III SA/Gl 332/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej w K., skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z wyboru, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek został złożony na druku urzędowego formularza PPF. Wniosek swój uzasadnił tym, że organ egzekucyjny zablokował jego wszystkie rachunki bankowe przez co doprowadził wnioskodawcę do problemów z jego płynnością finansową. Z uwagi na ilość toczących się spraw, konieczne są znaczne środki finansowe, którymi jednak wnioskodawca nie dysponuje. Z jego oświadczenia wynika, że pozostaje w dwuosobowym gospodarstwie domowym ze swoją żoną K. Z. Na dochód wspólnego gospodarstwa skarżącego składają się dochody obojga małżonków z odrębnie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że dochód z jego działalności zamyka się miesięcznie w kwocie 2.500 zł netto, natomiast dochód jego żony zamyka się w kwocie 1.500 zł netto miesięcznie. Jednocześnie stałe wydatki wspólnego gospodarstwa domowego wynosić mają wg oświadczenia strony w sumie 3.200 zł (opłaty za prąd, gaz, podatki, pożyczki i koszty leczenia). W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 29 kwietnia 2016 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłał następujące dokumenty: wyciągi z rachunków bankowych: zarówno firmowych (swojej firmy i firmy żony) za okres od dnia 4 listopada 2015 r. do dnia 4 stycznia 2016 r. oraz ich wspólny rachunek bankowy (prywatny); zeznanie podatkowe PIT-36L z 2014 r. wnioskodawcy i jego żony; deklaracje VAT–7 za okres od czerwca 2015 r. do grudnia 2015 r.; ewidencję środków trwałych przedsiębiorstwa wnioskodawcy wg stanu na dzień 23 lutego 2016 r.; raport kasowy firmy wnioskodawcy za okres od dnia 1 listopada 2015 r. do dnia 30 stycznia 2016 r.; księga przychodów i rozchodów firmy wnioskodawcy – dziennik główny za okres od dnia 1 września 2015 r. do dnia 30 września 2015 r.; deklaracje VAT–7 za okres od lipca 2015 r. do grudnia 2015 r. firmy żony skarżącego oraz księga przychodów i rozchodów firmy żony wnioskodawcy – raport za 2015 r. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku J. K., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy, powinna udowodnić występowanie powyższych przesłanek, skutkujących uwzględnieniem jej wniosku. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez stronę dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż rzeczywiście nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący nie udowodnił w sposób przekonujący, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na wstępie należy stwierdzić, że przedmiotem skargi do tutejszego Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w K. w przedmiocie podatku akcyzowego. Pomimo tego, że kwestia ta nie znajduje się w zakresie kompetencji referendarza sądowego, stwierdzić należy, że wartość przedmiotu zaskarżenia w tej sprawie wynosi 59.671 zł. Kwota ta jest bezsporna, podawana zarówno przez stronę skarżącą, jak i przez organ. W tym przypadku pobierany jest stosunkowy wpis sądowy od skargi. Wpis w przedmiotowej sprawie wyniesie 1.500 zł, na podstawie § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami). W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca nadesłał do akt sprawy materiał źródłowy obrazujący de facto taki sam stan majątkowy, jak materiał źródłowy nadesłany do spraw o sygn. akt: III SA/Gl 2387 – 2395/15 oraz III SA/Gl 235 – 243/16. Uwagi poczynione więc w tych sprawach pozostają aktualne w niniejszej sprawie. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że pozostaje on w dwuosobowym gospodarstwie domowym razem ze swoją żoną. Wnioskodawca był wzywany o przedłożenie zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem wskazanym na druku formularza PPF, jako miejsce jego zamieszkania. Wezwanie w powyższym zakresie pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Strona nie ustosunkowała się do niego w żaden sposób. W istocie nie wiadomo, czy wnioskodawca pozostaje rzeczywiście jedynie w dwuosobowym gospodarstwie domowym. Kwestia ta jest istotna w aspekcie badania przesłanek przyznania prawa pomocy. Jeżeli wnioskodawca pozostaje we wspólnocie rodzinnej i majątkowej z innymi osobami (nie tylko ze swoją żoną) – to właśnie łączne wydatki i potrzeby finansowe wszystkich tych osób bezsprzecznie kształtują status majątkowy wnioskodawcy. W dalszej kolejności fakt ten bezpośrednio przesądza o tym, czy wnioskodawca może ponieść koszty postępowania, czy też nie jest w stanie ich ponieść. Wnioskodawca nie zdołał jednak w żaden sposób wykazać, że rzeczywiście funkcjonuje jedynie w dwuosobowym gospodarstwie domowym. Kwestia powyższa nie przesądza jeszcze o rozstrzygnięciu wniosku. Istotną bowiem kwestią jest działalność gospodarcza prowadzona przez wnioskodawcę, jak również działalność gospodarcza prowadzona