III SA/Gl 325/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Referent Stażysta Katarzyna Pisula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2024 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia 12 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] na rzecz skarżącego kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z 12 lutego 2024r., nr [...], Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] (dalej: organ odwoławczy), działając na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 87 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm., dalej: ustawa), w związku z § 6 ust. 1 oraz § 11 ust. 1 i ust. 11 Regulaminu świadczeń dla studentów [...] (Zarządzenie nr [...] Rektora [...] z dnia 4.sierpnia 2023 r., dalej: Regulamin) oraz na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm., dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania D. W. (dalej: wnioskodawca, skarżący) od decyzji Uczelnianej Komisji Stypendialnej o nr [...] z 18 grudnia 2023 r., w sprawie nieprzyznania stypendium socjalnego, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, że skarżący złożył w dniu 11 października 2023 r. do Uczelnianej Komisji Stypendialnej wniosek o przyznanie stypendium socjalnego w semestrze zimowym roku akademickiego 2023/2024. Uczelniana Komisja Stypendialna po rozpatrzeniu skompletowanej dokumentacji do wniosku ustaliła, że miesięczny dochód netto na osobę w rodzinie wnioskodawcy wynosi 1491,49 zł i przekracza maksymalną kwotę uprawniającą studenta do przyznania stypendium socjalnego tj. 1294,40 zł miesięcznie na członka rodziny. W związku z powyższym Uczelniana Komisja Stypendialna podjęła decyzję o nieprzyznaniu Wnioskodawcy stypendium socjalnego. W odwołaniu od tej decyzji, skarżący podniósł, że błędnie wyliczono dochód na członka rodziny, bowiem przedłożył dokumentację, z której wynika, że realny dochód rodziny studenta w roku 2022 wynosił 36.131,52 zł, wyliczony jako suma dochodów wszystkich członków rodziny studenta (3 osoby), na co składają się następujące poszczególne dochody: 1) dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego wynosi 20.360,95 zł, liczone jako 5.549,00 zł X 1,2231 ha x 3 osoby; 2) dochód z tytułu praw autorskich 3.771,28 zł; 3) dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej 6.802,72 zł; 4) dochód z tytułu zasiłku chorobowego 3.600,00 zł; 5) dochód z tytułu renty rodzinnej 1.596,57 zł. Powyższe należy uznać za bezsporne, jako że wynika to również z ustaleń UKS oraz OKS przedstawionych w decyzjach, co również nie jest kwestionowane przez skarżącego. Wyliczenie wskazane powyżej wykazuje średniomiesięczny dochód na rodzinę wynoszący 3.010,96 zł (36.131,52 zł : 12 miesięcy), co w przeliczeniu na jednego członka rodziny studenta stanowi miesięczny dochód w wysokości 1.003,65 zł (3.010,96 zł : 3 osoby). Zgodnie ze stanowiskiem organów maksymalny dochód netto na osobę w rodzinie uprawniający do otrzymania stypendium socjalnego wynosi 1 294,40 zł, a skarżący wykazał w przedłożonych dokumentach, że w jego przypadku dochód netto na osobę w rodzinie skarżącego wynosi 1003,65 zł.(nie zaś kwota 1.491,49 zł którą wyliczyły organy UKS i OKS). Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania stwierdził, że decyzja Uczelnianej Komisji Stypendialnej z 18 grudnia 2023 r. została podjęta w sposób prawidłowy, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji z 12 lutego 2024 r. Organ wskazał, że a podstawie art. 95 ust. 1 i 2 ustawy, w związku z § 10 ust. 1, § 26 ust. 2 oraz § 11-18 Regulaminu świadczeń, Rektor [...] powołał Odwoławczą Komisję Stypendialną oraz przekazał jej uprawnienia do przyznawania stypendium socjalnego, zgodnie z Zarządzeniem nr [...] Rektora [...] z dnia 05.10.2023 roku. Zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Natomiast § 2 ww. artykułu wskazuje, iż decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Dalej wskazał, że w myśl z art. 86 ust. 1 i 2 ustawy w związku z § 3 ust. 1 oraz § 11-18 Regulaminu świadczeń, student może ubiegać się o przyznanie świadczeń ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium socjalnego. Zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami, stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, na pisemny wniosek złożony z niezbędną dokumentacją. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, o których mowa w §18 ust. 2 Regulaminu, student może otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości, o ile spełnia warunki niezbędne do otrzymania stypendium socjalnego. Wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne nie przekracza 1,6 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zatem, maksymalny dochód netto na osobę w rodzinie uprawniający do otrzymania stypendium socjalnego wynosi 1294,40 zł miesięcznie na członka rodziny. Aby Uczelniana Komisja Stypendialna mogła przyznać stypendium socjalne, miesięczny dochód na osobę w rodzinie wnioskodawcy nie może przekroczyć tej kwoty. Za podstawę obliczenia tego dochodu przyjmuje się dochód rodziny studenta z roku podatkowego poprzedzającego rok akademicki, na który świadczenie ma być przyznane z uwzględnieniem zaistniałych w roku akademickim zmian, o których mowa w § 16 ust. 2 Regulaminu. Prawo do stypendium socjalnego ustala się ponownie w trakcie roku akademickiego w przypadku m. in. utraty dochodu. W wyniku ponownego ustalenia dochodu rodziny wnioskodawcy, organ miał na uwadze dochody osiągnięte z tytułów: 1. posiadania gospodarstwa rolnego (student, ojciec studenta, brat studenta - łącznie 3,6693 ha przeliczeniowych x 5549 zł - kwota 6786,98 dzielona przez 12 miesięcy), 2. praw autorskich ( dotyczy ojca wnioskodawcy, w kwocie 3771,28 dzielone przez 12 miesięcy), 3. wypłaconego zasiłku chorobowego z KRUS (dotyczy ojca wnioskodawcy, w kwocie 3600 zł dzielone przez 12 miesięcy), 4. prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym (dotyczy ojca wnioskodawcy, kwota 39 580 zł wg. stawki 8,5 % wynosi 6802,72 dzielone przez 12 miesięcy), 5. uzyskanego prawa do reny (od dnia 29.11.2022 r.) dla wnioskodawcy, ojca wnioskodawcy oraz brata wnioskodawcy, w łącznej kwocie 1596,57 dzielone przez ilość miesięcy pobierania ww. świadczenia, dzielone przez 1 miesiąc (grudzień 2023 r.). Ustalono zatem, że dochód skarżącego wynosi 1491,49 zł i przekracza maksymalną kwotę uprawniającą do przyznania stypendium socjalnego. Nie zgadzając się z powyższym, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - naruszenie art. 5 ust. 4a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego błędne zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy i w konsekwencji uznanie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do stypendium socjalnego i stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości za okres od 1 października 2023 r. do 29 lutego 2024 r. objętego wnioskiem do UKS; - naruszenie art. 87 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 11 Regulaminu Świadczeń dla Studentów [...] poprzez ich niezastosowanie/niewłaściwe zastosowanie i nieprzyznanie skarżącemu stypendium socjalnego i stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości za okres wnioskowany okres, mimo znajdowania się przez skarżącego w trudnej sytuacji materialnej, co zostało wykazane przez skarżącego na podstawie przedłożonej dokumentacji; - naruszenie art. 107 § 3 z w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i uznanie odmowy przyznania świadczenia Skarżącemu bez wyjaśnienia zasadności tej decyzji, z naruszeniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a jednocześnie bez rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i przy dokonaniu błędnej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że dana okoliczność została udowodniona, tj. Skarżący nie spełnił warunków przyznania mu stypendium socjalnego i stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości za okres od 1 października 2023 r. do 29 lutego 2024 r. Wskazując na powyższe, wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie, że skarżącemu przysługuje stypendium socjalne i stypendium socjalne w zwiększonej wysokości objęte pierwotnym wnioskiem do UKS za okres od 1 października 2023 r. do 29 lutego 2024 r. oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej także: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa skutkującym jej uchyleniem, z następujących względów. Bezspornym jest, że maksymalny dochód netto na osobę w rodzinie uprawniający do otrzymania stypendium socjalnego wynosi 1294,40 zł miesięcznie na członka rodziny. Aby Uczelniana Komisja Stypendialna mogła przyznać stypendium socjalne, miesięczny dochód na osobę w rodzinie wnioskodawcy nie może przekroczyć tej kwoty. Skarżący wyliczył, że w jego przypadku dochód netto na osobę w rodzinie skarżącego wynosi 1003,65 zł. Z kolei, organ wyliczył, że jest to kwota 1.491,49 zł , a zatem przekracza próg do przyznania wnioskowanego stypendium. Poza sporem jest również, że zarówno skarżący jak i organ swoje wyliczenia oparły na podstawie tych samych udokumentowanych danych obrazujących dochody w rodzinie skarżącego. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie rozpoznał zarzutów podniesionych w odwołaniu, przyjmując a priori, że wyliczenie dokonane przez UKS jest prawidłowe i powielił to wyliczenie w zaskarżonej decyzji. Organ nie wyjaśnił skarżącemu dlaczego przyjął, że przedstawione przez niego wyliczenie jest nieprawidłowe. Cały spór w kontrolowanej sprawie sprowadza się do rachunkowego działania. Sąd porównując wyliczenia dochodu w rodzinie skarżącego stwierdził, że różnica w tych wyliczeniach tak istotna dla skarżącego wynika z przyjęcia przez organ w ogólnym rocznym dochodzie, dochodu z gospodarstwa rolnego w kwocie 6786,98 zł przy jednoczesnym pominięciu, że łączny dochód wynosił 20 360,94 zł. Prawidłowe wyliczenie powinno stanowić sumę wszystkich dochodów w rodzinie skarżącego, po czym tak wyliczona kwota powinna zostać podzielona na ilość osób w rodzinie skarżącego. Jeżeli wyliczenie skarżącego jest nieprawidłowe, wówczas organ powinien wyjaśnić i uzasadnić dlaczego przyjął odmienny sposób wyliczenia. Z powyższych względów Sąd uznał, że zarzuty podniesione w skardze zasługują na uwzględnienie. W szczególności doszło do naruszenia w sprawie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 z w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Wskazania co do dalszego procedowania w sprawie wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni powyższą ocenę prawną, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. O kosztach postępowania z udziałem fachowego pełnomocnika orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Kwota 697 zł obejmuje wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie radcy prawnego wg norm przepisanych tj. 480 zł oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.