III SA/Gl 316/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-07-06

Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Barbara Brandys-Kmiecik, Piotr Pyszny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika z tytułu podania w zgłoszeniu SENT danych niezgodnych ze stanem faktycznym dotyczących miejsca przekroczenia granicy, przy braku aktualizacji tych danych, jest zasadna, mimo że zmiana miejsca wjazdu była spowodowana decyzją kierowcy?
Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na przewoźnika z tytułu podania w zgłoszeniu SENT danych niezgodnych ze stanem faktycznym dotyczących miejsca przekroczenia granicy jest zasadna, nawet jeśli zmiana miejsca wjazdu była spowodowana decyzją kierowcy. Ustawa SENT ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a kary pieniężne są niezależne od winy podmiotu. Brak aktualizacji danych w zgłoszeniu, niezgodnych ze stanem faktycznym, stanowi naruszenie przepisów i skutkuje obligatoryjnym nałożeniem kary.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na spółkę "A" z siedzibą na Litwie za podanie w zgłoszeniu SENT niezgodnych ze stanem faktycznym danych dotyczących miejsca przekroczenia granicy Polski. Organy celno-skarbowe stwierdziły, że w zgłoszeniu wskazano trasę wjazdu C. – B., podczas gdy faktyczny wjazd nastąpił drogą [...] w G. Spółka odwołała się, argumentując, że zmiana trasy była spowodowana decyzją kierowcy i że nie miała obowiązku wskazywania konkretnego przejścia granicznego. Organy utrzymały karę, uznając, że ustawa SENT nakłada obowiązek podania prawidłowych danych i ich aktualizacji, a kary są obligatoryjne i niezależne od winy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Asesor WSA Piotr Pyszny Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2021 r. sprawy ze skargi "A" w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. znak [...] Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego w K. z dnia [...]r. znak [...], nakładającą na A z siedzibą w K. na Litwie (dalej: Strona, Skarżący) karę pieniężną w kwocie [...] w związku z naruszeniem przepisów w zakresie dotyczącym miejsca przekroczenia granicy. W podstawie prawnej powołał art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawę z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2332 ze zm.; dalej jako: ustawa SENT). W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i argumentację prawną. Wskazał, że [...]r. w godz. od 10:00 do 12:30 na autostradzie [...] w miejscowości D. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego towarów dokonywanego zespołem pojazdów składającym się z ciągnika samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy ciężarowej o numerze rejestracyjnym [...]. Kontrola obejmowała przestrzeganie obowiązków wynikających z przepisów ustawy SENT. Według informacji zawartej w zgłoszeniu o numerze referencyjnym [...], obejmowało ono [...] w ilości [...] kg, klasyfikowane do pozycji CN 4813. Podmiotem wysyłającym była B z siedzibą w Austrii, natomiast podmiotem odbierającym P. M. L., A z siedzibą na Litwie. Przewoźnikiem przedmiotowego towaru była Strona realizująca przewóz w oparciu o posiadaną licencję nr [...]. W ramach prowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono rozbieżność pomiędzy danymi zawartymi w ww. zgłoszeniu w systemie SENT, a stanem faktycznym, w zakresie trasy wjazdu na terytorium Polski tj.: w systemie SENT przewoźnik wpisał trasę wjazdu do Polski: C. – B., nr drogi [...], podczas gdy faktycznie wjazd do Polski nastąpił drogą [...] w G., co potwierdziły dane geolokalizacyjne oraz kierujący zespołem pojazdów. Szczegółowe ustalenia z przeprowadzonej kontroli zawarto w protokole kontroli z dnia [...]r. znak [...], którego integralną część stanowi formularz przewozu towarów podczas kontroli na drodze - podgląd dla funkcjonariusza (wydruk z rejestru zgłoszeń) oraz dokumentacja fotograficzna okazanych przez kierującego dokumentów, które zostały wymienione w punkcie 9 protokołu. W oparciu o powyższe ustalenia Naczelnik [...] Urzędu Celno- Skarbowego w K. dniu [...]r. wydał decyzję znak [...], którą wymierzył spółce karę pieniężną w kwocie [...] zł w związku z podaniem przez przewoźnika danych niezgodnych ze stanem faktycznym dotyczących miejsca przekroczenia granicy w zgłoszeniu [...]. Strona nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji złożyła odwołanie wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie decyzji i odstąpienie od nałożenia kary w oparciu o art. 22 ust 3 ustawy SENT. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, podzielając zawarte w nim stanowisko. Podkreślił, że kontrola drogowa miała miejsce w dniu [...]r. więc w tej sprawie mają zastosowanie przepisy materialne ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania kontroli. Przedmiotem przewozu poddanego kontroli przez funkcjonariuszy celno-skarbowych były [...] w ilości [...] kg, klasyfikowane do pozycji CN 4813. Katalog towarów podlegających systemowi monitorowania przewozu zawiera art. 3 ust. 2 ustawy SENT, który uzupełnia rozporządzenie wydane na podstawie art. 3 ust. 11 ustawy. Zgodnie z § 1, pkt 2 lit a rozporządzenia z dnia z dnia 20 lipca 2018r. (Dz.U z 2018, poz. 1427) zgłoszeniu SENT podlega towar objęty pozycją CN 4813 - [...], jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tymi pozycjami przekracza 10 kg. Podstawowym środkiem technicznym służącym do monitorowania drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń prowadzony przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, który jest jednocześnie administratorem danych przetwarzanych w tym rejestrze. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy SENT, przewoźnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca przewóz towarów. Art. 7 ust. 1 ustawy SENT określa obowiązek przewoźnika w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego w ten sposób, że jest on obowiązany przesłać do rejestru przed rozpoczęciem przewozu towaru, o jakim wyżej mowa na terytorium kraju zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Jednocześnie z treści art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy SENT wynika, jakie dane powinno zawierać zgłoszenie, tj. m.in.: miejsce i datę rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju. Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ustawy SENT podmiot wysyłający, podmiot odbierający, oraz przewoźnik są obowiązani niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT w przypadku, gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik: nie wykona obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 1, zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się kare pieniężną w wysokości [...] zł. W konsekwencji więc organ podkreślił, że skoro z akt sprawy, a w szczególności z protokołu kontroli oraz załączonych do niego dokumentów wynika, że przewoźnik w zgłoszeniu o numerze referencyjnym [...] podał dane, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy SENT, z tym, że jako miejsce wjazdu na terytorium Polski wskazał miejscowość: C. – B., gdy tymczasem faktyczne przekroczenie granicy nastąpiło na drodze [...] w G., co wynika zarówno z danych geolokalizacyjnych, jak i z wyjaśnienia udzielonego przez kierującego zespołem pojazdów utrwalonego w ww. protokole kontroli, który został podpisany zarówno przez kontrolujących, jak i przez kontrolowanego – to działaniem tym doszło do naruszenia obowiązków ustawowych zawartych w art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy SENT czyli zachodzi sytuacja, w której przewoźnik podał w zgłoszeniu dane dotyczące miejsca wjazdu na terytorium Polski niezgodne ze stanem faktycznym. Odnosząc się do wskazanych przez Stronę okoliczności zmiany miejsca wjazdu pojazdu na terytorium kraju, spowodowanych decyzją kierowcy organ podkreślił, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący, bez znaczenia są okoliczności z powodu których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, organ nie jest bowiem upoważniony do ustalania i oceny przyczyn zaistniałego naruszenia prawa, lecz ma za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczących towaru jak również brak aktualizacji zgłoszonych danych, sankcjonowane są karą wskazaną w ustawie w określonej wysokości. Przy czym nie ma znaczenia czy wskazanie wyżej nieprawidłowości wynikały z celowego działania, zaniechania, błędu, nieuwagi czy niedbalstwa Nieprawidłowe wskazanie miejsca rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju, czyli miejsca przekroczenia granicy kraju powoduje, iż w systemie SENT odwzorowany jest zafałszowany obraz faktycznej trasy przejazdu. Tym samym naruszony zostaje podstawowy cel ustawy SENT, mianowicie monitorowanie przewozu towaru. Przewoźnik jako profesjonalny przedsiębiorca powinien dochować należytej staranności podczas wykonywania przewozu i ponosi pełną odpowiedzialność za dokonanie zgłoszenia w zakresie określonym w art. 7 ust. 1 ustawy SENT i jego aktualizację zgodną ze stanem faktycznym. Organ nakładając karę nie ma podstaw do badania przyczyn, dla których przewoźnik nie dokonał aktualizacji danych lub nie wpisał prawidłowych danych do zgłoszenia, bowiem przedmiotowa kara nie jest uzależniona od wystąpienia przesłanki winy. Rzeczona ustawa nie przewiduje możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej nakładanej za dane naruszenie obowiązku nałożonego na uczestnika obrotu /tu: przewoźnika/. Organ odwoławczy zacytował liczne orzecznictwo sądów administracyjnych oraz zaakcentował, że w przypadku przewozu towarów z jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego zgłoszenie przesłane do rejestru zgłoszeń uzyskuje status - kompletne. Nie oznacza to jednak, że dane w nim zawarte nie podlegają aktualizacji (z wyjątkiem danych dotyczących towaru). Tak więc, w przypadku zmiany trasy przejazdu, przewoźnik winien każdorazowo dokonać aktualizacji danych, by były zgodne ' ze stanem faktycznym. Obowiązek ten wynika wprost z art. 8 ust. 1 ustawy SENT. W tej sprawie do momentu automatycznego zamknięcia zgłoszenia przez system w dniu [...]r., zapis w zgłoszeniu [...] wskazywał jako miejsce przekroczenia granicy C. – B., numer drogi [...], podczas gdy z danych geolokalizacyjnych wynika, że faktyczne miejsce rozpoczęcia przewozu na terytorium RP to G., [...]. Zatem istotą naruszenia przepisów ustawy SENT jest w tej sprawie nie fakt zamiany miejsca wjazdu na terytorium PR, a brak aktualizacji danych w tym zakresie w zgłoszeniu [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. nie dopatrzył się okoliczności, o którym mowa w art. 24 ust. 3 ustawy SENT uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli naruszenia; ocenił ważny interes przewoźnika, w kontekście podjęcia decyzji o przyznaniu ulgi w postaci odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Wskazał, że w toku postępowania strona nie wykazała swego ważnego interesu, który uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary. Nadto analizując orzecznictwo sądowo-administracyjne dotyczące interpretacji pojęcia "interesu publicznego" nie stwierdził występowania tej przesłanki na płaszczyźnie ekonomicznej, gdyż na skutek nałożenia kary pieniężnej nie zachodzi ryzyko sięgania przez Stronę do środków Państwa ze względu na brak możliwości zaspokajania swoich potrzeb. Zebrany materiał dowodowy nie wskazywał aby Strona nie była w stanie uiścić kary pieniężnej nałożonej na nią za niewypełnienie ustawowych obowiązków. Natomiast dokonując oceny przesłanek "interesu publicznego" na gruncie pozaekonomicznym zwrócił uwagę, iż kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów materialnych ustawy SENT ustanawiają odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną; ma ona charakter obiektywny i drugorzędne znaczenie ma przyczyna powstania stwierdzonych naruszeń, a w realiach tej sprawy, niedopuszczalnym z punku widzenia interesu publicznego byłoby przerzucenie odpowiedzialności finansowej przewoźnika na Budżet Państwa a więc pośrednio na wszystkich obywateli, za niewypełnienie przez ten podmiot swoich ustawowych obowiązków. Zdaniem organu odwoławczego zasada proporcjonalności została przez ustawodawcę zachowana. Natomiast dotkliwa kara za podawanie w zgłoszeniu danych błędnych, bądź brak uzupełnienia lub aktualizacji, czy też niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych, miała na celu zobligowanie uczestników transportu, o których mowa w ustawie, do rygorystycznego i skrupulatnego przestrzegania regulacji. Kwestionując powyższą decyzję ostateczną Strona wniosła skargę, żądając uchylenia decyzji obu instancji i umorzenia postępowania, a to wobec braku naruszenia przez skarżącego obowiązków wynikających z ustawy SENT, jak również braku narażenia interesu fiskalnego Skarbu Państwa; względnie uchylenia obu decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd lub organy, w celu ustalenia istnienia odpowiedzialności przewoźnika, względnie przesłanek uzasadniających na odstąpienia od nałożenia kary oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj.: - art. 7 ust. 2 pkt 1 lit e wz. z art. 8 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 24 ust 1 pkt.l ustawy SENT, polegające na pozbawionym umocowania ustawowego uznaniu, iż obowiązkiem strony było dokonanie wskazania konkretnego przejścia granicznego, w którym rozpoczęto przewóz drogowy na obszarze Polski, w sytuacji gdy w ustawie SENT nie zawarto definicji " miejsca rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju", o którym mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 lit e ustawy SENT, a przy tym brak podstawy prawnej do doprecyzowania tego przepisu w formularzu SENT, za pomocą którego dokonywane jest zgłoszenie, - w razie nie podzielenia zarzutu, jak wyżej zarzuca naruszenie art. 24 ust. 3 ustawy SENT poprzez naruszenie interesu publicznego przejawiającego się nadużyciem przepisów prawa poprzez zastosowanie sankcji w sytuacji, gdy interes publiczny zachowaniem strony nie został w ogóle naruszony, w szczególności gdy przewóz był monitorowany przez zarejestrowany i włączony przez przewoźnika geolokalizator GPS. W uzasadnieniu zaakcentowano brak podstaw prawnych do wymagania przez organy wskazania miejsca rozpoczęcia przewozu towaru na terenie kraju poprzez określenie tego miejsca z dokładnością do przejścia granicznego i numeru drogi, w których to miejscach dochodzi do przekroczenia granicy. Tym samym brak istnienia obowiązku do dokonania takiego wskazania, mimo iż formularz SENT zawiera taki wymóg. Wymóg ten zawarty w dokumencie zgłoszenia SENT (formularzu elektronicznym) nie ma umocowania ani w ustawie, ani w aktach pod ustawowych. W art. 7 ust.2 pkt 1 lit e) ustawy SENT wskazano wyłącznie że zgłoszenie powinno zawierać "miejsce i datę rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju". O ile termin "data" nie wymaga co do zasady zdefiniowania, o tyle termin "miejsce" nie został szczegółowo ustawowo zdefiniowany. Tym samym doprecyzowanie tego terminu w formularzu elektronicznym do nazwy numeru drogi i nazwy przejścia jest pozbawione podstaw. Skoro przedsiębiorca nie był zobowiązany do wskazania konkretnego przejścia granicznego i numeru drogi która przekroczy granice, to nie miał tez obowiązku dokonywania aktualizacji tego rodzaju zgłoszenia (art. 8 ust.1 ustawy SENT). W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze organ uznał ich bezzasadność i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczących towaru jak również brak aktualizacji zgłoszonych danych, sankcjonowane są karą wskazaną w ustawie w określonej wysokości. Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, dotyczącego obowiązku przewoźnika co do wskazania miejsca rozpoczęcia przewozu towarów na terytorium kraju (wskazania konkretnego przejścia granicznego) – organ wyjaśnił, że rejestr zgłoszeń SENT ma umocowanie ustawowe i nie można się zgodzić z twierdzeniem strony, w zakresie braku podstawy prawnej do wskazania w nim konkretnych przejść granicznych i numerów drogi, które może wybrać przewoźnik. Wskazany przez stronę fakt narzucania przez formularz (wybór z listy) konkretnego przejścia granicznego i drogi jest z jednej strony ułatwieniem dla wprowadzającego dane ( nie trzeba ich wpisywać ręcznie), a z drugiej pozwala uniknąć wątpliwości co należy rozumieć pod pojęciem miejsca rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju. Podnoszona przez stronę kwestia wyboru alternatywnych tras spowodowana aktualną sytuacją drogową została w ustawie SENT uwzględniona poprzez możliwość dokonania aktualizacji danych. W myśl art. 8 ust. 1 ustawy SENT podmiot wysyłający, podmiot odbierający, oraz przewoźnik są obowiązani niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia. Natomiast nieprawidłowe wskazanie miejsca rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju, czyli miejsca przekroczenia granicy kraju powoduje, iż w systemie SENT odwzorowany jest zafałszowany obraz faktycznej trasy przejazdu. Tym samym naruszony zostaje podstawowy cel ustawy SENT, mianowicie monitorowanie przewozu towaru. Również w sprzeczności z celem ustawy byłoby wskazywanie, jak sugeruje Skarżący, jako miejsca przekroczenia granicy obszaru południowej Polski czy też kilku alternatywnych miejsc przekroczenia granicy. Ustawa jednoznacznie wskazuje, że należy wskazać jedno miejsce, a nie miejsca czy też obszar. Tak więc w zgłoszeniu SENT nie nastąpiło, jak twierdzi strona "doprecyzowanie" zapisów ustawy SENT, a jedynie realizacja zapisów w niej zawartych przez wskazanie konkretnych miejsc, w których przewoźnik może przekroczyć granicę państwa aby kontynuować przewóz na jego terytorium. Zatem zarzut w zakresie braku obowiązku wskazania miejsca rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju w zgłoszeniu SENT uznał organ za bezpodstawny. W tej sprawie przewoźnik nie dokonał aktualizacji miejsca przekroczenia granicy RP dotyczącego transportu objętego zgłoszeniem [...], w konsekwencji czego zgłoszenie zostało zamknięte, a dane dotyczące wskazania miejsca przekroczenia granicy kraju nie zostały zaktualizowane, co podlega karze na podstawie przepisu art. 24 ust. 1 pkt 1. w wysokości [...] zł. Odpowiadając na zarzuty dotycząc naruszenia art. 24 ust. 3 ustawy SENT poprzez naruszenie prawa polegające na zastosowaniu sankcji, w sytuacji gdy interes publiczny zachowaniem strony nie został naruszony – organ odwoławczy wskazał, że szczegółowo w decyzjach wyjaśniono Stronie okoliczności, którymi kierowały się organy obu instancji uznając, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka ważnego interesu strony, ani też interesu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej z tytułu niewykonania obowiązku przewoźnika, polegającego na uzupełnieniu zgłoszenia w rejestrze zgłoszeń systemu monitorowania SENT o prawidłowe dane wymagane przepisami prawa. Przepisy ustawy o SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne. Organy decyzyjne nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych. Zatem zasadnie uznały organy obu instancji orzekające w tej sprawie, że nakładając karę, organ nie ma podstaw do badania przyczyn, dla których przewoźnik nie uzupełnił wymaganych danych do zgłoszenia i nie ustała samodzielnie wysokości kary. Ta ustalona została w ustawie w sposób jednoznaczny w określonej kwocie i jest niezależna od przyczyn naruszenia sankcjonowanego obowiązku. Podkreślić trzeba, że konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązki związane z systemem monitorowania przewozu są na tyle jednoznaczne, że wykluczają możliwość ich swobodnej interpretacji przez organy prowadzące postępowanie. Norma art. 7 ust. 1 ustawy SENT jednoznacznie stanowi, że w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Zgłoszenie zawiera – zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 lit. e) miejsce i datę rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju (podano: C. – B., nr drogi [...]; wjazd odbył się [...] w G.). Skoro zatem Strona nie spełniła obowiązku przewoźnika wymienionego w art. 7 ust. 1 ustawy SENT to zasadnie została nałożona kara, gdyż zgodnie z art. 24 ust. 1 w/w ustawy brak aktualizacji danych skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Stanowisko to znajduje pełne oparcie w powołanym w zaskarżonej decyzji orzecznictwie. Tym samym za chybione należało uznać podnoszone w skardze zarzuty. W sprawie organ także prawidłowo rozpatrzył możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, przeanalizował warunki określone w art. 26 ust. 3 ustawy SENT oraz ważny interes przewoźnika i interes publiczny, opierając się na orzecznictwie i poglądach doktryny. Nadto zasadnie wskazał, że użyte w przepisach art. 22 ust. 3, art. 24 ust. 3 czy art. 26 ust. 3 ustawy SENT sformułowanie "może" wskazuje jednoznacznie, że instytucja ulgi, jaką de facto jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oparta jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. W konsekwencji skonstatował, że w toku postępowania Strona nie wykazała swego ważnego interesu, który uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary - nie przedłożyła żadnych dokumentów, które pozwoliłyby na dokonanie oceny aktualnej sytuacji finansowej prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, nie wykazała także żadnych przesłanek wskazujących na istnienie jej ważnego interesu przemawiającego za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Możliwość skorzystania z ulgi na podstawie tegoż przepisu (w zakresie ważnego interesu przewoźnika) uzależniona jest w głównej mierze od inicjatywny Strony postępowania i to przewoźnik powinien wykazać, że jego dobrze rozumiany interes przemawia za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej. Natomiast podjęte z urzędu działania potwierdziły, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziła żadna z powyższych przesłanek warunkujących odstąpienie od nałożenia kary. Brak przedłożenia przez stronę skarżącą dokumentacji obrazującej jej sytuację finansową oraz brak informacji wskazujących o zaległościach publicznoprawnych wobec Skarbu Państwa wskazuje, że nie występuje przesłanka interesu publicznego, gdyż spłata należności z tytułu kary pieniężnej nie spowoduje niewywiązania się spółki z ustawowych obowiązków. Regulacje ustawy SENT w sposób bardzo wąski przewidują możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na poszczególne podmioty odpowiedzialne, uczestniczące w procedurze monitorowania przewozu towarów (art. 21 ust. 3, art. 22 ust. 3 i art. 24 ust. 3 ustawy). W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji rozważyły normę z art. 24 ust. 3 ustawy z uwzględnieniem odesłania do art. 26 ust. 3 ustawy. Odnośnie "ważnego interesu " wskazać należy, że o istnieniu takiego interesu uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje subiektywne przekonanie strony, ale kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na tenże interes. Zdaniem składu orzekającego tut. Sądu termin "ważny interes" wyczerpuje się zarówno w wystąpieniu nadzwyczajnych okoliczności, ale także powinien uwzględniać normalną, aczkolwiek trudną sytuację ekonomiczną (wysokość uzyskiwanych dochodów, wydatków, ich wzajemne proporcje itp.). Nie każde przy tym trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulg, lecz tylko takie, które w okolicznościach sprawy wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, czy też – w konsekwencji z koniecznością sięgania po pomoc społeczną. Natomiast w rozpoznawanej sprawie zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje, aby istniały okoliczności uzasadniające zastosowanie pprzedmotowej ulgi. Skarżąca nie wskazała na jakiekolwiek trudne warunki finansowe, brak możliwości regulowania zobowiązań, zadłużenie oraz na to, jak wysokość kary wpłynie na funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Pamiętać należy, że ukarany jest profesjonalistą w swojej dziedzinie. Gdy nie powołuje się zatem na własne trudne warunki ekonomiczne, tzn. nie przedstawia konkretnych, indywidualnych okoliczności, w oparciu o które organ mógłby powziąć przypuszczenie, że uiszczenie kary z wysokim prawdopodobieństwem uczyni z ukaranego beneficjenta pomocy publicznej – brak jest podstaw do wymagania od organu, aby takich okoliczności poszukiwał z urzędu. Podobne też argumenty powodują ocenę właściwego rozważenia "interesu publicznego" jako podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, gdyż – zdaniem Skarżącej - interes publiczny zachowaniem Strony nie został w ogóle naruszony, w szczególności gdy przewóz był monitorowany przez zarejestrowany i włączony przez przewoźnika geolokalizatora GPS. Podkreślić należy, że dobrem, które mieści się w pojęciu "interesu publicznego", jest zaufanie obywatela do organów państwa. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Innymi słowy, interes publiczny powinien być rozumiany w tym wypadku jako sytuacja, gdy dokonanie zapłaty kary pieniężnej spowodowałoby takie pogorszenie sytuacji ekonomicznej podmiotu, że na skutek zapłaty kary stałby się beneficjentem pomocy publicznej. Efekt przysporzenia do budżetu państwa na skutek uiszczenia kary byłby zatem pozorny. Tymczasem w interesie publicznym jest, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisów prawa i ponosili ich konsekwencje ale nie w taki sposób, że konsekwencje te prowadziłyby do sięgania po pomoc publiczną. Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności stanowiące ważny interes podmiotu wysyłającego, w szczególności znaczne pogorszenie jego sytuacji ekonomicznej, zagrożenie jego egzystencji lub zastosowanie się do błędnego pouczenia ze strony władz skarbowych. Jednocześnie nie wystąpiły okoliczności dotyczące interesu publicznego zarówno na płaszczyźnie ekonomicznej sytuacji zobowiązanego, prowadzącej do ograniczenia, bądź nawet upadku prowadzonej działalności gospodarczej, co w konsekwencji spowodowałoby konieczność sięgania do środków pomocowych państwa. Ponadto nie nastąpiły okoliczności dotyczące sytuacji pozaekonomicznej zobowiązanego, związanej z takimi wartościami jak sprawiedliwość, zaufanie organów do władzy państwowej, co nie powinno nieść ze sobą skutków negatywnych dla działania całego aparatu państwowego. Wobec powyższego należy wskazać, że organy administracji nie naruszyły wskazanych przepisów prawa materialnego. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, w tym powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne, o których mowa w art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 oraz art. 210 § 4 O.p. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia podatkowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia powyższe wymogi. Natomiast powołana podstawa prawna została ściśle skonkretyzowana określonymi przepisami według stanu prawnego z daty wydania decyzji. Wydanie zaś decyzji poprzedziło przeprowadzenie postępowania w zgodzie z normami prawa procesowego uregulowanego w art. 120, art.121, art. 124, art. 187, art. 191 O.p. W konkluzji należy więc podkreślić, że wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy SENT, wyprowadzając z ich treści i w oparciu o poczynione ustalenia, obowiązek nałożenia na skarżącą kary pieniężnej przewidzianej w art. 24 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Przepis ten bezspornie miał zastosowanie w sprawie, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej. Jak już podkreślono, przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący. W niniejszej sprawie, organ odwoławczy stwierdził zgłoszenie danych dotyczących przewoźnika niezgodnych ze stanem faktycznym co stanowiło naruszenie ustawy i musiało skutkować nałożeniem kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT. Jednocześnie organy po przeanalizowaniu okoliczności niniejszej sprawy zasadnie uznały, że nie można odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, gdyż nie wystąpiły wskazane w ustawie przesłanki. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. ----------------------- 13

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło