III SA/Gl 2757/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: ustanowić dla S.K. adwokata z urzędu. Wnioskiem z dnia [...]r. skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu. W jego motywach wyjaśnił, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i córką. Ich łączne dochody wynoszą 2.766,00 zł brutto. Obejmują one rentę strukturalną skarżącego w kwocie 1.529,00 zł oraz emeryturę jego żony w wysokości 1.237,00 zł. Córka nie posiada bowiem żadnych źródeł utrzymania, jako że kontynuuje naukę. Ponieważ do pobieranych przez żonę świadczeń skierowana została egzekucja komornicza, co miesiąc potrącana jest kwota 309,46 zł. Tymczasem ponoszone przez nich miesięcznie wydatki obejmują opłaty za energię elektryczną (250,00 zł), wodę (100,00 zł), odprowadzanie ścieków (100,00 zł), gaz (110,00 zł) ogrzewanie (średnio ok. 350,00 zł na miesiąc), ubezpieczenie KRUS (73,00 zł) oraz PZU (107,00 zł). Po opłaceniu akademika córki i kosztów jej nauki tj. ok. 800,00 zł, na leki i wyżywienie pozostaje kwota 566,54 zł. Tymczasem poza domem o pow. [...] m2 innych składników majątku nie posiadają. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powołanej jako p.p.s.a., strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć jednak należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy p.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Ponieważ takim zwolnieniem z mocy samej ustawy objęty jest skarżący wobec powyższego złożony na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowy nie podlegał rozpoznaniu. W odniesieniu natomiast do pozostałej części wniosku, tj. ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu na uwagę zasługuje przede wszystkim art. 262 ustawy p.p.s.a., w świetle którego do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego (...). Stosując zatem przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy została spełniona. Analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy dokonana w oparciu o podniesione okoliczności oraz załączone do akt administracyjnych kserokopie dokumentów prowadzi do wniosku, iż S.K. rzeczywiście nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika w osobie adwokata. Miesięczny dochód jego rodziny z ledwością wystarcza im na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Tym bardziej, że do świadczenia emerytalnego jego żony skierowana jest egzekucja komornicza, a poza domem o pow. [...] m2 innych składników majątku nie posiadają. Ponadto na ich utrzymaniu pozostaje jeszcze niepracująca córka, która jak wynika z treści zaskarżonej decyzji zalicza się do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności, a skarżący na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] r. został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Oprócz zadłużenia w ZUS-ie posiada bowiem zaległości w Urzędzie Skarbowym oraz w Urzędzie Gminy, które zostały zabezpieczone poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3, art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262, a także art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.