III SA/Gl 32/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-03-09
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wykazał on, że jego i rodziny sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący S. M. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. dotyczącą podatku akcyzowego oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący i jego małżonka otrzymują minimalne wynagrodzenie, nie posiadają majątku ani zasobów pieniężnych, a ich gospodarstwo domowe obejmuje dwójkę dzieci. Skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające trudną sytuację finansową, w tym zeznania podatkowe, wyciągi bankowe oraz dokumenty dotyczące postępowań egzekucyjnych.Rozstrzygnięcie
Zwolnił skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego, w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego, skarżący S. M. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o prawo pomocy. Strona zażądała zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku, skarżący oświadczył, że zarówno on sam, jak i jego małżonka uzyskują minimalne wynagrodzenie za pracę. Wnioskodawca nie posiada majątku, pozwalającego mu na zgromadzenie gotówki, którą mógłby przeznaczyć na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Skarżący mieszka ze swoją żoną oraz dwójką uczęszczających do szkoły dzieci w mieszkaniu swojej matki.
Strona pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną R. M. oraz dwójką dzieci: W. i M. (po [...] lat). S. M. nie posiada żadnego majątku, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, ani jakichkolwiek przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro.
Strona skarżąca jest zatrudniona wraz z małżonką na podstawie umowy o pracę. Ich wynagrodzenie wynosi po 1.317 zł miesięcznie brutto.
Skarżący został wezwany zarządzeniem referendarza z dnia [...] r. do uzupełnienia danych, na które powołał się w tym wniosku, poprzez wykazanie swojego stanu majątkowego oraz stanu majątkowego swojej żony. Wezwanie to miało na celu uzyskanie odpowiedniego materiału dowodowego, który obrazowałby aktualne i faktyczne możliwości finansowe strony skarżącej.
W odpowiedzi na to wezwanie, skarżący nadesłał zeznania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT – 37): swoje i swojej żony (ściślej informację o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za okres od [...] r. do [...] r.), wyciągi z rachunków bankowych skarżącego i jego żony oraz dokumenty związane z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przeciwko skarżącemu: protokoły opisujące stan majątkowy zobowiązanego, postanowienia komornika sądowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na jej bezskuteczność oraz liczne tytuły egzekucyjne. Już tylko suma kwot egzekwowanych od wnioskodawcy przez Dyrektora Izby Celnej w K. przekracza kwotę [...] zł.
Do sprawy nadesłany został również szereg rachunków i faktur, z których wynika, że czynsz za mieszkanie wynosi 540,16 zł, opłata za energię elektryczną – 152 zł, Internet – 35,53 zł, opłata za paliwo gazowe 140,77 zł, autobusowe bilety miesięcznie dla dzieci (dwa bilety po 36 zł).
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy wraz ze skargą, zażądał jedynie zwolnienia od kosztów sądowych.
W tej sytuacji, wniosek ten obejmuje więc jedynie żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku S. M. należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że skarżący udokumentował swój stan majątkowy w sposób wyczerpujący. Analiza stanu majątkowego wnioskodawcy i jego małżonki prowadzi do konkluzji, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości.
Z załączonych zeznań podatkowych wynika, że dochód skarżącego i jego małżonki w 2009 r. wyniósł po 6296,80 zł. Jednocześnie, obecnie miesięczny łączny dochód w gospodarstwie domowym strony zamyka się w kwocie 2.634 zł brutto. S. M. wraz z małżonką mają na utrzymaniu dwójkę dzieci, które same dochodu nie osiągają. Należy mieć na uwadze fakt, że przeciwko skarżącemu toczą się liczne postępowania egzekucyjne. W części postępowań prowadzonych przez komornika sądowego (egzekucja sądowa) wydane zostały postanowienia o umorzeniu postępowań egzekucyjnych z uwagi na ich bezskuteczność (czyli nieściągalność egzekwowanych kwot z majątku dłużnika). Natomiast łączna kwota egzekwowana jedynie przez Dyrektora Izby Celnej w K. przekracza [...] zł.
Strona wykazała także, że ponosi relatywnie wysokie koszty związane z utrzymaniem domu (czynsz, opłaty za media), które zamykają się przeciętnie w kwocie 950 zł. Taką kwotę zdołał wykazać wnioskodawca. Należy jeszcze mieć jednak na uwadze opłaty za żywność, środki czystości, koszty związane z edukacją dzieci.
Poddając analizie sytuację majątkową skarżącego należy stwierdzić, że jego obecna sytuacja majątkowa z pewnością nie pozwala mu na uiszczenie wpisu sądowego w tej sprawie, tym bardziej, że obowiązek taki powstał w dziewięciu sprawach sądowoadministracyjnych (III SA/Gl 29 – 37/11).
W tej sytuacji, zdaniem rozpoznającego wniosek, strona skarżąca wykazała w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzenie to skutkowało zwolnieniem strony skarżącej od kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło