III SA/Gl 283/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędziowie: Asesor WSA Małgorzata Walentek, Asesor WSA Krzysztof Targoński, Protokolant: Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi B.C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 1 pkt 2 i art.4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity w Dz. U. z 1998 r. Nr 90,poz. 575 ze zm.), § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294) oraz §10 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. orzekł o braku podstaw do rozpoznania u B.C. choroby zawodowej- przewlekłe choroby oskrzeli wywołane działaniem substancji powodującej napadowe stany spastyczne oskrzeli wymienionej w pozycji 3 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik rozporządzenia z 18 listopada 1983 r. Swoje rozstrzygniecie oparł na rozpoznaniu klinicznym stanu zdrowia skarżącego przedstawionym w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nr [...] z [...]r. o braku podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. Jak również na ustaleniach dochodzenia epidemiologicznego z [...]r. oraz [...]r., które wykazało, że B.C. był zatrudniony w latach 1971 – 1999 w [...] Spółce Węglowej S.A. Kopalnia Węgla Kamiennego "A" w J. jako [...] i [...], gdzie w czasie pracy był narażony na szkodliwe działanie pyłu oraz oparów farb i lakierów. W konkluzji stwierdził, ze wobec brak medycznego rozpoznania choroby zawodowej nie zostały spełnione przesłanki z § 7 i § 10 wskazanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Decyzję powyższą zaskarżył B.C. podnosząc, że nie zgadza się z jej rozstrzygnięciem i wnosi o stwierdzenie choroby zawodowej- przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji powodującej napadowe stany spastyczne oskrzeli. W szczególności zarzucił ograniczony, pomijający szkodliwe oddziaływanie farb chlorokauczukowych zakres badań przeprowadzonych w Instytucie Medycyny Pracy. Zaskarżoną tu decyzją z [...]r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia schorzenia jako choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego miedzy środowiskiem pracy a rozpoznana chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu pracy zawodowej B.C. poczynione przez organ pierwszej instancji .Uznał, że pracował w latach 1971 – 1999 w Kopalni Węgla Kamiennego "A" w J. jako [...] i [...] na powierzchni w narażeniu na pyły przemysłowe oraz opary farb i lakierów, tym samym pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstawania przewlekłej choroby zawodowej narządu oddechowego. Dalej stwierdzono, że sprawa B.C. była rozpoznawana przez organy Inspekcji Sanitarnej po raz drugi, na skutek uchylenia wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z 5 listopada 2002 r. sygn. akt II S.A. /Ka 7/01 uprzedniej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z [...]r. nr [...] utrzymując w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z [...]r. nr [...] orzekającej o braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych wymienionych w pozycji 3 i 4 wykazu chorób zawodowych, załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z 18 listopada 1983 r. Uchylając decyzję organu II instancji Naczelny Sąd Administracyjny nakazał przeprowadzić postępowanie w kierunku stwierdzenia choroby zawodowej oskrzeli wymienionej w pozycji nr 3 wykazu chorób zawodowych, jak i pozycji 4 tegoż wykazu oraz uzupełnienie materiału dowodowego poprzez zasięgnięcie ponownie opinii placówki diagnostycznej II szczebla. Podkreślił, że Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu wydanym [...]r., po przeprowadzeniu obserwacji klinicznej B.C. nie rozpoznał u badanego astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego wymienionej w pozycji 3 wykazu chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z 1983 r. , gdyż badania gazometryczne krwi arterializowanej nie wykazują cech niewydolności oddechowej oraz testy skórne nie dały podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej w ogóle, a tym bardziej astmy o pochodzeniu zawodowy. W skardze z [...]r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem organu odwoławczego B.C. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej na niekompletnym materiale dowodowym, z pominięciem ustaleń składów chemicznych farb i lakierów (w tym chlorokauczukowych), którymi malował w latach 70 i 80 oraz wyłączenie w oparciu o zapisy kartoteki lekarza rodzinnego. Dodatkowo, na rozprawie skarżący podniósł, że od 1999 r. jest na rencie w związku z dolegliwościami oskrzeli, a w czasie badań w Instytucie w 2003 r. wykonywali je ci sami lekarze co w roku 2000, którym przedłożył całą swoją dokumentacje choroby, łącznie z wypisami ze szpitali. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że została ona wydana z naruszeniem prawa, które to naruszenie istotny sposób mogło wpłynąć na wynik sprawy. Polegało ono min. Na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego – art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji mogło doprowadzić do wadliwego zastosowania prawa materialnego. Rozpatrując niniejszą sprawę trzeba przede wszystkim zauważyć, że stosowanie do art. 107 §3 k.p.a uzasadnienie decyzji powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, a w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom nie dał wiary i odmówił mocy dowodowej. Zaskarżona decyzja wykazanym wymaganiom nie odpowiada, gdyż uzasadnienie charakteryzuje lakoniczność jej pisemnym motywów i pominięcie całego postępowania dowodowego przeprowadzonego przed wydaniem wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie. Nie jest to jedynie uchybienie proceduralne, do jakiego doszło przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie. W rozpatrywanej sprawie organ Inspekcji Sanitarnej I instancji wszczynając [...]r. przeprowadził je od początku, całkowicie pomijając materiał dowodowy zgromadzony wcześniej , który był już przedmiotem kontroli sądowej. Nie załączono do przedstawionych Sądowi akt sprawy nawet wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2002 r. sygn. akt II S.A./ Ka 7/01 powołanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a którego wykładnia prawa dokonaną w sprawie, zgodnie z art. 99 ustawy przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sąd orzekający jest związany. Sąd z urzędu zapoznał się z treścią wskazanego wyżej wyroku i stwierdził, że przedmiotowe postępowanie stosownie do zapisu § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132. poz. 1115), jako rozpoczęte przed jego wejściem w życie prowadzone było prawidłowo, na podstawie obowiązującego do 3 września 2002 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U Nr 65, poz. 294 ze zm.). Zatem w kierunku stwierdzenia lub wykluczenia choroby zawodowej wymienionej w pozycji 3 wykazu chorób zawodowych stanowiącego jego załącznik. Są to przewlekłe choroby oskrzeli wywołane działaniem substancji powodujących napadowe stany spastyczne oskrzeli i choroby płuc przebiegające z odczynami zapalno- wytwórczymi w płucach, np. dychawica oskrzelowa, byssinoza, berylowa. Nadto należy podkreślić, iż ponownie organ Inspekcji Sanitarnej najpierw skierował pracownika na badanie lekarskie, a następnie przeprowadził dochodzenie epidemiologiczne. Postępowanie takie jest sprzeczne z zapisem § 7 ust. 4 cytowanego rozporządzenia, gdyż jednostki orzecznicze wydają orzeczenie w sprawie choroby zawodowej na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wynikach dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskie. Jak wynika z zastosowania dat orzeczenia ([...]r.) oraz dochodzenia epidemiologicznego ([...] i [...]r. ) biegli lekarze nie dysponowali danymi o zagrożeniach zawodowych w Środowisku pracy znajdującymi się w tych dokumentach. Jak wynika z treści orzeczenia opierali się na ustaleniach dochodzenia epidemiologicznego z [...]r., którego nie mam w aktach sprawy. Nie ma również w aktach sprawy orzeczenia instytutu z [...]r. w którym rozpoznano przewlekle spastyczne zapalenie oskrzeli, co podpada pod chorobę zawodową wymienioną w pozycji 3 wykazu, ale nie uznano jego zawodowej etiologii ze względu na ustalenia dochodzenia epidemiologicznego, tymi samymi którym dysponowali wydając orzeczenie w dniu [...]r. Uchybień tych nie dostrzegł organ odwoławczy, tym samym utrzymując w mocy orzeczenie organu I instancji uchybił dyspozycji art. 7, art. 77 oraz dyrektywie wnikliwej i konsekwentnej oceny wiarygodności zebranego materiału dowodowego, wynikającej z art. 80 k.p.a. Choroba zawodowa jest w istocie pojęciem prawnym oznaczającym, zachorowanie, kalectwo lub śmierć, które pozostają w związku przyczynowym z pracą. Przyczyna jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj, warunki wykonywania. Konstrukcji prawnej choroby zawodowej istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym narażeniem pracownika na działanie czynnika szkodliwego w Środowisku pracy, a rozpoznaną chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Na organach administracji publicznej orzekających w sprawach chorób zawodowych ciąży obowiązek wyjaśnienia wszystkich wątpliwości występujących w toku prowadzonego postępowania dowodowego, a wydana przez niego decyzja winna być zgodna z prawem. Winien pamiętać, że jak to już wielokrotnie podkreślano w innych orzeczeniach sądowych w sprawie chorób zawodowych orzeczenie lekarskie jest opinią podlegającą ocenie tak jak każdy inny dowód zebrany w toku postępowania. Organ ma obowiązek kontrolować, wydana opinia wyjaśniła istotne dla sprawy okoliczności wymagające wiedzy specjalistycznej, i czy opinia ta jest rzeczowo i przekonująco uzasadniona , a w szczególności czy została wydana zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Dopiero gdy odpowiada tym warunkom Stanowi podstawę wydania prawidłowej decyzji. W tym miejscu należy przypomnieć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje jedynie kontrolę decyzji administracyjnej pod względem jej zgodności z prawem (art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w skrócie P.p.s.a.). Oznacza to, że rozpoznając skargę na daną decyzję administracyjną ocenia czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone określone przepisy prawa. Jeżeli taki naruszenie miało miejsce to w określonych prawem ( art. 145 § 1 pkt 1 a, b i c P.p.s.a.) sytuacjach wadliwą decyzje eliminuje z obrotu prawnego. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ Inspekcji Sanitarnej uwzględni powyższe rozważania i uzupełni materiał dowodowy o ten, który został dotychczas zgromadzony, a nie przedstawiony sądowi. Jak również o opinię uzupełniającą dotyczącą stanu zdrowia B.C., po przedstawieniu orzecznikom pełnych ustaleń dochodzenia epidemiologicznego, które mogą skutkować koniecznością weryfikacji wydanych orzeczeń lekarskich. Niezbędnym wydaje się także wyjaśnienie rozbieżności wniosków co do rozpoznanego u badanego schorzenia w roku 2000 i 2003, tym bardziej, że przeprowadzonego przez tych samych lekarzy Instytutu Medycyny Pracy. Ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie w istotny sposób mogło wpłynąć na wynik sprawy, została ona uchylona na podstawie art. 145 §1 pkt 1 c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie dopatrzył się podstaw do zastosowania art. 152 p.s.a., ponieważ zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Sz.d