III SA/Gl 2774/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Protokolant St. sekr. sąd. Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi I. S. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. Decyzją z [...] r. nr [...], Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego po rozpoznaniu wniosku I.S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z [...] r. nr [...], o wygaśnięciu decyzji w sprawie przyznania ulgi w spłacie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanego dalej K.p.a.) oraz art. 59 ust. 3, art. 36 ust. 1 pkt 10, art. 41a ust. 5 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po rozpoznaniu wniosku skarżącej z [...] r. o przyznanie ulg w spłacie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, decyzją z [...] r. nr [...], zadłużenie za okres od I kwartału 1999 r. do IV kwartału 1999 r., za II kwartał 2000 r., za okres od IV kwartału 2000 r. do I kwartału 2004 r. zostało rozłożone na 35 miesięcznych rat. W dniu [...] r. I.S. złożyła kolejny wniosek o zmniejszenie wysokości rat, który też został rozpoznany pozytywnie i [...] r. została wydana decyzja nr [...], rozkładająca to zadłużenie na 99 rat. Następnie decyzją z [...] r. nr [...], organ rentowy orzekł o wygaśnięciu decyzji z [...] r. w sprawie przyznania ulgi w spłacie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, w związku z nie dotrzymaniem warunków udzielenia ulgi. W podstawie prawnej powołał art. 36 ust. 1 pkt 10 oraz art. 41a ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. W uzasadnieniu wskazał, że I.S. nie dotrzymała warunków zawartych w decyzji tj. nie zapłaciła rat o nr: od 37 do 39 (terminy płatności tych rat upłynęły odpowiednio: [...] r., [...] r. i [...] r.), zaś raty nr 1, 3, 5 oraz od 9 do 36 regulowane były po terminach ich płatności pomimo osiąganych przez skarżącą dochodów z tytułu zatrudnienia. W dniu [...] r. wpłynął do Placówki KRUS w K. wniosek I.S. o ponowne rozpatrzenie sprawy i przywrócenie układu ratalnego oraz o umorzenie odsetek. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że od [...] r. nie posiada żadnego stałego źródła dochodu, ze względu na utratę zatrudnienia. Zaskarżoną decyzją Prezes KRUS utrzymał w mocy orzeczenie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu wskazał, że I.S. posiada zadłużenie z tytułu nieopłacenia składek na ubezpieczenie społeczne rolników, które sześciokrotnie było rozkładane na raty, na podstawie składanych przez nią wniosków. W czterech układach ratalnych układy zostały zerwane, gdyż skarżąca nie spłacała rat. Nie zostały również dotrzymane warunki spłaty rat określone w decyzji z [...] r. w sprawie przyznania ulgi w spłacie należności z tyt. składek na ubezpieczenie społeczne rolników. I.S. nie zapłaciła raty nr od 37 do 39 (terminy płatności tych rat upływały odpowiednio: [...] r., [...] r., [...] r.), a raty nr 1, 3, 5 oraz od 9 do 36 regulowane były po terminach ich płatności pomimo, iż skarżąca osiągała dochody z tytułu zatrudnienia. W tym stanie rzeczy wobec faktu, że skarżąca nie dotrzymywała warunków poprzednio zawieranych układów ratalnych, pomimo posiadania wiedzy o konsekwencjach wynikających z nieopłacenia rat w wyznaczonych terminach, w ocenie organu rentowego, zasadnym było wydanie decyzji w oparciu o art. 41a ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I.S. wniosła o uchylenie decyzji Prezesa KRUS z [...] r. nr [...], zarzucając niezgodność jej treści ze stanem faktycznym, gdyż jej zadłużenie nie było sześciokrotnie rozkładane na raty. Stwierdziła, że składała wielokrotnie wnioski o przyznanie ulg, aby organ uznał jej argumenty. Zaznaczyła, że spłaciła 1/3 zadłużenia. Występujące zaś czasem opóźnienia w spłacie kolejnych rat wynikały jedynie z powodu skromnych dochodów. Zarzuciła też, że decyzja została wydana bez analizy jej sytuacji bytowej, albowiem KRUS informował ją o wizytach pracowników mających zbadać sytuację materialną w miejscu zamieszkania już po wizycie. Ponadto wskazała, że [...] r. poinformowała KRUS o utracie pracy zwracając się jednocześnie o przywrócenie układu ratalnego i wstrzymanie egzekucji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę organ rentowy wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo wyjaśnił, że skarżąca nie zapłaciła rat 1,3,5 37,38,39 a raty od 9 do 36 były zapłacone po terminach. Na dzień wydania decyzji z [...] r. zaległość powstała wskutek niewykonania układu wynosiła [...] zł ([...] zł należność główna, [...] zł odsetki za zwłokę i [...] zł koszty upomnienia). Zaakcentował, że formalną podstawą wydania decyzji był art. 41a ust. 5 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. W ocenie organu z treści tych przepisów wynika, że samo niezapłacenie w terminie rat należności objętej układem ratalnym, skutkuje wymagalnością rat niezapłaconych wraz z odsetkami. W takim przypadku organ rentowy wydaje decyzję; Wskazał też, że po otrzymaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ zwrócił się do ZUS o podanie danych dotyczących zatrudnienia skarżącej. W odpowiedzi podano, że skarżąca została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia w "A" w S. Po telefonicznym zweryfikowaniu tej informacji [...] r. ZUS potwierdził zatrudnienie skarżącej. Pismami z [...] r. organ rentowy zawiadomił skarżącą o wizytacji gospodarstwa oraz o możliwości przedłożenia dowodów na okoliczność jej sytuacji, mogących mieć wpływ na podjęcie decyzji w sprawie odwoławczej. Wskazano telefon kontaktowy organu rentowego na wypadek nieobecności skarżącej w dniu [...] r. wskazanym jako termin wizytacji. Pisma te skarżąca odebrała [...] r. We wskazanym terminie pracownicy organu rentowego zgłosili się pod adres zamieszkania skarżącej ale nikogo nie zastali. Skarżąca w dniu [...] r. złożyła pismo kwestionujące kwotę [...] zł. tyt. kosztów upomnienia zarzucając, że do pisma organu rentowego nie został załączony nakaz, o którym mówi się w treści pisma. Nadto skarżąca przesłała kserokopię świadectwa pracy z [...] r. wystawionego przez "B", z którego wynika, że była zatrudniona od [...] r. do [...] r. w wym. pełnego etatu, od [...] r. do [...] r. w wym. 0,25 etatu. Skarżąca przesłała również kserokopię decyzji Prezydenta Miasta S.. z [...] r. uznającą ją za osobę bezrobotną i odmawiającą przyznania jej zasiłku. Na zakończenie organ zaakcentował, że zgodnie z art. 41a ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, już samo nieopłacenie odroczonej układem składki powoduje wymagalność niezapłaconych składek, objętych układem, wraz z odsetkami, od dnia następującego po dniu, w którym upływa termin płatności raty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując sprawę w tak nakreślonych ramach stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna, gdyż - wbrew jej wywodom – zaskarżona decyzja wygaszająca w części niespłaconych rat decyzję z [...] r. o wygaśnięciu decyzji w sprawie przyznania ulgi w spłacie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników jest zgodna z prawem. W pierwszym rzędzie wskazać trzeba, że art. 41a ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników stanowi: "Jeżeli dłużnik nie opłaci w terminie odroczonej składki lub ustalonych przez Kasę rat, kwota niezapłaconych składek staje się wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia następującego po dniu, w którym upływa termin płatności wynikających z art. 40." W myśl art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy decyzję w sprawie wygaszenia decyzji wydaje Prezes Kasy KRUS. Takie decyzje zgodnie z art. 127 § 3 K.p.a. podlegają weryfikacji w drodze ponownego rozpoznania sprawy. Do decyzji tych zastosowanie ma art. 140 k.p.a., który stanowi, że w sprawach nieuregulowanych przepisami stosuje się przepisy art. 136-139 k.p.a. w zakresie odwołań. W konsekwencji oznacza to, że ponownie rozpoznając sprawę Prezes KRUS miał obowiązek ją rozpoznać na nowo co do istoty i przeprowadzić w tym zakresie ponowne postępowanie. Przenosząc te przepisy na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że organowi rentowemu nie można postawić uzasadnionego zarzutu naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, które miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W pierwszym rzędzie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa została zainicjowana wnioskiem strony skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy i przywrócenie układu ratalnego oraz o umorzenie odsetek. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że od [...] r. nie posiada żadnego stałego źródła dochodu, ze względu na utratę zatrudnienia. Z akt administracyjnych wynika, że wniosek ten organ odczytał zgodnie z wolą strony jako wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy o wygaśnięcie decyzji ratalnej z [...] r. oraz jako wniosek o umorzenie odsetek. Świadczą o tym podjęte przez organ czynności opisane w odpowiedzi na skargę. Pismami z [...] r. organ rentowy zawiadomił skarżącą o wizytacji gospodarstwa oraz o możliwości przedłożenia dowodów na okoliczność jej sytuacji, mogących mieć wpływ na podjęcie decyzji w sprawie odwoławczej. W odpowiedzi skarżąca nie podniosła żadnych okoliczności mających wpływ na wygaszenie decyzji ratalnej. Jej oświadczenie i dołączone dokumenty dotyczyły kolejnej ulgi tj. umorzenia odsetek. W konsekwencji organ wydał zaskarżoną decyzję oraz decyzję z [...] r. odmawiającą umorzenia odsetek od należności z tytułu ubezpieczenia emerytalno-rentowego za okres od I kwartału 1999 r. do IV kwartału 1999 r., za II kwartał 2000 r., od IV kwartału 2000 r. do I kwartału 2004 r., która nie podlega kontroli Sądu. W aktach administracyjnych znajduje się również decyzja z [...] r., którą Prezes KRUS odmówił odroczenia terminu płatności należności ubezpieczenia emerytalno-rentowego za te same okresy rozliczeniowe, która również nie podlega kontroli Sądu. W tym miejscu wskazać trzeba, że w myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, jak już wspomniano wyżej przedmiotem kontroli Sądu jest tylko decyzja z [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że podjęta ona została w oparciu o art. 41a ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, gdyż skarżąca nie spłacała w terminie rat objętych decyzją z [...] r. a to, rat nr: 1,3,5 37,38,39 a raty od 9 do 36 były zapłacone po terminach. W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że treść decyzji jest jednoznaczna. W komparycji jako podstawę orzeczenia powołano art. 41a ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników a w uzasadnieniu skoncentrowano się na analizie treści tego przepisu wysnuwając prawidłowe wnioski, które Sąd orzekający podziela. Wskazać zatem należy, że art. 41 a ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników jako przepis szczególny określa skutki niedopełnienia przez stronę czynności, jaką jest opłacanie w terminie odroczonej składki lub ustalonych przez Kasę rat. Konsekwencją opóźnienia w spłacie jest wymagalność kwoty niezapłaconych składek wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia następującego po dniu, w którym upływa termin płatności wynikających z art. 40. Nie mogły zatem odnieść pożądanych skutków prawnych zarzuty strony skarżącej dotyczące niezgodności treści decyzji ze stanem faktycznym, z uwagi na podnoszony przez skarżącą fakt, że jej zadłużenie nie było sześciokrotnie rozkładane na raty. Bez znaczenia w sprawie była również spłata 1/3 zadłużenia, usprawiedliwianie występujących opóźnień w spłacie kolejnych rat skromnymi dochodami, podnoszony zarzut wydania decyzji bez analizy sytuacji bytowej, albowiem te przesłanki mogły być rozważane jedynie przy kolejnych decyzjach ulgowych wydanych w następstwie złożonego wniosku z [...] r. Decyzje te zostały wydane, jednak jak już wyżej wspomniano z mocy art. 135 p.p.s.a. nie podlegają kontroli Sądu. Mając na uwadze powyższe w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.