III SA/Gl 28/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: ustanowić dla W. G. adwokata z urzędu. Pismem z dnia [...] r. skarżący domagał się ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego, celem sporządzenia skargi kasacyjnej od zapadłego w dniu 9 stycznia 2012 r. wyroku oddalającego jego skargę. Żądanie to rozszerzył następnie na druku urzędowego formularza, gdzie jako zakres wniosku wskazał zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu powyższego podał, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną. Poza domem o pow. 85 m2 i nieruchomością rolną o pow. 0,36 ha przeliczeniowych, innych składników majątku nie posiadają. Ich źródłem utrzymania są bowiem zasiłki stałe oraz zasiłek pielęgnacyjny przyznany z Ośrodka Pomocy Społecznej w kwotach 233,52 i 314,05 zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powołanej jako p.p.s.a., strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć jednak należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy p.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Ponieważ takim zwolnieniem z mocy samej ustawy objęty jest skarżący wobec powyższego złożony na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowy nie podlegał rozpoznaniu. W odniesieniu natomiast do pozostałej części wniosku, tj. ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu na uwagę zasługuje przede wszystkim art. 262 ustawy p.p.s.a., w świetle którego do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego (...). Stosując zatem przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy została spełniona. Analiza stanu majątkowego wnioskodawcy dokonana w oparciu o podniesione okoliczności oraz załączone do akt administracyjnych kserokopie dokumentów źródłowych, prowadzi do wniosku, iż W. G. rzeczywiście nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika w osobie adwokata. Miesięczny dochód jego rodziny z tytułu pobieranego zasiłku pielęgnacyjnego oraz stałego wynosi 547,57 zł i rzeczywiście wystarcza jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Tym bardziej, że stan jego zdrowia wymaga ponoszenia dodatkowych wydatków na leczenie, a posiadana przez niego nieruchomość, obciążona hipotecznie, podlega egzekucji komorniczej z uwagi na posiadane zaległości. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3, art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262, a także art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.