III SA/Gl 2762/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2011-05-25

Skład orzekający: Jolanta Skowronek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą i posiadająca dom, mieszkanie oraz nieruchomość rolną, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, mimo osiągania miesięcznego dochodu w wysokości ponad 5000 zł?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że dochód strony skarżącej i jej rodziny, wynoszący ponad 5000 zł miesięcznie, wraz z posiadanym majątkiem (dom, mieszkanie, nieruchomość rolna), jest wystarczający do pokrycia kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi kasacyjnej. Instytucja prawa pomocy jest przeznaczona dla osób o niskich dochodach i braku majątku, które nie są w stanie dochodzić swoich praw przed sądem.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten nie spełniał wymogów formalnych, dlatego strona została wezwana do jego uzupełnienia na urzędowym formularzu. Po uzupełnieniu wniosku, sąd ocenił sytuację majątkową i dochodową strony, która wykazała miesięczny dochód w wysokości 5.061,29 zł oraz posiadanie domu, mieszkania i nieruchomości rolnej. Strona przedłożyła również zeznania podatkowe i dokumenty dotyczące wierzytelności.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.T. na ocenę formalną Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnego rozstrzygnięcia protestu dotyczącego oceny formalnej wniosku aplikacyjnego przedsiębiorcy w zakresie zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze kasacyjnej z dnia 18 marca 2011 r. pełnomocnik strony skarżącej zamieścił dodatkowy wniosek o zwolnienie jego mandanta z opłat sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Izby Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2011 r. został on przekazany do rozpoznania tut. Sądowi, na podstawie art. 180 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Ponieważ wniosek ten nie odpowiadał przewidzianym w art. 252 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a. wymogom, pismem z dnia 6 maja 2011 r. wezwano stronę skarżącą za pośrednictwem ustanowionego w sprawie pełnomocnika, do złożenia go na urzędowym formularzu, którego wzór przewidziany został w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). W odpowiedzi na powyższe do tut. Sądu wpłynął stosowny formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF), gdzie jako zakres zgłoszonego żądania wskazano zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków. W jego motywach podano, iż skarżący wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i synami w wieku [...] i [...] lat. Ich miesięczny dochód wynosi 5.061,29 zł. Kwota ta obejmuje zarówno wynagrodzenie za pracę żony w wysokości 3.170,05 zł oraz dochody z prowadzonej przez skarżącego działalności rzędu 1.891,24 zł. Dodatkowo jako składniki posiadanego majątku wymieniono: dom o pow. [...] m2, mieszkanie o pow. [...] m2 + [...] m2 oraz nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Jednocześnie wyjaśniono, iż wprawdzie wnioskodawca za ubiegłe dwa lata podatkowe w ramach prowadzonej działalności osiągnął zysk wielkości 26.074,56 zł (rok 2009) oraz 22.694,88 zł (rok 2010), nie mniej jednak po odliczeniu niezapłaconych wierzytelności w kwocie 23.936,05 zł oraz 59.322,75 zł, jego firma poniosła stratę wielkości 34.489,36 zł. Na potwierdzenie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono kserokopie zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za 2010 r. oraz złożonego w Sądzie Rejonowym w C. zgłoszenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Na wstępie merytorycznych rozważań należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 30e ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), mającym zastosowanie w sprawach skarg kasacyjnych wnoszonych na rozstrzygnięcia wojewódzkich sądów administracyjnych dotyczących negatywnie zaopiniowanych wniosków o dofinansowanie środkami unijnymi programów operacyjnych, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy. Przyjąć zatem należało, iż złożony w skardze kasacyjnej wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpoznaniu w oparciu o przepisy ogólne zawarte w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). I tak stosownie do art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 tej ustawy strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). Ponieważ zgłoszone w niniejszej sprawie żądanie pełnomocnika dotyczyło zwolnienia strony skarżącej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi kasacyjnej wpisu sądowego, który wynosić będzie 100,00 zł, dlatego też rozpoznano je we wskazanym zakresie. Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy nie przemawiają za uwzględnieniem zgłoszonego żądania. Miesięczny dochód skarżącego i jego żony wynoszący 5.061,29 zł, a także posiadane składniki majątku, tj. dom o pow. [...] m2, mieszkanie o pow. [...]m2 +[...]m2 oraz nieruchomość rolna o pow. [...] ha, są w ocenie rozpoznającego wniosek w zupełności wystarczające na wygospodarowanie kwoty 100,00 zł tytułem uiszczenia należnego od wniesionej skargi kasacyjnej wpisu, a także innych mogących się pojawić w przyszłości opłat sądowych i wydatków. Dlatego też przyjąć należało, iż w tym konkretnym przypadku domaganie się zwolnienia z kosztów sądowych w podanej wyżej kwocie kłóci się z ratio legis instytucji przyznania prawa pomocy, albowiem ta została stworzona jedynie dla osób, które ze względu na swoje niewielkie dochody, kształtujące się na poziomie minimalnego lub przeciętnego wynagrodzenia za pracę oraz brak jakiegokolwiek majątku, który mógłby posłużyć jako zabezpieczenie dla ewentualnego kredytu bądź pożyczki, nie mogą dochodzić swych praw przed sądem (por.: postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2011 r. sygn. akt II GZ 52/11 niepubl.). Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło