III SA/Gl 294/07

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-01-28

Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, przebywający w areszcie, nieposiadający dochodów ani majątku, może zostać przyznany status strony zwolnionej z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że jego trudna sytuacja finansowa, wynikająca z pobytu w areszcie, braku dochodów, zablokowania kont i zajęcia majątku, uzasadnia częściowe zwolnienie od kosztów postępowania. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, co w tym przypadku zostało wykazane.
Stan faktyczny
Skarżący G.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na swoją fatalną sytuację finansową wynikającą z pobytu w areszcie, braku dochodów, zablokowania kont przez wierzycieli i zajęcia majątku. Wniosek początkowo został pozostawiony bez rozpoznania z powodu braków formalnych, a następnie zażalenie na to postanowienie zostało odrzucone. Po uchyleniu przez NSA postanowienia odrzucającego zażalenie, skarżący uzupełnił braki wniosku.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu [...] wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek G.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że nie jest w stanie on ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. Wskazał, iż jego sytuacja finansowa jest fatalna. Od [...]. przebywa w areszcie . Nie ma możliwości zarobkowania. Od [...] nie osiągnął żadnego dochodu na dowód czego przedstawił PIT-4 za okres od [...]. do [...] . Konta skarżącego zostały zablokowane przez wierzycieli, którzy również w oparciu o tytuły wykonawcze wystąpili o wszczęcie postępowań egzekucyjnych, co zaowocowało m.in. zajęciem prawa majątkowego stanowiącego udział w spółce z o.o. na co przedstawił zawiadomienie o zajęciu z dnia [...] Skarżący podniósł również, iż nie posiada żadnych oszczędności , nie posiada również żadnych nieruchomości ani ruchomości nadających się do zbycia. Nie posiada również żadnych akcji ani obligacji Skarbu Państwa. Skarżący wskazał również , iż nie dysponuje jakimikolwiek innymi wartościowymi ruchomościami w postaci obrazów lub antyków, które nadawałyby się do spieniężenia i opłacenia kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez jego osobiste podpisanie oraz złożenia pod odpowiedzialnością karną dodatkowego oświadczenia potwierdzającego prawdziwość zawartych we wniosku danych, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania . Zarządzeniem z dnia 14 maja 2007r. Referendarz sądowy pozostawił wniosek ten bez rozpoznania z uwagi na fakt , iż brak ten nie został uzupełniony. Wobec powyższego pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału w przedmiocie pozostawienie bez rozpoznania wniosku o prawo pomocy. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż na zarządzenie referendarza sądowego przysługuje sprzeciw w terminie 7 dni od daty otrzymania zarządzenia. W ustawowym terminie nie wpłynął sprzeciw, z kolei wpłynęło zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału w przedmiocie pozostawienie bez rozpoznania wniosku o prawo pomocy. Sąd wskazał, iż wniesiono środek odwoławczy od nieistniejącego zarządzenia. Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 listopada 2007r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Dnia 13 lipca 2007r. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podpisany przez niego oraz oświadczenie o prawdziwości danych zawartych we wniosku o przyznanie pomocy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wskazać zatem należy iż z treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej ustawą P.p.s.a.) prawo pomocy może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy P.p.s.a.). Z przepisu art. 246 § 1 pkt. 2 wynika z kolei, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu ustalony w sprawie stan faktyczny sprawy pozwala na przyjęcie, że w sytuacji skarżącego zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy ciąży na osobie, która ubiega się o jego przyznanie. Oceniając finansową zdolność skarżącego do poniesienia kosztów postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd wziął pod uwagę, że skarżący od [...] przebywa w areszcie. Nie ma możliwości zarobkowania. Od [...] nie osiągnął żadnego dochodu. Konta skarżącego zostały zablokowane przez wierzycieli, którzy również w oparciu o tytuły wykonawcze wystąpili o wszczęcie postępowań egzekucyjnych, co zaowocowało m.in. zajęciem prawa majątkowego stanowiącego udział w spółce z o.o. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności , nie posiada również żadnych nieruchomości ani ruchomości nadających się do zbycia. W tym stanie rzeczy Sąd uznał skarżącego za osobę, w odniesieniu do której spełnione zostały przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wskazanym wyżej zakresie. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 260 oraz 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt. 2 ustawy P.p.s.a. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło