III SA/Gl 265/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie skarżącej spółki z obowiązku uzupełnienia częściowo uiszczonego wpisu sądowego postanawia: 1. zwolnić skarżącą spółkę od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w części przekraczającej 11.000 zł (słownie: jedenaście tysięcy złotych); 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka "A" z siedzibą w P. wnioskiem z dnia [...] 2011 r., wniosła o zwolnienie z obowiązku uzupełnienia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w kwocie [...]zł. Uzasadniając swój wniosek skarżąca wskazała, iż jej działalność w ubiegłym roku obrotowym przyniosła stratę wynoszącą [...] zł. Podniosła, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok oszacowano na kwotę [...] zł, jednakże w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego jej składniki majątku, podobnie jak rachunki bankowe zostały zajęte. Okoliczność ta spowodowała zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie handlu detalicznego, realizacji posiłków profilaktycznych dla pracowników "B" i "C" "D" w K. oraz podnajem pomieszczeń biurowych i handlowych. Przedstawione okoliczności znalazły potwierdzenie w dołączonych do wniosku dokumentach źródłowych w postaci: wystawionych w dniu [...] 2011 r. zawiadomieniach o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego oraz potwierdzeniach sald na dzień 31 grudnia 2010 r. Ponadto skarżąca przedłożyła bilans spółki za lata 2009 i 2010 r., z którego ustalono, iż aktywa trwałe przedsiębiorstwa uległy zmniejszeniu i wynoszą [...] zł. Podobnie odnotowano spadek aktywów obrotowych obejmujących zapasy, należności i inwestycje krótkoterminowe. Natomiast w deklaracjach podatkowych VAT-7 za ostatnie trzy miesiące wykazano następujące podstawy opodatkowania: [...] zł, [...] zł oraz [...] zł, przy czym w zeznaniu podatkowym CIT-8 za 2010 r. zadeklarowano przychód w wysokości [...] zł, koszty jego uzyskania wielkości [...] zł oraz stratę rzędu [...] zł. Jednocześnie poza ewidencją środków trwałych obejmującą sporną nieruchomość będącą podstawą działalności skarżącej o wartości [...] zł w skład jej majątku wchodzą urządzenia stanowiące wyposażenie sklepów, środki transportu, tj. samochód osobowy [...], którego współwłaścicielem jest Bank "E" na podstawie przewłaszczenia na zabezpieczenie spłaty kredytu oraz inwestycje w obcym obiekcie poniesione na modernizację i ulepszenie nakłady w kwocie [...]zł. Przedłożone do akt raporty kasowe wskazują, że stan kasy spółki od stycznia do marca wynosił odpowiednio: [...] zł, [...] zł oraz [...] zł. Na podstawie powyżej przedstawionego stanu fatycznego postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2011 r. referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach odmówił przyznania prawa pomocy. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 29 kwietnia 2011 r. W dniu 6 maja 2011 r. skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia z 22 kwietnia 2011 r. stwierdzając, iż błędnie przyjęto, aby na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy dysponowała kwotą [...]zł, albowiem na dzień 14 marca 2011 r. w kasie znajdowała się kwota [...] zł. Skarżąca spółka wyjaśniła, iż wpływy do kasy w dniu 15 marca 2011 r. w kwocie [...] zł oraz w dniu 16 marca 2011 r. w kwocie [...] złotych stanowiły udzielony przez bank kredyt miesięczny na kartę, który umożliwia pokrywanie bieżących kosztów działalności Spółki w postaci podatków, wypłat dla pracowników, opłat za media i musi być spłacany comiesięcznie pod rygorem wycofania tego kredytu. Do sprzeciwu skarżąca dołączyła raport kasowy nr [...] za okres od 23 marca do 31 marca 2011 r., który wskazuje na spłatę comiesięcznego kredytu bankowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia sprzeciwu wniesionego na postanowienie z dnia 22 kwietnia 2011 r., a zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu. Instytucja prawa pomocy stanowi szczególny przypadek wyłączenia wobec strony postępowania sądowego obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, wynikającego z art. 199 p.p.s.a. Jej zastosowanie następuje zatem wyłącznie w przypadkach wyjątkowych, gdy strona nawet przy dołożeniu jak największych starań nie jest w stanie zgromadzić środków pieniężnych niezbędnych na pokrycie wspomnianych kosztów. Ocenie rozpoznającego taki wniosek podlegają wszystkie składniki majątkowe podmiotu z nim występującego, przy czym zastrzec należy, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia, iż jego stan majątkowy uniemożliwia poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do treści art. 246 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie całkowitym gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, ze nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu w kwocie [...] zł, a ponadto wskazała, iż na dzień 31 marca 2011 r. w kasie spółki pozostała kwota [...] zł zatem Sąd przyjął, iż wniosek strony dotyczy częściowego zwolnienie od kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić trzeba, iż przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy przesłanka zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Nie sposób bowiem pominąć faktu, iż skarżąca prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, pomimo zmniejszeniu trwałych aktywów przedsiębiorstwa wynoszą one [...] zł. Nadto w deklaracjach podatkowych VAT-7 za ostatnie trzy miesiące wykazano następujące podstawy opodatkowania: [...] zł, [...] zł oraz [...] zł, przy czym w zeznaniu podatkowym CIT-8 za 2010 r. zadeklarowano przychód w wysokości [...] zł, wprawdzie zadeklarowano również koszty jego uzyskania wielkości [...] zł, jednakże poza ewidencją środków trwałych znajduje się sporna nieruchomość będącą podstawą działalności skarżącej o wartości [...]zł. Tym samym twierdzenie, iż skarżąca poniosła stratę rzędu [...] zł nie znajduje uzasadnienia w przedstawionym materiale dowodowym, gdyż nie jest ona spowodowana nierentownością spółki tylko wysokością ponoszonych kosztów prowadzonej działalności. W ocenie Sądu nic nie stoi na przeszkodzie by w ramach wspomnianych kosztów przyjmujących dużo wyższe wartości znalazły się również wydatki dotyczące postępowania sądowego. Tym bardziej, że w doktrynie za dominujący uznany został pogląd, zgodnie z którym koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmu-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44). Sąd biorąc pod rozwagę argumenty strony skarżącej, w przedmiotowej sprawie zwolnił "A" Sp. z o.o. z siedzibą w P. od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w części przekraczającej kwotę 11.000 zł. stwierdzając, iż osiągnięcie dochodu z prowadzonej działalności pozwoliłoby na uregulowanie wszystkich opłat sądowych. Z akt sprawy wynika, iż stan w kasie spółki na dzień 31 marca 2011 r. znajdowało się [...] zł, ponadto na comiesięczną spłatę kredytu z karty spółka wygospodarowuje środki pieniężne. Sąd stanął na stanowisko, iż obniżenie wpisu sądowego w niniejszej sprawie o połowę pozwoli skarżącej spółce uiścić wymaganą kwotę, a tym samym pozwoli jej na dochodzenie swoich praw przed sądem. Mając na uwadze wskazane okoliczności na mocy art. 245 § 1, § 3 i § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.