III SA/Gl 325/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Małgorzata Walentek (spr.), Protokolant sekr. sąd. Beata Jacek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi E. B. (B.) na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor sanitarny w B., na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a., art. 5 pkt 4austawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.), nie stwierdził u E. B. choroby zawodowej skóry wymienionej z pozycji 18 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115). Uzasadnieniu podniesiono, że brak podstaw do rozpoznawania choroby zawodowej potwierdzony został orzeczeniami Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia [...] r. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. Ponadto stwierdzono, że E. B. była zatrudniona w latach 1975-1977, 1980-1981.1983-1985 w Fabryce [...] w B. jako szlifierz, a następnie operator obrabiarek zespołowych, od 1992-2000 w A S.A w B. na stanowisku operatora obrabiarek oraz w latach 2000-2002 w B Sp. z o.o. w B. na stanowisku operatora obrabiarek. W okresie zatrudnienia miała kontakt z mgłą olejową i emulsją olejową oraz chromem wchodzącym w skład stali stopowej. W związku z brakiem rozpoznania choroby zawodowej nie było jednak podstaw do jej stwierdzenia. W odwołaniu od tej decyzji E. B. wniosła o obiektywne przebadanie jej w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. Podniosła, że w pracy zawodowej była narażona na zapylenie pyłami przemysłowymi, kontakt z chromem, niklem i metalami oraz emulsją i mgłą olejową. Od kilku lat stan jej zdrowia uległ pogorszeniu, stale odczuwa duszności, uczucia braku powietrza, ogólne osłabienie i obfite pocenie, napady suchego męczącego kaszlu, swędzenie i wypryski skórne oraz katar i częste zapalenie spojówek, uczucie pieczenia i drapania w gardle i krtani. Z powodu tych dolegliwości leczy się w poradni chorób płuc, alergologicznej i internistycznej. Występujące u niej schorzenia wiąże bezpośrednio z pracą wykonywaną w narażeniu na czynniki szkodliwe. Dodatkowo nadmieniła, iż testy alergologiczne typowe dla środowiska niezwiązanego z pracą wypadły u niej ujemnie. Podniosła, że w decyzji pominięto również okres 1977-1980, w który pracowała jako szlifierz w [...] w B. Po rozpoznaniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wyjaśnił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez placówkę służby zdrowia schorzenia zakwalifikowanego do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą. Podzielił następnie w całości ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji dotyczące przebiegu pracy zawodowej E. B. i zajmowanych przez nią stanowisk. Przyznał, że w okresie zatrudnienia miała ona kontakt z mgłą i emulsją olejową oraz chłodziwem stosowanym przy obrabianiu metali, zatem pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłej choroby zawodowej skóry. Jednakże lekarze specjaliści dwóch kompetentnych placówek diagnostycznych I i II szczebla nie rozpoznali u E. B. choroby zawodowej wymienionej w poz. 18 wykazu chorób zawodowych. Z orzeczeń tych placówek wynika, że brak zmian skórnych w badaniu dermatologicznym oraz ujemne wyniki skórnych testów alergologicznych zarówno z potencjalnymi alergenami środowiska zawodowego jak i z zestawem pospolitych alergenów nie dają podstaw do rozpoznania zawodowego tła podawanych w wywiadzie zmian skórnych. Zdaniem organu nie było podstaw by te orzeczenia lekarskie, wydane przez kompetentne placówki służby zdrowia, oparte na specjalistycznych badaniach, kwestionować. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach E. B. nie zgodziła się z powyższą decyzją uważając ją za krzywdzącą. Podkreśliła, że od kilku lat leczy się z powodu nawrotowych zmian skórnych, które w czasie pracy zawodowej występowały u niej często o różnym nasileniu. Obecnie nie pracuje i nie ma kontaktu z czynnikami szkodliwymi, które występowały w środowisku pracy, dlatego nie zgadza się, iż badanie jej w okresie remisji zmian skórnych w Instytucie wyklucza u niej alergiczne zapalenie skóry. Ponadto stwierdziła, że próbki oleju dostarczone z zakładu pracy były próbkami oleju czystego obecnie używanego w zakładzie. Nie jest to ten sam olej, który był wykorzystywany w czasie gdy pracowała, a ponadto oleje używane do procesów technologicznych w parku maszynowym były różnego rodzaju. Ponownie wskazała na pominięcie przez organ okresu zatrudnienia obejmującego lata 1978 i 1979. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w motywach kwestionowanej decyzji. Uznając za zasadny zarzut nie zaliczenia okresu zatrudnienia w latach 1977-1980 w narażeniu na czynniki alergizujące i drażniące nie znalazł jednak podstaw do zmiany stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270), "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie". Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeśli sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. W rozpoznawanej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona prawu. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Stosownie do § 2 ust 1 powołanego wyżej rozporządzenia przez choroby zawodowe należy rozumieć choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przedmiotem badania organu są zatem okoliczności stanowiące przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, a wiec fakt istnienia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do powołanego wyżej rozporządzenia oraz kwestia związku przyczynowego między chorobą, a szkodliwymi czynnikami występującymi w środowisku pracy narażającymi na jej powstanie. Podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej stanowią zarówno wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, jak i orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych (§ 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). W rozpoznawanej sprawie organy sanitarne obu instancji - w oparciu o wyniki oceny narażenia zawodowego - zgodnie przyjęły, że skarżąca w trakcie zatrudnienia Fabryce [...] w B., B S.A. w B. oraz w C Sp. z o.o. w B. na stanowisku szlifierza oraz operatora obrabiarek miała kontakt z mgłą olejową i emulsją olejową oraz chromem wchodzącym w skład stali stopowej. Pracowała zatem w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej skóry. Przemawiał za tym sposób wykonywania pracy, jak i jej rodzaj oraz stopień i czas narażenia. Nie jest więc okolicznością sporną fakt świadczenia przez skarżącą pracy w warunkach szkodliwych, stwarzających potencjalne ryzyko powstania choroby skóry wymienionej pod. Poz. 18 wykazu chorób zawodowych. Ponieważ, jak już wskazano, podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej są nie tylko wyniki oceny narażenia zawodowego w Środowisku pracy ale również orzeczenia lekarski lekarzy uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych , zatrudnionych w wyspecjalizowanych jednostkach orzeczniczych, o których mowa w § 5 ust 2 i 3 tego rozporządzenia skarżąca była badana w dwóch takich jednostkach medycznych, tj. w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Lekarze obu tych placówek w badaniu dermatologicznym nie stwierdzili u skarżącej zmian skórnych. Ponadto z orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy wynika, że przeprowadzone testy alergiczne wypadły ujemnie zarówno z alergenami pospolitymi, jak i alergenami zawodowymi - w tym dostarczonymi przez pracodawcę próbki olejów i chłodziwa, z którymi badana miała kontakt. Ujemny był również test prowokacyjny z kwasem acetylosalicylowym. Ujemne wyniki testów alergicznych z alergenami zawodowymi, zdaniem lekarzy, nie dają podstaw do rozpoznania zawodowego tła podawanych w wywiadzie zmian skórnych. W tej sytuacji zasadnie, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy przyjęły, że u skarżącej brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej skóry. Tylko bowiem rozpoznanie choroby skóry określonej pod poz. 18 wykazu chorób zawodowych przez uprawniona od tego placówkę służby zdrowia upoważnia organy sanitarne do badania przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej. Ponieważ powyższe w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Ponadto trzeba wskazać, że wobec wyczerpania dwuinstancyjnego trybu diagnostyczno - orzeczniczego, przewidzianego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym chorób zawodowych, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o dopuszczenie dowodu z opinii trzeciej placówki diagnostycznej. Całokształt rozważań prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem w skardze zarzuty nie znalazły uzasadnienia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Sz.d