III SA/Gl 333/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.000 zł, skarżący, reprezentowany w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie adwokata, złożył osobiście "prośbę" o przedłużenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w przedmiotowej sprawie. Prośbę strona motywowała tym, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i aktualnie nie posiada takiej gotówki. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 sierpnia 2016 r. prośba ta została uznana za kolejny wiosek o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, skarżący wezwany został do złożenia wypełnionego druku urzędowego formularza PPF. Wniosek swój uzasadnił tym, że organ egzekucyjny zablokował jego wszystkie rachunki bankowe przez co doprowadził wnioskodawcę do problemów z jego płynnością finansową. Z uwagi na ilość toczących się spraw, konieczne są znaczne środki finansowe, którymi jednak wnioskodawca nie dysponuje. Z jego oświadczenia wynika, że pozostaje w dwuosobowym gospodarstwie domowym ze swoją żoną K. Z. Na dochód wspólnego gospodarstwa skarżącego składają się dochody obojga małżonków z odrębnie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że dochód z jego działalności zamyka się miesięcznie w kwocie 2.500 zł netto, natomiast dochód jego żony zamyka się w kwocie 1.500 zł netto miesięcznie. Jednocześnie stałe wydatki wspólnego gospodarstwa domowego wynosić mają wg oświadczenia strony w sumie 3.200 zł (opłaty za prąd, gaz, podatki, pożyczki i koszty leczenia). Należy stwierdzić, że przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy jest już drugim wnioskiem złożonym w tej sprawie. Co istotne, treść przedmiotowego wniosku, złożonego w sierpniu 2016 r. jest identyczna, jak we wniosku złożonym w kwietniu 2016 r. Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 1 czerwca 2016 r. odmówiono przyznania prawa pomocy J. K. Kolejny wniosek stanowi więc de facto wniosek o zmianę powyższego, prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Z formularza PPF złożonego w sierpniu 2016 r. wynika jednak, że w sytuacji majątkowej wnioskodawcy nie zaszła żadna zmiana w stosunku do sytuacji z czerwca 2016 r., kiedy to wydano prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku J. K., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie, zgodnie z art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Istotne jest zawarte w tym przepisie sformułowanie "zmiana okoliczności sprawy". Do uwzględnienia wniosku o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy konieczne jest wykazanie, że zmianie uległa sytuacja majątkowa wnioskodawcy, a w szczególności, że sytuacja ta uległa pogorszeniu. Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 1 czerwca 2016 r. odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Składając kolejny wniosek strona powinna więc wykazać już na etapie składania oświadczeń na druku urzędowego formularza PPF, że jej sytuacja majątkowa i kondycja finansowa uległa pogorszeniu – tym bardziej, jeżeli strona jest reprezentowana w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Tymczasem już same oświadczenia zawarte na druku urzędowego formularza PPF złożonego w sierpniu 2016 r. są dokładnie takie same, jak oświadczenia złożone na druku formularza PPF złożonego w kwietniu 2016 r. Konstatacja ta wskazuje na to, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa zmianie, co więcej – nie uległa pogorszeniu. W tej sytuacji brak jest podstaw do tego, aby zmieniać prawomocne postanowienie w przedmiocie prawa pomocy z dnia 1 czerwca 2016 r. Do wniosku takiego prowadzi sama analiza oświadczeń złożonych na druku urzędowego formularza PPF. W konsekwencji brak jest podstaw do tego, aby wzywać wnioskodawcę do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.