III SA/Gl 314/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 4 lipca 2018 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej postanawia: zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 4 lipca 2018 r. w ten sposób, że zwolnić D. G. od kosztów sądowych w całości. W skardze z 1 marca 2018 r. D. G. zawarł wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z synem I., na którego zobowiązany jest płacić alimenty. Ponieważ jego miesięczne dochody nie przekraczają 800,00 zł, a posiadane zaległości to kwota ok. 200.000,00 zł, wobec jego osoby prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Tymczasem poza udziałem w nieruchomości rolnej o pow. 3,4 ha, której wartość oszacował na kwotę ok. 90.000,00 zł, innych składników majątku nie posiada. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożył: - zaświadczenie z urzędu gminy w przedmiocie wspólnego zamieszkiwania z ojcem T. i A. Z.; - zeznanie podatkowe za 2017 r.; - oświadczenie o nieposiadaniu rachunków bankowych i zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek; - zaświadczenie o stanie cywilnym; - wydruki z księgi wieczystej nieruchomości należącej do ojca skarżącego; - zaświadczenie o zarobkach; - ugodę pozasądową dotyczącą alimentów płaconych na rzecz syna; - wydruk z księgi wieczystej potwierdzający posiadanie udziału w nieruchomości rolnej należącej w połowie do skarżącego; - oświadczenie o posiadaniu 5 udziałów w Spółce ,,A’’ o wartości łącznej 250,00 zł; - decyzję z [...] r., na mocy której wykreślono prowadzoną przez skarżącego działalność z ewidencji. Dodatkowo wskazano, że rachunki na bieżące utrzymanie opłaca konkubina, natomiast skarżący nie ponosi z tego tytułu żadnych wydatków. Postanowieniem z 4 lipca 2018 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Pismem z 24 lipca 2018 r. w zakreślonym terminie skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W treści wniósł o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając sprzeciw wskazał, że nie przedstawił sytuacji majątkowej swojego ojca i konkubiny ponieważ nie został do tego wezwany. Poinformował, że ojciec przebywa poza granicami kraju, natomiast A. Z. jest przyjacielem mojego ojca, który na stałem zamieszkuje w N. Wskazał, że funkcję prezesa zarządu w Sp. ,,A’’ Sp. z.o.o. pełnię nie odpłatnie, nie pobieram za nią wynagrodzenia. Dodał, że na chwilę obecną prowadzone są w stosunku do niego egzekucje na kwotę ok 450 000 zł a nieruchomość, której jestem współwłaścicielem obciążona jest hipoteką od 2008 r. Wskazał, że nie osiada konta bankowego. W odpowiedzi na wezwanie sądu z 12 września 2018 r. nadesłał zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z 17 kwietnia 2018 r., zajęcie wierzytelności z 17 kwietnia 2018 r. oraz wezwanie do zapłaty należności z 26 czerwca 2018 r. Skarżący dodatkowo wskazał, że aktualnie mieszka u konkubiny nie ponosząc kosztów utrzymania, jednak konkubina odmówiła przedłożenia jakichkolwiek dokumentów. Obecnie pracuje na 1/8 etatu i nie płaci alimentów na syna z uwagi na brak środków choć obowiązek alimentacyjny nie ustał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." – sąd rozpoznając sprzeciw od postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 – 8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Rozpoznając sprzeciw, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Jednocześnie, Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że strona skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca zdołał wykazać, że spełnia przesłanki ustawowe, skutkujące całkowitym uwzględnieniem jego wniosku. Sąd stwierdził, że skarżący w sytuacji, w której się obecnie znajduje zasługuje na pomoc w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w całości, gdyż nie jest w stanie aktualnie wygospodarować kwoty koniecznej do pokrycia kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł o zmianie zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego i zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości.