III SA/Gl 2802/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 300 (trzysta) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na urzędowym formularzu PPF zaznaczył, że domaga się przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że jest zatrudniona w firmie prowadzonej przez swojego ojca. Firmę tę ojciec przejął po skarżącym. Przedmiotem działania tej firmy jest [...]. Z kolei żona skarżącego jest zatrudniona w firmie "A". Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją żoną M. oraz dwójką dzieci: P. ([...] lat) i D. ([...] lat). Wnioskodawca jest właścicielem domu o powierzchni [...] m2, położonego na działce o powierzchni [...] m2. Z oświadczenia strony wynika, że nie posiada ona żadnych innych nieruchomości, ruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Dochody brutto we wspólnym gospodarstwie domowym strony kształtują się następująco: M. C. jest zatrudniony na [...] etatu i z tego tytułu jego wynagrodzenie wynosi 330 zł miesięcznie. Poza tym, wykonuje on prace dorywcze, z których wynagrodzenie zamyka się w kwocie 1.200 zł. Natomiast wynagrodzenie jego żony wynosi 2.400 zł. W odpowiedzi na wezwania referendarza sądowego z dnia [...] r. skarżący nadesłał szereg dokumentów obrazujących jego aktualną i rzeczywistą sytuację majątkową – z uwzględnieniem sytuacji majątkowej jego żony (i ojca, z którym de facto pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym). W pierwszej kolejności, skarżący nadesłał zaświadczenia o swoich zarobkach w wysokości średnio 300 zł netto miesięcznie (skarżący zatrudniony jest w firmie prowadzonej przez jego ojca – "B"). Z kolei z zaświadczenia o zarobkach jego żony wynika, że jej średnie wynagrodzenie miesięczne wynosi 2.294,26 zł netto i wynagrodzenie to w wysokości [...] % jest obciążone z tytuł wyroków sądowych (innych tytułów). Poza tym, skarżący wyjaśnił, że jego "prace dorywcze" wykonywane są na podstawie umowy zlecenia zawartej z "C". Wynagrodzenie z tego tytułu wynosi 1.200 zł miesięcznie. Do akt nadesłano wydruki z kont bankowych: żony skarżącego i rachunek bankowy firmy prowadzonej przez ojca wnioskodawcy; i dokumenty dotyczące funkcjonowania firmy ojca wnioskodawcy: wydruki z księgi przychodów i rozchodów, deklaracje VAT-7 za okres od listopada 2010 r. do lutego 2011 r.; zaświadczenia; harmonogram rat spłaty kredytu zaciągniętego przez żonę skarżącego (miesięczna rata wynosi 567,61 zł) w "D" Sp. z o.o. i druczek spłaty kredytu bankowego w kwocie 700 zł. Ponadto do akt sprawy nadesłane zostały kserokopie następujących rachunków obrazujących miesięczne koszty utrzymania skarżącego i jego rodziny: woda (76,44 zł); energia elektryczna (253,99 zł); telefon (185,57 zł); Internet (146,93 zł). Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że M. C. składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do tego wniosku należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy nie uzasadniają całkowitego uwzględnienie zgłoszonego żądania. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Łączny miesięczny dochód czteroosobowego gospodarstwa zamyka się w kwocie około 2.600 zł netto, co daje średnio kwotę 650 zł netto na osobę. Skarżący jest zatrudniony na [...] etatu u swojego ojca i świadczy określone usługi na podstawie umowy zlecenia. Z kolei jego żona uzyskuje wynagrodzenie, jest ono jednak w połowie zajęte czynnościami egzekucyjnymi. Na wydatki gospodarstwa domowego udokumentowane przez skarżącego składa się kwota 663,50 zł. Należy w tym przypadku zwrócić uwagę na to, że w rzeczywistości działalność gospodarcza prowadzona przez ojca skarżącego W. C.("B") stanowi w istocie przedsięwzięcie rodzinne. Działalność ta jest już faktycznie prowadzona od dłuższego czasu w tym samym miejscu i w tym samym zakresie. Zmienia się jedynie jej firma: najpierw firmę tę prowadził sam wnioskodawca, następnie jego żona, a obecnie jego ojciec. Wyniki tej działalności mają istotny wpływ na bezpośrednią sytuację majątkową skarżącego. Z nadesłanej dokumentacji wynika, że firma ta w 2010 r. uzyskała przychód w kwocie 144.691,74 zł, natomiast koszty uzyskania przychodu zamknęły się w kwocie 156.362,33 zł. W efekcie działalność gospodarcza przyniosła w 2010 r. stratę w kwocie 11.670,59 zł. Natomiast od początku bieżącego roku przychód firmy wyniósł 8.665,32 zł, natomiast koszty uzyskania przychodu, to kwota 11.818,19 zł. Działalność ta przynosi więc aktualnie stratę w kwocie 3.152,87 zł. Stan firmy w bieżącym roku uwzględnia dostarczoną dokumentację obejmującą jedynie dwa pierwsze miesiące 2011 r. Co istotne, przychody uzyskiwane w ramach tej działalności są relatywnie wysokie. Działalność ta generuje jednak jednocześnie stosunkowo wysokie koszty ponoszone w związku z jej prowadzeniem. Firma prowadzi regularnie swoją działalność. Podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług wynosi od 2.008 zł (luty 2011 r.) do 18.346 zł (listopad 2010 r.). Należy jednocześnie zauważyć, że z załączonych zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej oraz o numerze identyfikacyjnym REGON (oba zaświadczenia z marca 2010 r.) ojciec skarżącego, W. C. prowadzi działalność pod swoim nazwiskiem od kwietnia 2010 r. Tymczasem skarżący ma swobodny dostęp do rachunku bankowego firmy. Z wydruku z rachunku bankowego firmy wynika, że wnioskodawca z dużą częstotliwością pobiera relatywnie wysokie kwoty pieniężne z tego rachunku. Przykładowo: w dniu [...] r. – 2.500 zł; w dniu [...] r. – 1.000 zł; w dniu [...] r. – 400 zł; w dniu [...] r. – 3.500 zł. Faktem jest, że wydruk z tego rachunku bankowego obejmuje jedynie rok 2010, jednak można domniemywać, że praktyka taka ma miejsce również i obecnie. W tym kontekście należy jednak mieć na uwadze fakt, że działalność gospodarcza przynosi jednak straty. Małżonka skarżącego spłaca kredyt bankowy w wysokości 567,61 zł, a na utrzymaniu wnioskodawcy i jego małżonki jest dwoje dzieci. Tak więc budżet skarżącego obciążają spore wydatki związane z utrzymaniem dzieci i spłatą zaciągniętej pożyczki. Wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie, uwzględniając wartość przedmiotu zaskarżenia podaną w skardze wynosi 3.520 zł. Nie należy jednak tracić z pola widzenia tego, że przed tutejszym Sądem toczy się aktualnie dwanaście spraw. Łączny wpis sądowy od tych wszystkich spraw zamknąłby się w kwocie 20.377 zł. Z pewnością uiszczenie takiej sumy przekracza możliwości finansowe skarżącego. Zdaniem rozpoznającego wniosek, skarżący będzie jednak w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 300 zł. Uwzględniając rozstrzygnięcia wydane w wyniku rozpoznania wniosków o prawo pomocy w pozostałych jedenastu sprawach, sumaryczny wpis wyniesie 3.321 zł. Jest to kwota, którą wnioskodawca może ponieść, a której uiszczenie nie powinno spowodować uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.