także przez jego żonę. Z przedłożonych zeznań podatkowych za 2014 r. wynika, że obie działalności gospodarcze przyniosły dochód. Dochód, jaki uzyskują małżonkowie K. z prowadzonych przez siebie działalności gospodarczych jest, wg oświadczenia wnioskodawcy, większy o 1.000 zł netto w stosunku do dochodów wskazanych na druku PPF w sprawach o sygn. akt: III SA/Gl 2387 – 2395/15. Działalność gospodarcza wnioskodawcy wykazuje obecnie relatywnie wysoki obrót, który jest jednocześnie stały i regularny. Z analizy deklaracji VAT-7 wynika, że podatek należny zamyka się w łącznej kwocie od 243.654 zł (grudzień 2015 r.) do 405.495 zł (czerwiec 2015 r.). Brak deklaracji za dalsze miesiące (od stycznia 2016 r.) Obrót, co istotne, nie wskazuje na przychód osiągany z tej działalności, lecz na jej zakres i częstotliwość. Analizując dane wynikające z deklaracji VAT – 7, brak jest podstaw do stwierdzenia, że działalność wnioskodawcy nie wykazuje prężności i dynamizmu. Ta sama uwaga dotyczy obrotu wykazywanego przez działalność gospodarczą prowadzoną przez żonę wnioskodawcy, choć odpowiednie wartości są o wiele mniejsze. Obrót osiągany jednak w firmie żony wnioskodawcy wykazuje również cechę stałości i regularności. Co istotne, w rubryce nr 11 druku urzędowego formularza PPF, skarżący oświadczył, że "posiada" pożyczki, a więc zobowiązania, których spłacanie stanowi stały wydatek w jego budżecie. Jednakże wbrew wezwaniu referendarza sądowego z dnia 29 kwietnia 2016 r. wnioskodawca nie wykazał, ani nawet nie uprawdopodobnił faktu zaciągnięcia jakichkolwiek pożyczek (a w dalszej kolejności obowiązku ich spłaty) – w efekcie jest to gołosłowne oświadczenie strony, które nie jest w żaden sposób udokumentowane odpowiednim materiałem źródłowym. W efekcie brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący spłaca jakiekolwiek zaległości finansowe, np. z tytułu zaciągniętych kredytów, czy też pożyczek. Wnioskodawca nie stwierdził również, aby musiał korzystać z jakiejkolwiek formy pomocy innych osób. Brak również danych wskazujących, przykładowo, na zaległości w opłatach za tzw. media. Składając kolejną serię wniosków o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych skarżący po raz kolejny pominął wykazanie powyższych kwestii. Zaznaczyć należy, że nie nadesłano do akt żadnych rachunków, dowodów opłat za media, czy też innych regularnych wydatków. Tymczasem punktem wyjścia do ustalenia aktualnej kondycji finansowej wnioskodawcy jest porównanie jego dochodów z ponoszonymi przez niego wydatkami. Strona skarżąca jednak w żaden sposób nie wykazała swoich wydatków, złożyła jedynie oświadczenie na druku formularza PPF, że jej stałe wydatki zamykają się w kwocie 3.200 zł. Z analizy raportów kasowych firmy wnioskodawcy wynika, że wnioskodawca dokonuje w sposób regularny relatywnie wysokich wpłat własnych do kasy firmy. Przykładowo: 15.000 zł i 8.430 zł (2 listopada 2015 r.); 12.000 zł (3 listopada 2015 r.); 11.367 zł (6 listopada 2015 r.); 8.470 zł i 15.000 zł (7 listopada 2015 r.). Jest to jedynie przykładowe wyliczenie większych kwot, które wpłynęły do kasy spółki jako wpłata własna w pierwszej dekadzie listopada 2015 r. Łączna suma tych przykładowo wymienionych wpłat własnych w pierwszej dekadzie listopada 2015 r. przekracza kwotę 70.000 zł. Z analizy raportu kasowego firmy skarżącego wynika, że w pozostałych okresach także dokonywane są przez skarżącego wpłaty własne z taką samą częstotliwością, oraz w takich kwotach. Wynika z tego, że wnioskodawca posiada dostęp do gotówki w relatywnie znacznym rozmiarze. Nie należy oczywiście tracić z pola widzenia faktu, że z kasy spółki wypłacane są również środki finansowe, ponieważ dokonywane są także i operacje obciążeniowe (np. wynagrodzenia dla pracowników skarżącego, czy zapłata faktur za zakup paliwa). Nie zmienia to jednak faktu, że wnioskodawca operuje na co dzień relatywnie wysokimi kwotami pieniężnymi. A stan kasy spółki jest zrównoważony i wykazuje płynność, analiza raportu kasowego nie wykazuje de facto przewagi operacji obciążeniowych nad uznaniowymi oraz, co istotne, w kasie firmy nie występuje saldo ujemne. W ocenie rozpoznającego wniosek, w świetle powyższych danych, skarżący jest w stanie wygospodarować środki pieniężne, które umożliwią mu uiszczenie wpisu sądowego od skargi w tej sprawie w kwocie 1.500 zł. Konstatacja ta pozostaje również aktualna, przy uwzględnieniu, że obecnie toczy się równolegle łącznie wiele postępowań sądowoadministracyjnych, w których stronę skarżącą obciąża obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi w takiej samej kwocie. Wnioskodawca nie zdołał wykazać, aby opłacenie skarg naraziło go na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu siebie samego, jak i jego rodziny. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.