III SA/Gl 283/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-07-22
Skład orzekający: Beata Kozicka, Krzysztof Wujek, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku typowych zmian radiologicznych w obrazie RTG klatki piersiowej, ale przy obecności innych objawów wskazujących na schorzenia płuc oraz złogów pyłu w węzłach chłonnych, można rozpoznać chorobę zawodową w postaci pylicy górników kopalń węgla?Ratio decidendi
Rozpoznanie pylicy płuc górników kopalń węgla wymaga stwierdzenia w badaniach obrazowych klatki piersiowej typowych zmian radiologicznych, zgodnie ze standardami Międzynarodowego Biura Pracy. Sama obecność złogów pyłu w węzłach chłonnych lub inne objawy, bez potwierdzenia radiologicznego, nie są wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej.Stan faktyczny
Skarżący J.S. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej – pylicy płuc górników kopalń węgla. Organy administracji obu instancji odmówiły stwierdzenia choroby, opierając się na opiniach lekarskich z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, które stwierdziły brak typowych zmian radiologicznych w płucach, mimo obecności złogów pyłu w węzłach chłonnych i innych objawów zgłaszanych przez skarżącego. Skarżący zarzucił organom pobieżną analizę dokumentacji medycznej i błędne wnioski, wskazując na diagnozę pylicy postawioną w jednym ze szpitali.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędziowie Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2019 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (dalej: PPIS) z [...] r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia u J. S. (dalej: strona, skarżący) choroby zawodowej: pylica płuc - pylica górników kopalń węgla wym. w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm., zwanego dalej: K.p.a.), art. 235¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917, ze zm., dalej: K.p.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 2013 poz. 1367, dalej: rozp. w sprawie chorób zawodowych, lub rozp. RM).
Z akt administracyjnych wynika, że decyzją z [...] r. organ pierwszoinstancyjny, w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe oraz o orzeczenie lekarskie [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - Poradni Chorób Zawodowych w K. nr [...] z [...] r. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nr [...] z [...] r., odmówił stwierdzenia u strony skarżącej choroby zawodowej - pylicy górników kopalń węgla wym. w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych określonego w rozp. w sprawie chorób zawodowych.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej zmianę poprzez stwierdzenie choroby zawodowej pylicy płuc: pylicy górników kopalń węgla. Zdaniem strony organ wydając decyzję dokonał pobieżnej analizy dokumentacji medycznej i wywiódł z niej niewłaściwe wnioski. Strona podniosła, że jego rzeczywisty stan zdrowia, jak i ten wynikający z dokumentacji medycznej wskazuje wyraźnie, iż występuje u niego pylica płuc. Z dokumentacji medycznej wynika, że w płucach wykryto złogi pyłu, natomiast organ oparł decyzję jedynie na fakcie, iż w obrazie RTG brak typowych zmian dla pylicy, pominął natomiast pozostałe kwestie, takie jak męczliwość, obniżenie tolerancji wysiłku fizycznego, duszność wysiłkową, niekiedy spoczynkową, suchy kaszel, złogi pyłu w węzłach chłonnych i wiele innych objawów wynikających z dokumentacji medycznej.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 235¹ K.p. Następnie odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że postępowanie wyjaśniające wykazało, że skarżący był zatrudniony w latach 1963-1973 w "A" w L. (obecnie "B" S.A. w B., [...]-[...] W., ul. [...]) na stanowiskach: robotnik niewykwalifikowany pod ziemią, górnik pod ziemią oraz w latach 1973-1990 w "C" w M., ul. [...] (zakład zlikwidowany), na stanowisku górnika pod ziemią, pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej w postaci pylicy górników kopalń węgla. Skarżący był badany w Poradni Chorób Zawodowych [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. (dale: MOMP) (orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] r.), gdzie lekarze specjaliści na podstawie przepisów rozp. w sprawie chorób zawodowych orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - pylicy górników kopalń węgła wym. w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych. Lekarze specjaliści MOMP wyjaśnili, że podstawą rozpoznania pylicy płuc jest stwierdzenie w badaniach obrazowych klatki piersiowej typowych zmian radiologicznych rozmieszczonych w obrębie pól płucnych - o odpowiednim stopniu zaawansowania (co najmniej p 1/1 wg ILO), lokalizacji (zmiany umiejscowione w obu płucach głównie w polach górnych i środkowych płuc) oraz morfologii (dla pylicy górników kopalń węgla typu zacienień regularnych, okrągłych) - stanowiących odpowiedź włóknistą tkanki płucnej na obecność zdeponowanego pyłu węglowo-krzemowego. Diagnostyka taka odbywa się poprzez porównanie wykonanych radiogramów badanego pacjenta ze standardami radiologicznymi rozpowszechnianymi przez Międzynarodowe Biuro Pracy ILO, zawierającymi wytyczne dotyczące rozpoznawania pylicy płuc i stosowania międzynarodowej klasyfikacji pylicy. Lekarze orzecznicy MOMP stwierdzili, że w wykonanym aktualnie oraz dostępnych w dokumentacji medycznej badaniach obrazowych klatki piersiowej skarżącego brak jest wyżej wymienionych zmian, które upoważniałyby do rozpoznania pylicy płuc górników kopalń węgla. W związku z powyższym nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Następnie skarżący był badany w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (dalej: IMP i ZŚ) (orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] r.), gdzie lekarze orzecznicy również nie znaleźli podstaw do rozpoznania u ww. pylicy płuc - pylicy górników kopalń węgła wym. w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych. Specjaliści IMP i ZŚ wyjaśnili, że skarżący podawał w wywiadzie męczliwość, poty, ogólne osłabienie, obniżenie tolerancji wysiłku fizycznego, duszność wysiłkową, niekiedy spoczynkową, suchy kaszel, kilka lat temu epizod krwioplucia. W 1998 r. był hospitalizowany z rozpoznaniem przewlekłego zapalenia oskrzeli. Był wówczas konsultowany w poradni chorób zawodowych - pylicy płuc nie rozpoznano. W czerwcu 2013 r. był diagnozowany J w Oddziale Gruźlicy i Chorób Płuc w O. z powodu nacieku płuca w okolicy dolnego bieguna wnęki prawej, stwierdzonego w badaniu RTG i TK. W lipcu 2013 r. wykonano diagnostykę ultrasonograficzną drzewa oskrzelowego (EBUS/EUS) z pobraniem materiału do badań patomorfologicznych. W badanych węzłach chłonnych stwierdzono elementy komórkowe utkania limfatycznego ze złogami brunatnego pyłu. W kontrolnym TK z listopada 2013 r. nie uwidoczniono już zmian naciekowych w miąższu płuc. Stwierdzono obecność guzka podopłucnowego wlk. 4 mm w segmencie 4 płuca lewego oraz limfadenopatię śródpiersia i wnęk ze zwapnieniami (jak po przebytej gruźlicy). W marcu 2014 r. wykonano badanie PET-TK, nie stwierdzając zmian o charakterze npl. W tkance płucnej wykazano skąpe zmiany włóknisto-guzkowe w szczycie płuca prawego oraz zmiany włókniste u podstawy płuc. W TK klatki piersiowej z kwietnia 2015 r. opisano utrzymujące się nieznaczne odczynowe powiększenie węzłów chłonnych śródpiersia i wnęk, a także pozapalne zwapnienia węzłów, zrosty i nawarstwienia opłucnowe. W maju 2016 r. skarżący był hospitalizowany w Oddziale Gruźlicy i Chorób Płuc w O. z rozpoznaniem niewydolności krążenia, miokardiopatii miażdżycowej, niewydolności oddechowej, zmian pozapalnych płuc i opłucnej, limfadenopatii śródpiersia i wnęk, astmy oskrzelowej, podejrzenia pylicy, niedokrwistości, niedomykalności zastawki mitralnej, trójdzielnej i aortalnej II st., nadciśnienia tętniczego, kamicy nerkowej, dny moczanowej i żylaków podudzi. W wykonanym wówczas badaniu TK klatki piersiowej obraz był porównywalny do poprzedniego badania, uwidoczniono ponadto niewielkie zmiany zastoinowe. W czerwcu 2017 r. skarżący był hospitalizowany w Oddziale Klinicznym Pulmonologii w K., gdzie wykonano badanie HRCT klatki piersiowej, stwierdzając bardzo liczne mikroguzki w górnych i środkowych partiach płuc, ponadto rozstrzenie oskrzeli w partiach dolnych płuc oraz zwapnienia w węzłach chłonnych wnęk i śródpiersia.
W trakcie obserwacji klinicznej w IMP i ZŚ w S. badaniem fizykalnym nad polami płucnymi stwierdzono szmer pęcherzykowy symetryczny i nieliczne trzeszczenia przy podstawie płuc. Badanie spirometryczne nie wykazało zaburzeń wentylacji płuc o typie obturacji. Bodypletyzmografia nie ujawniła restrykcji. W badaniu gazów krwi tętniczej w spoczynku nie stwierdzono cech niewydolności oddechowej. Zdolność dyfuzyjna płuc była w granicach normy.
Lekarze specjaliści IMP i ZŚ wyjaśnili, że podstawą rozpoznania klinicznego pylicy płuc górników kopalń węgla jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach, zwykle w postaci małych zacienień okrągłych, o odpowiedniej gęstości, mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Jednocześnie stwierdzili, że zdjęcia RTG klatki piersiowej skarżącego z listopada 2017 r. oraz z maja i lipca 2018 r. nie wykazują zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy zgodnie ze standardami klasyfikacji radiologicznej pylic Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie. Biorąc powyższe pod uwagę lekarze orzecznicy IMP i ZŚ nie znaleźli w chwili obecnej podstaw do rozpoznania u skarżącego pylicy płuc górników kopalń węgla. Podkreślili przy tym, iż w procesie diagnostyczno-orzeczniczym uwzględniono dane z dostępnej dokumentacji medycznej, w tym wyniki badań TK i HRCT klatki piersiowej. Wyjaśnili ponadto, iż sama obecność złogów pyłu w węzłach chłonnych w badaniu histopatologicznym, przy braku w obrazie RTG zmian typowych dla pylicy, nie uzasadnia rozpoznania klinicznego pylicy płuc.
W ocenie ŚPWIS, zebrany materiał dowodowy pozwala na wydanie rozstrzygnięcia. Organ podkreślił, że w zakresie chorób zawodowych podstawą rozpoznania klinicznego pylicy płuc nie są wymienione w odwołaniu objawy (np. męczliwość, obniżenie tolerancji wysiłku fizycznego, duszność, kaszel, złogi pyłu w węzłach chłonnych), lecz jest nią stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu radiologicznym klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w miąższu płucnym, mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Rozpoznanie tego rodzaju pylicy płuc wymaga wykazania obecności na zdjęciu RTG ściśle określonego typu zmian tj. zwykłe małych zacienień okrągłych i regularnych oraz odpowiedniej kategorii tych zmian, czyli ich gęstości, ocenianych przez porównywanie ze standardami radiologicznymi klasyfikacji radiologicznej pylic, która została opracowana przez ekspertów Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie. "Klasyfikacja" ta ma charakter zaleceń, a nie wiążących reguł. Celem wydanej klasyfikacji pylic było wyłącznie ułatwienie i ujednolicenie opisywania indywidualnych objawów pylicy płuc takich jak zacienienia, zagęszczenia drobnoguzkowe itp. i umożliwia systematyczny i porównywalny opis radiologicznych zmian w obrębie narządów klatki piersiowej, wywołanych wdychaniem pyłów zwłókniających i jest przeznaczona do oceny radiogramów tylno-przednich klatki piersiowej. Przedstawione w sprawie orzeczenie jednostki orzeczniczej ma walor opinii biegłego, jest wewnętrznie spójne, opiera się na całokształcie zebranego materiału dowodowego i zawiera uzasadnienie nie budzące wątpliwości. Brak rozpoznania choroby zawodowej przez lekarzy jednostek orzeczniczych uniemożliwia wydanie decyzji stwierdzającej jej istnienie. Organ wyjaśnił także Stronie, że proces pyliczy przebiega powoli, dlatego też w rozpoznawaniu pylicy płuc nie stosuje się ograniczenia czasowego i choroba ta może być rozpoznawana nawet długo po ustaniu narażenia zawodowego, np. podczas kolejnych radiologicznych badań kontrolnych w MOMP. Po rozpoznaniu pylicy płuc może zostać wszczęte kolejne postępowanie administracyjne, prowadzące do stwierdzenia choroby zawodowej.
W skardze na tę decyzję skarżący zarzucił, wydanie jej z naruszeniem prawa, a to m.in. przepisów rozp. w sprawie chorób zawodowych. Zdaniem skarżącego opinie MOMP oraz IMP i ZŚ są wadliwe i nie powinny stanowić podstawy do wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że z rozp. w sprawie chorób zawodowych nie wynika, iż jedyną podstawą do orzeczenia choroby zawodowej w postaci pylicy płuc górników kopalń węgla jest stwierdzenie w badaniach obrazowych klatki piersiowej zmian radiologicznych stanowiących odpowiedź tkanki płucnej na obecność zdeponowanego pyłu węglowo-krzemowego. Pomimo braku widoczności takich zmian, podczas pobytu w Oddziale Klinicznym Pulmonologii Szpitala Uniwersyteckiego w K. zdiagnozowano u niego pylicę górników kopalń węgla. Podniósł, że w treści dokumentacji medycznej wskazano, iż wobec narażeń zawodowych i obrazu radiologicznego rozpoznano pylicę płuc. Jest leczony z powodu pylicy płuc i stoi na stanowisku, że opinie, na jakich zostały oparte decyzje organów inspekcji sanitarnej, były wadliwe. Zdaniem Skarżącego organ wydając decyzję dokonał pobieżnej analizy dokumentacji medycznej wywodząc z niej niewłaściwe wnioski, opierając decyzję jedynie na fakcie braku typowych dla pylicy zmian w obrazie RTG i pomijając pozostałe objawy, takie jak męczliwość, obniżenie tolerancji wysiłku fizycznego, duszność wysiłkową i spoczynkową, suchy kaszel, złogi pyłu w węzłach chłonnych i wiele innych objawów wynikających z dokumentacji medycznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie 22 lipca 2019 r. skarżący wnosił i wywodził jak w skardze. Ponadto przedłożył Kartę informacyjną z Centrum Medycznego w K. za okres leczenia od 10.06.2019 r. do 1.07.2019 r. oraz skierowanie do szpitala z 25 lutego 2019 r., argumentując, że jego stan zdrowia uległ pogorszeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanym wyżej zakresie, stwierdzić należało, że przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, ani też przepisów prawa materialnego, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Ocena zgodności z prawem wymienionej decyzji została przeprowadzona przy uwzględnieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), zwanego tak jak wyżej: rozp. w sprawie chorób zawodowych.
Ponadto podkreślenia wymaga, że materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zatem zrealizowanie dwóch warunków: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz stwierdzenie – przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem - że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w cytowanym wyżej art. 235¹ K.p. Nie została bowiem rozpoznana u skarżącego pylica płuc –pylica górników kopalń węgla wymieniona w poz. 3.2 wykazu chorób zawodowych określonego w rozp. w sprawie chorób zawodowych.
W tym zakresie organ odwoławczy podkreślił, że lekarze specjaliści MOMP, wydając orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego wymienionej choroby, stwierdzili, że w wykonanych aktualnie badaniach oraz dostępnych w dokumentacji medycznej badaniach obrazowych klatki piersiowej skarżącego brak jest zmian, które upoważniałyby do rozpoznania pylicy płuc górników kopalń węgla.
Następnie – potwierdzając ustalenia w powyższej kwestii - organ odwoławczy podniósł, że również według orzeczenia IMP i ZŚ z [...] r. brak było podstaw do rozpoznania u skarżącego pylicy płuc górników kopalń węgla.
Zgodnie z wnioskami zawartymi w tym orzeczeniu, przedłożona dokumentacja, zdjęcie RTG płuc oraz badania skarżącego, nie wykazały zmian uzasadniających rozpoznanie pylicy górników kopalń węgla.
Wnioski cytowanych orzeczeń lekarskich organ przyjął jako podstawę ustaleń w sprawie, trafnie oceniając je jako uzasadnione w stopniu pozwalającym na przyjęcie ich za podstawę rozstrzygnięcia. Z treści wniosków tych orzeczeń lekarskich wynika poza tym, że są ze sobą zgodne.
Podkreślenia przy tym wymaga, że – jak wskazał organ odwoławczy, cytując w tym zakresie orzeczenie IMP i ZŚ- podstawą rozpoznania klinicznego pylicy górników kopalń węgla jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach (zacienień okrągłych, regularnych) mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny.
W tej kwestii należy zatem podnieść, że lekarze-specjaliści MOMP i IMP i ZŚ w orzeczeniach podkreślili, że zdjęcie RTG klatki piersiowej ocenione zgodnie ze standardami klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy nie wykazuje obecności zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc u skarżącego.
Skoro zatem nie stwierdzono zmian ogniskowych w płucach, odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających, to nie może ulegać kwestii, że organ trafnie uznał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pylicy płuc – dla której rozpoznania, niezbędnym warunkiem jest – jak wynika z obydwu orzeczeń – występowanie zmian ogniskowych, które mają cechy wskazane wyżej.
W konsekwencji kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji uznać należało, że organ odwoławczy – podobnie jak i organ pierwszej instancji - prawidłowo uznał, iż okoliczności sprawy nie uzasadniają wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Na podstawie prawidłowej oceny cytowanych orzeczeń lekarskich, organ – zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego - przeprowadził ustalenia w rozpoznawanej sprawie i w oparciu o te ustalenia wydał rozstrzygnięcie.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie ma podstaw do rozstrzygania wbrew wnioskom zawartym w orzeczeniach lekarskich, które w sposób jednoznaczny wykluczyły rozpoznanie choroby wymienionej w poz. 3.2 wykazu chorób zawodowych.
Wskazać też przyjdzie, co trafnie zaakcentowały placówki diagnostyczne I i II stopnia, a w ślad za nimi i organ odwoławczy, że pylice płuc należą do niejednorodnej grupy chorób śródmiąższowych płuc, obejmującej bardzo wiele jednostek chorobowych; w przebiegu większości z nich obserwuje się w płucach mnogie guzki. Jedynie w nielicznych jednostkach chorobowych z tej grupy można postawić z wysokim prawdopodobieństwem lub bezspornie rozpoznanie na podstawie przebiegu klinicznego choroby, czyli analizy objawów chorobowych i ich postępu w czasie oraz cech charakterystycznych guzków, ich wyglądu i rozmieszczenia.
W przypadku pylicy górników kopalń węgla, istotne jest nie samo nagromadzenie złogów pyłu węglowego w tkance płucnej, lecz odpowiedź tkanki płucnej na pył w postaci ogniskowego włóknienia tkanki płucnej wokół złogów, co daje obraz charakterystycznych zacienień w RTG klatki piersiowej, a tym bardziej jest widoczne w badaniu TK klatki piersiowej. Rozpoznanie pylicy górników kopalń węgla wymaga wykazania obecności na zdjęciu RTG ściśle określonego typu zmian, tj. małych zacienień okrągłych i regularnych (typu p, q, r - zależnie od ich wielkości) oraz odpowiedniej kategorii tych zmian, czyli ich gęstości (kategorie 1, 2, 3), ocenianych przez porównanie ze standardowymi radiogramami klasyfikacji radiologiczne pylic, która została opracowana przez ekspertów Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie (International Labour Office - ILO). Rzadziej w przebiegu pylicy obserwuje się duże zacienia typu A, B i C (zależnie od ich wielkości), które również porównuje się ze standardami radiologicznymi ILO. Wykorzystywanie powyższej klasyfikacji przez uprawnionych lekarzy w codziennej praktyce orzeczniczej nie wymaga usankcjonowania prawnego. Jest ono powszechnie przyjęte w orzecznictwie lekarskim dotyczącym pylic płuc i od wielu już lat stanowi standard postępowania w tym zakresie. W każdej dziedzinie medycyny - nie tylko w dziedzinie medycyny pracy - obowiązują pewne standardy postępowania diagnostycznego (i terapeutycznego), które odpowiadają aktualnemu stanowi wiedzy medycznej i ustalane są przez posiadających duże doświadczenie ekspertów i specjalistów w danej dziedzinie, m.in. konsultantów wojewódzkich i konsultanta krajowego w danej dziedzinie medycyny.
Nie można zdiagnozować pylicy płuc górników kopalń opierając się jedynie na wynikach innych badań, w tym wyniku tomografii komputerowej płuc, jeśli pełnowymiarowy radiogram klatki piersiowej nie spełnia ww. kryteriów rozpoznania choroby.
W tym stanie rzeczy zasadnie organy obu instancji oparły się na opiniach lekarzy specjalistów.
Niezasadne zatem okazały się zarzuty skargi dotyczące pobieżnej analizy dokumentacji medycznej i wywiedzenia z niej niewłaściwych wniosków.
Słusznie zauważył organ, że takie objawy jak: męczliwość, obniżenie tolerancji wysiłku fizycznego, duszność wysiłkową i spoczynkową, suchy kaszel, złogi pyłu w węzłach chłonnych i wiele innych wynikających z dokumentacji medycznej, nie uzasadniają wystąpienia choroby zawodowej pylicy płuc górników.
Ponadto nie jest też prawdą, że organ oraz placówki diagnostyczne nie uwzględniły dokumentacji medycznej skarżącego. Z przedstawionych orzeczeń lekarskich wynika, że lekarze specjaliści dysponowali dokumentacją lekarską, w tym również wypisem ze Szpitala Klinicznego w K. z 28 czerwca 2017 r. Z Karty informacyjnej Szpitala wynika rozpoznanie: Pylica górników kopalń węgla. Jednakże zauważyć przyjdzie, że to nie Szpital Kliniczny jest jednostką uprawnioną do rozpoznania choroby zawodowej. Istotne w sprawie jest, że jednostki uprawnione do rozpoznania chorób zawodowych - lekarze orzecznicy z MOMP i IMPiZŚ nie potwierdziły wystąpienia choroby zawodowej. W spornych opiniach jednostek orzeczniczych przyczyna nierozpoznania choroby zawodowej została spójnie i logicznie wyjaśniona. Wskazano, że zdjęcie RTG klatki piersiowej ocenione zgodnie ze standardami klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy nie wykazuje obecności zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc u skarżącego.
Odnosząc się do przedstawionych przez skarżącego na rozprawie dokumentów: Karty informacyjnej z Centrum Medycznego w K. za okres leczenia od 10.06.2019 r. do 1.07.2019 r. oraz skierowania do szpitala z 25 lutego 2019 r. wyjaśnić przyjdzie, że są to dokumenty, którymi strona dysponuje już po wydaniu zaskarżonej decyzji, stąd organ odwoławczy nie mógł się do nich odnieść. Nie wynika również z nich, że mogą mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji.
Tym niemniej słusznie wskazał organ stronie skarżącej, że proces pyliczy przebiega powoli, dlatego też w rozpoznawaniu pylicy płuc nie stosuje się ograniczenia czasowego i choroba ta może być rozpoznawana nawet długo po ustaniu narażenia zawodowego, np. podczas kolejnych radiologicznych badań kontrolnych MOMP. Po rozpoznaniu pylicy płuc może zostać wszczęte kolejne postępowanie administracyjne, prowadzące do stwierdzenia choroby zawodowej.
Reasumując, w wyniku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd - na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi – stwierdził zatem, że przy wydaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy postępowania ani też nie doszło do naruszenia prawa materialnego, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W konsekwencji – na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło