III SA/Gl 293/10

WyrokWSA w Gliwicach2010-08-04

Skład orzekający: Henryk Wach, Magdalena Jankiewicz, Barbara Orzepowska-Kyć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, mimo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawcy, jest zgodna z prawem, gdy brak jest przesłanek całkowitej nieściągalności lub innych nadzwyczajnych okoliczności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne była zgodna z prawem, ponieważ nie zaistniały przesłanki całkowitej nieściągalności ani inne nadzwyczajne okoliczności uzasadniające umorzenie. Pomimo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, jej dochody, wiek aktywności zawodowej oraz brak udowodnionych zdrowotnych przeciwwskazań do pracy nie uzasadniały umorzenia, a długoletnie zaniechanie opłacania składek świadczyło o uporczywym lekceważeniu obowiązku.
Stan faktyczny
Skarżąca A.K. wniosła o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, które powstały w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Organ pierwszej instancji (ZUS) odmówił umorzenia części należności, a umorzył postępowanie w zakresie składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję ZUS, uznając, że mimo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, nie zachodzą przesłanki do umorzenia składek, w szczególności brak jest całkowitej nieściągalności, a dochody skarżącej pozwalają na spłatę zobowiązań. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasad postępowania administracyjnego i nieuwzględnienie jej trudnej sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi A.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję ZUS nr [...] z dnia [...] r., w której w punkcie pierwszym odmówił on umorzenia należności z tytułu składek: 1/ za osobę prowadzącą działalność gospodarczą na: - Fundusz Ubezpieczeń Społecznych: za okres [...] 1999-[...] 1999, [...] 1999-[...] 2005, [...] 2005-[...] 2005 w wysokości [...] zł i odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł naliczonych na dzień [...] 2009 r., opłaty dodatkowej w wysokości [...] zł oraz kosztów upomnienia w wysokości [...] zł; - Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych: za okres [...] 2000-[...] 2005 w wysokości [...] zł i odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł naliczonych na dzień [...] 2009 r., opłaty dodatkowej w wysokości [...] zł i kosztów upomnienia w wysokości [...] zł; - Fundusz Pracy: za okres [...] 1999-[...] 1999, [...] 1999-[...] 2004 w wysokości [...] zł i odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł naliczonych na dzień [...] 2009 r., opłaty dodatkowej w wysokości [...] zł oraz kosztów upomnienia w wysokości [...] zł.; 2/ za pracowników w części finansowanej przez płatnika na: - Fundusz Ubezpieczeń Społecznych: za okres [...] 1999, [...] 1999-[...] 2004, [...] 2005 w wysokości [...] zł i odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł naliczonych na dzień [...] 2009 r.; - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych : za okres od [...] 1999-[...] 2004 w wysokości [...] zł i odsetek w wysokości [...] zł naliczonych na dzień [...] 2009 r.; 3/ za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek na: - Fundusz Ubezpieczeń Społecznych: z tytułu odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenie społeczne za okres [...] 1999-[...] 1999, [...] 1999-[...] 2004, [...] 2005 w wysokości [...] zł naliczonych na dzień [...] 2009 r., - Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych: z tytułu odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres [...] 2000-[...] 2004, [...] 2005 w wysokości [...] zł naliczonych na dzień [...] 2009 r. Natomiast w punkcie drugim wyżej wymienionej decyzji, Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne dot. umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek na: - Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres [...] 1999, [...] 1999-[...] 2004, [...] 2005 w wysokości [...] zł, - Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres od [...] 2000 do [...] 2004, [...] 2005 w wysokości [...] zł. Jako podstawę prawną decyzji Prezes ZUS wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes ZUS wyjaśnił, że zaległości, w zakresie których został złożony wniosek A. K. – S. o ich umorzenie powstały w związku z działalnością gospodarczą skarżącej, prowadzoną na podstawie wpisu nr [...] w okresie od [...] 1999 r. do [...] 2003 r. oraz wpisu nr [...] w okresie od [...] 1998 r. do [...] 2006 r. Zaległości w opłacaniu składek odnoszą się zarówno do skarżącej jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą, jak i osób ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, bowiem skarżąca prowadząc działalność gospodarczą zatrudniała pracowników, za których również nie odprowadzała składek. Podniósł, że podejmując prowadzenie działalności skarżąca winna była odprowadzać należności z tytułu składek, jako że była świadomym swych powinności przedsiębiorcą. W chwili, gdy pojawiły się problemy z bieżącym opłacaniem składek winna była wystąpić o udzielenie innego rodzaju ulg- odroczenie terminu płatności lub rozłożenie ich na raty. Zwrócił także uwagę, że powinnością skarżącej było liczyć się nie tylko z osiąganiem zysków, ale także możliwością wystąpienia strat. Możliwość wyniknięcia w trakcie działalności nieprzewidzianych sytuacji należy brać pod uwagę zarówno w momencie rozpoczynania prowadzenia działalności, jak i w jej trakcie. Prezes ZUS uwzględnił podnoszony przez skarżącą zarzut, że zadłużenie nie zostało spowodowane celowo lecz było wynikiem działania byłego męża skarżącej, jak również fakt, że zaistniała na skutek tych działań sytuacja rynkowa, rodzinna jak i zdrowotna, a także rosnące zobowiązania przyczyniły się do utraty płynności finansowej. Ocenił jednak, że brak kontroli nad poczynaniami byłego męża i brak zainteresowania rosnącym zadłużeniem czynią te zarzuty bezzasadnymi, gdyż nie zachodzą okoliczności natury losowej lub zdarzenia nadzwyczajne, którym nie można byłoby przeciwdziałać, a które mogłyby być uznane za czynniki usprawiedliwiające niewywiązywanie się z elementarnych obowiązków przez przedsiębiorcę. Z akt sprawy wynika bowiem, że podstawą wniosku o umorzenie zaległości z dnia [...]r. był "bardzo ważny interes zobowiązanej i jej 14-to letniego syna". W uzasadnieniu tego pisma pełnomocnik skarżącej podniósł, iż jest ona osobą rozwiedzioną, ma na utrzymaniu syna, zarabia ok. [...]-[...] zł miesięcznie, co nie wystarcza na podstawowe wydatki jej rodziny, ponadto leczy się na depresję. Przepisy prawa ubezpieczeniowego, w oparciu o które organ drugiej instancji rozpoznał wniosek, w szczególności art. 28 ust.1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewidują możliwość umorzenia należności z tytułu składek w całości lub w części tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Całkowita nieściągalność w rozumieniu art. 28 ust.3 powołanej ustawy zachodzi wówczas, gdy w danej sprawie nastąpi przynajmniej jedna z wymienionych w przepisie przesłanek, przy czym jej zaistnienie stwarza dopiero dla organu możliwość ( a nie powinność) umorzenia należności. Ponieważ – w ocenie Prezesa ZUS - w niniejszej sprawie żadna z przewidzianych przepisem art. 28 ust.3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie zachodzi, organ ten stwierdził, iż brak jest przesłanek do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej. Zobowiązana pozostaje bowiem w stosunku pracy, z którego uzyskuje dochody w zmiennej wysokości z uwagi na motywacyjno – premiowy system wynagradzania, tym niemniej w maju 2009 r. jako podstawę wymiaru składek wykazano kwotę [...] zł, w [...] 2009 r. – [...] zł, a w [...] 2009 r. – [...] zł. Ponadto z zeznania PIT-37 za lata 2007 i 2008 wynika, że skarżąca osiągnęła dochód brutto w wysokości odpowiednio [...] zł i [...] zł. Organ uznał także, że uzyskiwany dochód, wiek aktywności zawodowej, szanse na rynku pracy, brak udowodnionych zdrowotnych przeciwwskazań do kontynuowania zatrudnienia oraz innych przeszkód w uzyskiwaniu dochodu czynią podniesione we wniosku argumenty bezzasadnymi. W ocenie organu sytuacja materialno – bytowa wnioskodawczyni nie jest łatwa, ale nie ma charakteru wyjątkowego lub trwałego i brak jest podstaw do twierdzenia, że nie istnieje możliwość jej poprawy w dłuższej perspektywie. Ponadto organ egzekucyjny nie wydał postanowienia o umorzeniu postępowań egzekucyjnych prowadzonych z wniosku ZUS. Żądanie skarżącej zostało także rozpatrzone z uwzględnieniem przesłanek wynikających z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ( Dz .U. Nr 141, poz. 1365). Zgodnie z powołanymi przepisami, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych: 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Jednakże w ocenie organu umorzenie zaległości w tym trybie odbywa się w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet w sytuacji zaistnienia określonych w przepisie przesłanek organ może, ale nie jest zobligowany do wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony. Przewidziana we właściwych przepisach ochrona wynagrodzenia za pracę dotyczy wynagrodzenia minimalnego, co oznacza, że z woli ustawodawcy "nadwyżka" ponad tę kwotę może stanowić przedmiot egzekucji lub może być przeznaczona na spłatę zobowiązań, a więc nie stanowi naruszenia § 3 ust.1 pkt 1 powołanego rozporządzenia ocena organu, że jeśli dochód zobowiązanego przekracza kwotę minimalnego wynagrodzenia, to jest to wystarczające do uznania, że zobowiązany ma możliwość opłacenia składek bez uszczerbku dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych zobowiązanego i jego rodziny. Skarżąca spłaca zobowiązania względem innych wierzycieli, ale nie zwalnia jej to z obowiązku regulowania zaległości względem ZUS. Prezes ZUS podkreślił, że dokonywał powyższej analizy również z uwzględnieniem całokształtu sytuacji skarżącej, m.in. z uwzględnieniem okresu prowadzonej działalności oraz powstałego i narastającego zadłużenia z tytułu składek, co również jest okolicznością przemawiającą przeciwko uwzględnieniu wniosku. Wziął także pod uwagę brak okoliczności wyjątkowych, szczególnie drastycznych, niezależnych od sposobu postępowania płatnika, np. podeszłego wieku, szczególnych względów społecznych, co przesadza, że wywiązanie się z zobowiązań względem ZUS nie jest realnie niemożliwe. Skarżąca powołuje się na zły stan zdrowia, na dowód czego do akt sprawy załączono zaświadczenie o niezdolności do pracy w okresach [...] 2005-[...] 205 oraz [...] 2006, jednak w ocenie organu nie wynikają z tych dokumentów wnioski, co do niemożliwości spłaty zadłużenia, bo stan zdrowia nie uniemożliwia skarżącej pracy zawodowej i regulowania innych zaległości. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy przy uwzględnieniu ważnego interesu strony oraz uznaniowego charakteru decyzji w kwestii udzielenia ulgi w spłacie zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, Prezes ZUS stwierdził, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej. Natomiast odnośnie punktu drugiego decyzji ZUS, Prezes ZUS podniósł , że zgodnie z art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 powołanej ustawy. Tak więc – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wojewódzkich sądów administracyjnych – jeżeli wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie obejmuje także składki finansowane przez pracowników, właściwym rozstrzygnięciem jest umorzenie takiego postępowania na podstawie art. 105 K.p.a. Brak jest bowiem przedmiotu postępowania w tym zakresie, że nie istnieją należności, do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zarzuciła naruszenie art. 6, 7, 8, 10, 15, 19, 156 § 1 i § 2 K.p.a. W uzasadnieniu skargi podniosła, że ZUS i Prezes ZUS przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie uwzględnili aspektu społecznego sprawy i stanu jej ubóstwa oraz dopuścili się naruszenia właściwości i zasady dwuinstancyjności, co miało polegać na tym, że decyzje w pierwszej instancji wydał ZUS Oddział w S., natomiast przy ponownym rozpatrzeniu sprawy orzekał Dyrektor tegoż Oddziału ZUS, a więc – zdaniem skarżącej – właściwie ta sama osoba. Skarżąca nie uzasadniła jednak w żaden sposób zarzutu naruszenia art. 156 § 1 i 2 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Za podstawę wyroku Sąd przyjął jako stan faktyczny sprawy stan wynikający z uzasadnienia decyzji Prezesa ZUS i odpowiedzi na skargę, jako że znajduje on potwierdzenie w dowodach zgromadzonych w aktach sprawy ( zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Zgodnie z art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc tylko stwierdzenie, że zaskarżona decyzja dotknięta jest przynajmniej jedną z w/w wad skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. W ocenie Sądu decyzja organu drugiej instancji nie jest dotknięta wadami, które przypisuje jej skarżąca. Organ administracji nie naruszył zasad ogólnych, przewidzianych w art. 6,7 i 8 K.p.a., gdyż działał na podstawie powołanych w rozstrzygnięciu przepisów prawa, prowadził postępowanie w sposób zmierzający do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem zarówno interesu skarżącej jak i interesu społecznego, czego wyrazem jest przejawianie przez organ inicjatywy dowodowej oraz rozważenie wszystkich okoliczności sprawy i sytuacji skarżącej. Ponadto strona została powiadomiona przez organ drugiej instancji o możliwości uzupełnienia materiału dowodowego o nowe dowody, które nie zostały dotychczas złożone do akt sprawy ( str. 81 i 82 akt administracyjnych). Wnioskodawczyni umożliwiono także czynny udział w postępowaniu i wypowiedzenie się w sprawie co do zebranych dowodów ( str. 83 i 84 akt administracyjnych), co oznacza, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. Nie znajduje uzasadnienia także zarzut naruszenia art. 15 K.p.a., który wprowadza zasadę dwuinstancyjności postępowania. Zgodnie z tym przepisem, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Analizując normatywną treść powołanego artykułu w pierwszej kolejności zauważyć należy, że postępowanie odwoławcze na gruncie przepisów K.p.a. zostało ukształtowane według modelu apelacyjnego a nie kasacyjnego, co oznacza, że organ drugiej instancji, rozpoznający odwołanie winien nie tyle dokonać oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, lecz ponownie zważyć wszystkie aspekty faktyczne i prawne sprawy, rozszerzając granice badania o te zmiany stanu faktycznego, które zaszły między orzekaniem przez organ piewszo – i drugoinstancyjny. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo są zgodne co do takiego charakteru prawnego orzeczeń organu drugiej instancji . J. Borkowski w glosie do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17.04.1997 r., III RN 12/97, teza 1.stwierdził, że z zasady prawdy obiektywnej wynika, że sprawę należy rozpatrywać ponownie w takim stanie faktycznym i prawnym, w jakim znajduje się ona w dacie orzekania przez organ czy to pierwszej instancji /samokontrola/, czy odwoławczy. Celem postępowania odwoławczego nie jest bowiem sama kontrola poprawności rozstrzygnięcia podjętego w 1. instancji (nie jest to kasacja), lecz uzupełnienie stanu faktycznego i materiału dowodowego sprawy oraz uwzględnienie tych zmian w stanie prawnym sprawy, które nastąpiły w okresie dzielącym orzekanie po raz pierwszy od ponownego orzekania wskutek odwołania (model apelacyjny). W niniejszej sprawie należy zauważać, że ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje szczególny tryb wzruszania decyzji wydanych w pierwszej instancji w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu składek. Zgodnie z art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w K.p.a. Przenosząc te regulacje na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że w pierwszej instancji decyzję w przedmiocie wniosku skarżącej wydał ZUS Oddział w S., w imieniu którego działał Zastępca Dyrektora Oddziału a po złożeniu przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – Dyrektor tegoż Oddziału, działający z upoważnienia Prezesa ZUS. Oznacza to, że w sprawie zastosowano tryb orzekania wynikający w wyżej powołanych przepisów, rozstrzygnięcia wydały zgodnie z posiadanymi kompetencjami dwa odrębne organy, działające przez dwie różne osoby fizyczne. Z uwagi na powyższe w ocenie Sądu zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. W kwestii zasady dwuinstancyjności postępowania wypowiedział się także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 11.03.2008 r., sygn. akt: IV SA/Wa 7/08 stwierdził, że "do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z tych organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których to postępowanie jest prowadzone. Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest bowiem takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działalnie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji. Nie spełnia powyższego wymogu jedynie kontrola zasadności argumentów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Wypełnienie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć różnych organów, lecz zakłada ich podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z nich postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone". Teza ta stanowi kontynuację poglądu wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.11.1992 r., V SA 721/92, ONSA 1992,nr 3-4, poz.95. W niniejszej sprawie organ drugiej instancji podniósł, że zbadał ponownie całą sprawę ( str. 1. uzasadnienia decyzji Prezesa ZUS), czego potwierdzeniem jest m.in. ustalenie bieżących dochodów skarżącej tj. osiągniętych w [...] i [...] 2009r. ( raporty imienne dla płatników uprawnionych do wypłaty świadczeń z ubezpieczenia chorobowego - str. 85 i 86 akt administracyjnych, z których wynika odpowiednio podstawa wymiaru składki w kwocie [...] zł oraz [...] zł). Zdaniem Sądu ocena organów obydwóch stopni, że sytuacja materialna skarżącej jakkolwiek trudna, to jednak nie uzasadnia umorzenia zaległości z tytuł składek na ubezpieczenia społeczne nie jest dowolna i pozostaje w granicach uznania administracyjnego, popartego zgromadzonymi dowodami. W aktach administracyjnych znajdują się bowiem dowody, że wnioskodawczyni nie prowadzi działalności gospodarczej, nie korzysta z pomocy MOPS, nie figuruje w ewidencji podatników podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego, posiada zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług. Z drugiej zaś strony pozostaje w stosunku pracy, osiąga dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę np. w okresie od [...] do [...] 2009 w kwotach od [...] zł do [...] zł, korzysta z finansowej pomocy rodziców. Z danych z CEPiK wynika, że na nazwisko skarżącej zarejestrowane są pojazdy [...]– samochód ciężarowo – osobowy i [...] – samochód osobowy. Prawidłowa jest także ocena Prezesa ZUS, że podejmując działalność gospodarczą należy mieć na względzie nie tylko możliwość osiągania z niej zysków, ale także strat. Natomiast skarżąca zaniechała opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i nie było to zaniechanie krótkotrwałe, spowodowane przejściowymi trudnościami lub nadzwyczajnym zdarzeniem, które było niemożliwe do przewidzenia i zapobieżenia. Zważyć bowiem należy, że okres, jaki obejmują niezapłacone składki to – z przerwami – okres siedmiu lat – od [...] 1999 r. do [...] 2005 r., co świadczy o uporczywym zaniechaniu opłacania składek, a być może wręcz lekceważeniu tego obowiązku. Skarżąca w obliczu trudności w prowadzonej działalności nie podjęła bowiem żadnych kroków zmierzających do zapobieżenia narastaniu zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ( a jak wynika z akt sprawy – również podatków), polegających na zakończeniu nierentownej działalności gospodarczej, zmiany jej profilu na bardziej opłacalny czy wniosku o odroczenie terminu płatności lub rozłożenie zaległości na raty, lecz generowała dalsze zadłużenie. Również ocena organów administracji odnośnie stanu zdrowia skarżącej jest zdaniem Sądu prawidłowa. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie o okresach jej niezdolności do pracy, jednak dotyczy ono roku 2005 i obejmuje łącznie okres 69 dni, co wskazuje, iż skarżąca nie cierpi na przewlekłą chorobę pozbawiającą ją możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności w rozumieniu powołanego rozporządzenia. Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że ocena organów administracji, iż sytuacja materialna i życiowa wnioskodawczyni nie uzasadnia udzielenia ulgi w spłacie zaległości z tytułu ubezpieczeń społecznych nie jest dowolna i nie przekracza ram swobodnej oceny dowodów. Biorąc pod uwagę, że sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, nie stwierdził też nieważności decyzji ani wydania jej z naruszeniem prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło