III SA/Gl 274/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F.K. na orzeczenie Odwoławczej Komisji do Spraw Szkód Górniczych z dnia [...] r. nr [...] r. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie szkód górniczych w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia sprzeciwu wniesionego na postanowienie referendarskie z dnia 28 stycznia 2008 r., a zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata podlega rozpoznaniu przez Sąd. Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (..)- art. 244 § 1 i może być przyznane w zakresie całkowitym i częściowym- art. 245 § 1 wyżej wskazanej ustawy. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny(art. 246 § 1 ustawy). Wniosek o przyznanie prawa pomocy strona składa na stosownym formularzu (art. 257), a kiedy jego treść okaże się niewystarczająca do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego winna go uzupełnić w zakreślonym terminie zgodnie z wezwaniem (art. 255). Na stronie, która ubiega się o przyznanie jej prawa pomocy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających jego przyznanie. W niniejszej sprawie rozpatrywany wniosek jest trzecim w kolejności złożonym przez skarżącego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem referendarza z 28 lipca 2006 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienie z kosztów sądowych – uiszczenia wpisu w kwocie [...] zł, a zatem w ograniczonym zakresie. Kolejnym postanowieniem z 8 czerwca 2007 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w części, tj. ustanowiono adwokata. W dniu [...] r. skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w pełnym zakresie czyli zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W tym miejscu należy przypomnieć, że postanowieniem z 30 października 2006 r. sąd odrzucił wniosek skarżącego o wznowienie postępowania i jednocześnie zarządził zwrot uiszczonego wpisu od skargi w kwocie [...] zł. Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone przez F.K. przez wniesienie skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście. Postanowieniem z 26 lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną. F.K. zaskarżył powyższe postanowienie wnosząc [...] r. zażalenie. W jego treści zawarł wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata i zwolnienia z kosztów sądowych. Wniosek ten został rozpatrzony pozytywnie w części dotyczącej ustanowienia adwokata w dniu 8 czerwca 2007 r. Pełnomocnik odmówił jednak sporządzenia zażalenia i w konsekwencji postanowieniem z 6 listopada 2007 r. Sąd odrzucił, jako niedopuszczalne z mocy prawa, zażalenie osobiste skarżącego na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Postanowienie to zostało doręczone [...] r., a [...] r. wpłynął kolejny wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w pełnym zakresie, czyli ustanowienia adwokata i zwolnienia z kosztów sądowych. Postanowieniem Referendarza z 28 stycznia 2008 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy, gdyż posiada już wyznaczonego pełnomocnika, a w części dotyczącej odmowy zwolnienia z kosztów sądowych uznano, że jego sytuacja materialna nie uległa pogorszeniu od daty rozpatrywania poprzedniego wniosku. Postanowienie to zaskarżył pełnomocnik skarżącego wniesieniem sprzeciwu. Należy też przypomnieć, że art. 260 ustawy stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd po dokonaniu wnikliwej analizy przedstawionych przez stronę dokumentów i złożonych oświadczeń ustalił, ze strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że nie posiada żadnych środków na ponoszenie kosztów postępowania sądowego, tym bardziej, że uiściła wpis w kwocie [...] zł, który w związku z odrzuceniem skargi został jej zwrócony, a reprezentujący ją pełnomocnik opłacany jest przez Skarb Państwa. Przedstawiona wyżej sytuacja majątkową i finansowa F.K., zdaniem Sądu, daje podstawę uznania, iż jest on w stanie ponosić koszty sądowe niniejszego postępowania. Bezspornym jest, że od daty rozpatrywania poprzedniego wniosku upłynął znaczy okres czasu, ale sytuacja skarżącego nie uległa zmianie. Jego dochody nie wzrosły, ale również wydatki nie wzrosły drastycznie, pogarszając jego sytuację finansową. Ich wzrost jest wynikiem wzrostu cen czy nieznacznego wzrostu wydatków na leki. Z treści wniosku nie wynika zatem, że okoliczności na podstawie których odmówiono zwolnienia skarżącego z kosztów sądowych uległy zmianie. Mając na względzie powyższe na zasadzie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała zasadność złożonego wniosku odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd zauważa, że stosownie do art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Wniosek w tym zakresie należy złożyć najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia (art. 210 § 1 P.p.s.a.), pod rygorem utraty uprawnienia do żądania zwrotu kosztów. W niniejszej sprawie wniosek ten skarżąca zawarła w skardze.