierzyciela w rozstrzyganej sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd podzielił trafność poglądów wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, co do braku uprawnienia do wystawienia tytułów wykonawczych przez skarżącego i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. ----------------------- 2

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło