III SA/Gl 333/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-05-25
Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Barbara Orzepowska-Kyć, Piotr Pyszny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności lub uzasadnionego przypadku umorzenia pomimo braku całkowitej nieściągalności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponadto, mimo że skarżący powoływał się na trudną sytuację finansową i konieczność opieki nad rodzicami, organ prawidłowo ocenił, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności w uzasadnionym przypadku pomimo braku całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a usus w zw. z § 3 rozporządzenia), gdyż sytuacja skarżącego nie jest trwale nieodwracalna, a jego rodzice, mimo schorzeń, nie wymagają stałej opieki uniemożliwiającej skarżącemu uzyskiwanie dochodu.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, argumentując trudną sytuacją finansową spowodowaną m.in. zmianą ustawodawstwa stosowanego do jego sytuacji oraz koniecznością opieki nad schorowanymi rodzicami. Organ pierwszej instancji (ZUS) odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności ani uzasadnionego przypadku umorzenia. Prezes ZUS utrzymał w mocy tę decyzję. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędną ocenę sytuacji majątkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2021 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., znak [...], Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako organ, Prezes ZUS) utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako ZUS) z dnia [...]r., nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek ciążących na S.K. (dalej jako strona, skarżący).
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] r. strona złożyła wniosek o umorzenie należności
z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie [...]zł, w tym na
a). ubezpieczenie społeczne za okres od [...]r. do [...] r. w łącznej kwocie [...]zł w tym z tytułu składek – [...]zł, odsetek liczonych na [...]r. – [...]zł;
b). ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...]r. do [...] r. w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu składek – [...]zł, odsetek liczonych na [...] r. – [...]zł
c). Fundusz Pracy za okres od [...]r. do [...]r.
w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu składek – [...]zł, odsetek liczonych na [...]r. – [...]zł.
Strona argumentowała wniosek swoją trudną sytuację finansową, uniemożliwiającą pokrycie bieżących zobowiązań życiowych. Powstałe zobowiązania z tytułu składek zaś były w jej ocenie konsekwencją zmiany przez sąd ustawodawstwa zastosowanego do powstałych składek ze słowackiego na polskie. Strona bowiem nie opłacała składek na ubezpieczenie społeczne w Polsce,
w związku z tym, że do jej sytuacji zawodowej winny znaleźć zastosowanie przepisy obowiązujące na terytorium Słowacji. Decyzja określająca zobowiązanie z tytułu składek została wydana [...]r., a złożone od niej odwołanie zostało uwzględnione jedynie w części dotyczącej [...] i [...]r. w pozostałym zakresie odwołanie zostało oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z [...]r., sygn. akt [...]. Apelacja od tego wyroku została odrzucona z uwagi na złożenie jej po terminie.
Obecnie zaś sytuacja strony jest trudna. Po rozwodzie, który miał miejsce
w 2014 r. strona zamieszkuje wraz z rodzicami, których stan zdrowia wymaga całodobowej opieki. To uniemożliwia wyjazd za granicę i podjęcie tam pracy zawodowej. Jedynym majątkiem posiadanym przez stronę jest część wyposażenia domu, w którym zamieszkuje, a który stanowi własność rodziców strony. Rodzice strony uzyskują miesięczny dochód z tytułu rent w wysokości [...]zł i [...]zł,
a miesięczne koszty utrzymania oscylują w granicach [...]zł. Dochód uzyskany przez stronę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł
[...]zł w 2019 r. oraz [...]zł z tytułu pracy w Niemczech. Sytuację finansową strony pogarsza konieczność spłaty zobowiązań wynikających z kredytu bankowego i pożyczek zaciągniętych od najbliższych, a które zostały przeznaczone na sfinansowanie prowadzonej działalności gospodarczej.
Do wniosku strona złożyła:
- oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości,
- zestawienie dochodów od [...] do [...]r.,
- oświadczenie z [...]r.,
- pismo z [...]r.,
- wyciąg z konta bankowego,
- PIT-36, PIT/B oraz PIT/ZG za 2019 r.
Organ pozyskał dodatkowo informację z centralnej Bazy Ksiąg Wieczystych, informację z CEPiK oraz z CEiDG.
ZUS poddał analizie również kwestie przedawnienia konstatując, iż bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu w związku z prowadzonymi czynnościami zmierzającymi do ustalenia właściwego ustawodawstwa, tj. od [...]r. jako dnia wydania decyzji o podleganiu ustawodawstwu polskiemu do [...]r. jako dnia uprawomocnienia się postanowienia odrzucającego apelację od wyroku
w sprawie [...]. Nadto [...]r., tj. dnia wydania decyzji odmawiającej wznowienia postępowania w zakresie decyzji z [...]r. do [...]r., tj. dnia uprawomocnienia się postanowienia o odrzuceniu apelacji w sprawie
[...]. Nadto bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu wskutek postępowania dotyczącego ustalenia wysokości zadłużenia na koncie od [...]r. jako dnia wydania decyzji o zadłużeniu do uprawomocnienia się wyroku Sądu z [...] r. oddalającego odwołanie.
ZUS dokonał szczegółowej analizy sytuacji majątkowej i rodzinnej strony, przepisów znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie uznając, iż nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające zwolnienie z obowiązku opłacenia składek przez stronę.
Strona [...]r. złożyła wniosek do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku strona podniosła przede wszystkim, że z uwagi na stan zdrowia rodziców zobowiązana jest do sprawowania nad nimi opieki. Matka strony bowiem jest osobą niepełnosprawną, nie jest w stanie wykonywać pewnych czynności samodzielnie z uwagi na brak części lewej ręki. Również stan zdrowia ojca jest ciężki, albowiem w 2016 r. doznał rozległego zawału serca. Nadto w 2019 r. uległ wypadkowi spadając z drabiny, doznał złamania żeber i przebicia płuca. Te obrażenia wpływają na jego obecny stan powodując, iż wymaga stałej pomocy
w życiu codziennym. Te okoliczności z jednej strony uniemożliwiają wykonywanie przez stronę działalności gospodarczej w szerszym zakresie a z drugiej strony zwiększają koszty utrzymania rodziców. Strona podniosła ponadto, że powstałe zadłużenie nie jest wynikiem jej złej woli, lecz postało z przyczyn od strony niezależnych. To błędne przyjęcie przez organ, jakoby strona podlegała ustawodawstwu polskiemu spowodowało powstanie zaległości w opłacaniu składek.
Organ ponownie rozpoznając sprawę poddał analizie materiał dowodowy zgromadzony podczas pierwszego rozpoznania sprawy, a ponadto przedłożony przez stronę:
- karty informacyjne leczenia szpitalnego matki strony z [...]r.,
[...]r., [...]r., [...]r., [...]r.,[...]r., [...]r.,
- wyników badania MR barku bez kontrastu matki strony z [...]r. i [...]r.,
- wyniku badania diagnostycznego matki strony z [...]r.,
- skierowania do poradni specjalistycznej dla matki strony z [...]r.,
- wypisu orzeczenia lekarza rzeczoznawcy z [...]r. matki strony,
- karty informacyjnej z księgi odmów i porad ambulatoryjnych udzielonych
w izbie przyjęć z [...]r. dotyczących ojca strony,
- wyniku badań barku ojca strony z [...]r., kart informacyjnych izby przyjęć z [...]r., [...]r. i [...]r. wraz z wynikami badań ojca strony,
- raportu EKG wysiłkowego ojca strony z [...]r.,
- zaświadczeń lekarskich ojca strony z [...]r., [...]r.,
- orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ojca strony z [...]r. ,
- historii choroby ojca strony za okres od [...]r. do [...] r.,
- paragonów fiskalnych z apteki z [...] i [...]r.,
- przekazów pocztowych – potwierdzeń odbioru świadczeń przez rodziców strony,
- decyzji prezesa KRUS z [...]r. dot. matki strony,
- decyzji ZUS z [...]r. o waloryzacji emerytury ojca strony,
- porównania dochodów strony w 2019 i 2020 r.
Organ ponadto wskazał, że z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym z [...]r. wynika, że strona prowadzi działalność gospodarczą, z której osiągnęła w 2016 r. przychód [...]zł, a dochód[...]zł, w 2017 r. przychód [...]zł/ dochód [...]zł, w 2018 r. przychód [...] zł/ dochód [...]zł. Nadto od [...]r. pracuje zarobkowo na podstawie umowy o pracę zawartej z Panem M.S. i osiąga z tego tytułu dochód w kwocie [...] zł netto. Strona nie osiąga dochodów z innych źródeł, nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej. Ponosi stałe miesięczne wydatki związane
z utrzymaniem z tytułu czynszu w kwocie [...] zł, opłat eksploatacyjnych w kwocie [...] zł, kosztów związanych z leczeniem w kwocie [...] zł oraz inne stałe wydatki
w kwocie [...]zł. Mieszka razem z matką – A.K., która osiąga miesięczny dochód w kwocie [...]zł netto oraz ojcem – W.K., który osiąga miesięczny dochód w kwocie [...]zł netto. Strona posiada zobowiązania pieniężne, które nie są spłacane z tytułu podatków (za 2019 r.) w kwocie [...]zł, w bankach (debet na rachunku) w kwocie [...]zł, u osób fizycznych (u brata) w kwocie [...]zł. Strona posiada ponadto składniki mienia ruchomego (telefon komórkowy, laptop/komputer, lodówkę i piecyk gazowo-elektryczny) o łącznej wartości [...]zł i jednocześnie nie posiada nieruchomości, ruchomości, innych praw majątkowych ani żadnych wierzytelności.
W związku z tym, że strona wniosła o umorzenie należności w ramach pomocy de minimis, organ dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod względem przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r.
o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2020 r.,
poz. 708). Strona prowadzi działalność w zakresie agentów i brokerów ubezpieczeniowych, a zatem w świetle ww. przepisów jest przedsiębiorcą, dlatego dokonano analizy wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek wynikających
z art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE C 83
z 30 marca 2010 r.) decydujących o uznaniu przedmiotowego wsparcia finansowego za pomoc publiczną. Wsparcie udzielane przedsiębiorstwu jest uznawane za pomoc publiczną, o ile spełnione są łącznie następujące warunki:
1. udzielane jest przez państwo lub ze środków państwowych,
2. ma charakter selektywny (uprzywilejowuje określone przedsiębiorstwo, produkcję określonych towarów),
3. jest udzielane na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku,
4. zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji oraz wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej.
Organ dokonał oceny przesłanek wynikających z art. 107 ust. 1 Traktatu
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, stwierdzając spełnienie przesłanek od 1-3.
W odniesieniu do czwartej przesłanki organ wskazał, że zasady udzielania pomocy de minimis określa Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24 grudnia 2013). Pomoc de minimis stanowi szczególną kategorię wsparcia udzielanego przez państwo, gdyż uznaje się, że ze względu na swą małą wartość nie powoduje ona zakłócenia konkurencji w wymiarze unijnym. Łączna wartość pomocy de minimis dla jednego beneficjenta nie może przekroczyć równowartości 200 tys. euro brutto w bieżącym roku podatkowym oraz dwóch poprzedzających latach podatkowych, a w przypadku podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą w sektorze transportu drogowego towarów -100 tys. euro. Według złożonego oświadczenia i ustaleń organu w Systemie Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej nie korzystał Pan z pomocy de minimis w okresie 3 lat kalendarzowych oraz łączna wysokość pomocy nie przekroczyłaby ustalonego pułapu 200 tys. euro. Dlatego dokonane przez ZUS ewentualne umorzenie należności nie mogło zakłócać lub grozić zakłóceniem konkurencji bądź wpływać negatywnie na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że nie zostały spełnione wszystkie cztery przesłanki wynikające z art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, co przesądza o tym, że ewentualne wsparcie nie będzie stanowiło pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, w konsekwencji nie podlegało obowiązkowi notyfikacji Komisji Europejskiej. Ewentualne umorzenie zadłużenia stanowiłoby pomoc de minimis.
Oceniając wystąpienie przesłanek z art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 423 dalej jako usus) organ stwierdził, że spełnienie którejkolwiek z przesłanek wynikających z tego przepisu automatycznie nie powoduje podjęcia decyzji
o umorzeniu należności, ponieważ przepisy art. 28 ust. 3 cytowanej ustawy określają jedynie warunki, w których zaległości mogą być umorzone. Nie oznacza to, że spełnienie jednego z tych warunków skutkuje umorzeniem należności. Analizując przesłanki wynikające z art. 28 ust. 3 usus organ stwierdził, że
- przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 usus nie wystąpiła z przyczyn oczywistych;
- przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b usus nie zachodziły, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowania upadłościowe
z przyczyn, o których mowa w art, 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;
- nie zachodziła przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 usus - gdyż działalność gospodarcza była prowadzona, więc mogła stanowić źródło pozyskania środków finansowych niezbędnych do spłaty zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
- przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a usus nie zachodziła, ponieważ wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wniesiono przekraczała kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
- przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 usus nie zachodziła, gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego bądź Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
- przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 usus nie zachodziła, ponieważ organ [...] r. wydał decyzję określającą wysokość zadłużenia strony za okres od [...]r. do [...]r. i od [...]r. do [...] r., od których strona złożyła odwołanie. Wyrokiem z [...]r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w B. zmienił zaskarżoną decyzję, w ten sposób, że zadłużenie strony nie obejmuje składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za miesiące [...] i [...]r., a w pozostałym zakresie oddalił odwołanie. Ponadto wskazał, że bezsporną okolicznością jest, że w okresach wskazanych w zaskarżonych decyzjach strona prowadziła działalność gospodarczą na terytorium Polski. Ww. decyzje stanowiły podstawę do skierowania należności do przymusowego dochodzenia należności. Dnia [...] r. Dyrektor Oddziału ZUS w B. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej na należącym do strony rachunku bankowym. Obecny brak efektu w egzekwowaniu należnych składek nie przesądzał jednak jeszcze
o całkowitej ich nieściągalności, a stwierdzenie, że nie uzyska się kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne byłoby na tamtym etapie przedwczesne. Zaległości zostały bowiem objęte postępowaniem egzekucyjnym, które nie zostało zakończone, więc nie można uznać ich za całkowicie nieściągalne.
W tych okolicznościach organ stwierdził, że postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku, wykluczało zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Dopóki postępowanie toczy się nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji, bowiem w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopóki istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym.
W przypadku stwierdzenia braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 usus organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy, pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.
Organ dokonał analizy zgłoszonego wniosku przez pryzmat art. 28 ust. 3a
w związku z art. 32 usus i § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r.. Nr 141, poz. 1365 – dalej jako rozporządzenie). Organ stwierdził, że okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości zostały w sposób wyczerpujący określone przez ustawodawcę, co wyłącza możliwość uwzględnienia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych sytuacji innych niż wymienione w przepisie.
Organ stwierdził, że prowadzenie działalności gospodarczej zawsze obarczone jest ryzykiem jej niepowodzenia. Za ryzyko związane z prowadzoną działalnością, jak również za wszelkie rozliczenia odpowiada podmiot prowadzący działalność. Brak płynności finansowej nie powinien być równoważony ze środków stanowiących przychody organu. Składki zaś są publicznym świadczeniem
o charakterze powszechnym i powyższego obowiązku ustawodawca nie uzależnił od osiąganego wyniku finansowego płatnika.
Analizując uregulowania prawne dotyczące możliwości umorzenia należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności organ wziął pod uwagę między innymi to, czy spłata zadłużenia w dłuższym czasie nie spowoduje sytuacji, że po uiszczeniu należności z tytułu składek osoba zobowiązana nie będzie dysponowała środkami niezbędnymi do zachowania podstawowych potrzeb życiowych (np. wyżywienie, ubrania, itp.), czy mają charakter okresowy, czy stały i pogłębiający się. Umorzenie należności jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie trudnych, gdy ze względu na stan zdrowia, inne względy społeczne i brak szans na uzyskiwanie dochodów nie jest możliwe wywiązywanie się ze zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Strona w składanych wnioskach o umorzenie i ponowne rozpatrzenie sprawy nie powoływała się na swoją sytuację zdrowotną. Nie legitymowała się także orzeczoną niezdolnością do pracy ani orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Wskazywała zaś na konieczność sprawowania opieki nad rodzicami. Organ poddał analizie dołączoną dokumentację medyczną rodziców strony, dokładnie ją opisał
w uzasadnieniu zaskarżonej podając, że z karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynika, że A.K. w okresie od [...] r. do [...] r. była hospitalizowana z powodu zabiegu operacyjnego usunięcia głowy kości promieniowej oraz ześrubowania kości łokciowej. Już orzeczeniemz [...]r. została uznana na stałe niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. Dodatkowo według karty z 2009 r. zdiagnozowano u niej stan po omdleniu, nadciśnienie tętnicze, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa z zespołem bólowym, bradykardię zatokową i nietolerancję glukozy. W 2008 r. przeszła zabieg usunięcia żylaków kończyny dolnej. Skierowanie do poradni specjalistycznej wskazuje dodatkowo na rozpoznanie stłuczenia barku i ramienia oraz skręcenie i naderwanie stawu mostkowo-obojczykowego.
Natomiast dokumentacja medyczna W.K. wskazywała na rozpoznanie u niego stabilnej dławicy piersiowej, astmy oskrzelowej, widocznych nasilonych zmian zwyrodnieniowo-wytwórczych w stawie obojczykowo-barkowym, choroby serca i naczyń krwionośnych w przebiegu miażdżycy, nadciśnienie tętnicze, przebyty zawał serca, otyłość, poszerzenie aorty wstępującej
oraz kardiomiopatię niedokrwienną. W okresie od [...]r. do [...] r. był hospitalizowany z powodu urazu klatki piersiowej po stronie lewej, złamania żeber oraz odmy opłucnowej pourazowej. W maju 2020 r. przebył również uraz lewej ręki. Z uwagi na powyższe ojciec strony orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z [...]r. został zaliczony do stopnia niepełnosprawności - umiarkowanego (Orzeczenie wydane na stałe). Z jego treści wynika, że nie wymaga jednak konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
W konsekwencji organ uznał, że sprawowana nad rodzicami opieka nie pozbawia strony możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego spłatę zaległości. Faktem jest, że taki stan rzeczy utrudnia uzyskiwanie np. dodatkowych dochodów, ale w żaden sposób strona nie udokumentowała, że sprawuje wyłączną opiekę nad schorowanymi rodzicami. Co więcej, w aktach sprawy brak jest również dokumentów, z których wynikałoby, że A.K. i W.K. wymagają stałej opieki lub pomocy osób trzecich. Z dokumentacji medycznej wynika, że ze wskazanymi schorzeniami borykają się od wielu lat.
Jednocześnie sama sytuacja związana z pandemią koronawirusa (i inne wiążące się z tym negatywne konsekwencje zarówno dla aktywnych przedsiębiorców jak i dla pozostałych ubezpieczonych) nie jest podstawą do umorzenia zaległości, gdyż muszą tutaj zachodzić również inne szczególne okoliczności. W ocenie organu stan epidemii jest stanem przejściowym. Stwarza pewne ograniczenia, ale nie wyklucza zupełnie z możliwości podjęcia zatrudnienia. Mając na uwadze młody wiek strony ([...] lat) należy przyjąć, że jest w stanie podjąć zatrudnienie w przyszłości i w ten sposób spłacić ciążące na niej zobowiązanie.
Ponadto trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca spłatę długów, musi zostać udowodniona i mieć charakter trwały, a więc występować w dłuższym okresie czasu. A skoro tak, to odstąpienie od powszechnego obowiązku regulowania należności publicznoprawnych, jakim jest umorzenie należności
z tytułu składek, jest możliwe jedynie w sytuacji jednoznacznego stwierdzenia,
że osoba zobowiązana nie będzie miała możliwości spłaty zaległości. W tej sprawie takie okoliczności nie zachodziły.
Organ wskazał również i to, że na podkreślane argumenty trudnej sytuacji finansowej nie wskazują informacje jakie umieszczane są na profilu społecznościowym Facebook. Organ nie mógł bowiem przyjąć, że strona nie była
w stanie przystąpić do opłacania zaległych składek z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, gdy w czerwcu 2020 r. mogła sobie pozwolić na wakacje w J. oraz spędzenie kolejnego urlopu w lipcu 2020 r. na C.
Organ stwierdził również, że trudna sytuacja finansowa strony w każdej chwili może ulec zmianie przy odpowiednim zaangażowaniu strony i woli podjęcia działań zmierzających do poprawy sytuacji finansowej i chęci dobrowolnego uregulowania zaległości.
Analizując wysokość łącznie osiąganych dochodów przez gospodarstwo strony ([...]zł) organ stwierdził, że kwota minimum socjalnego dla dwuosobowego gospodarstwa emeryckiego wynosi [...]zł, zaś jednoosobowego pracowniczego [...]zł, czyli łącznie [...]zł. Możliwe jest zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych rodziny strony. Analiza ustalonych w postępowaniu faktów nie prowadzi tym samym do wniosku, że sytuacja strony nosi znamiona ubóstwa. Sytuacja materialna gospodarstwa domowego strony jest na tyle stabilna, że regulowane są bieżące zobowiązania związane z jego utrzymaniem. W konsekwencji w ocenie organu egzystencja strony nie jest zagrożona.
W skardze na tą decyzję strona zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności uprawniających skarżącego do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek i oparcie rozstrzygnięcia na dowodach z fotografii zamieszczonych na profilu Facebook,
- art. 77 kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie kwestii braku zatrudnienia skarżącego,
- art. 80 kpa poprzez niedokonanie oceny, czy wystarczająco udowodniono okoliczność, iż sytuacja majątkowa strony pozwala na spełnienie ciążącego obowiązku względem ZUS bez narażenia na utratę zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny,
- art. 107 kpa poprzez brak wskazania w zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których organ odmówił zaistnienia przesłanek wskazanych w § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia,
- art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji ZUS.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezesowi ZUS.
Skarżący uzasadniając zarzuty podniósł przede wszystkim niedopuszczalność oparcia się przez organ na danych pochodzących w profilu założonego na portalu społecznościowym. Profil taki bowiem może założyć każda osoba posługując się nawet cudzymi danymi. Nadto nie sposób podzielić zapatrywania organu, że osoba ujawniona na zdjęciach zamieszczonych na tym profilu to rzeczywiście osoba skarżącego.
Nadto skarżący podniósł, że obecnie pracuje w wymiarze ½ etatu, lecz
z uwagi na panującą sytuację epidemiczną podjęcie zatrudnienia w większym wymiarze jest niemożliwe. W ocenie skarżącego organ niezgodnie z prawdą zarzucił, że skarżący nie podejmował prób poprawy swojej sytuacji majątkowej. Wielokrotnie bowiem wskazywał, że zakończył współpracę z głównym kontrahentem, a podjęcie dalszych prac jest znacznie utrudnione z uwagi na stan epidemii.
Skarżący zarzucił również organowi wewnętrzną sprzeczność polegającą na przyjęciu z jednej strony, że skarżący osiąga niski dochód, a z drugiej strony, że brak umorzenia należności nie wpłynie negatywnie na sytuację skarżącego i jego rodziny. Skarżący wskazuje, że skoro od 2016 r. nie uzyskuje wyższych dochodów, to organ nie może zasadnie twierdzić, że kolejne lata przyniosą w tej kwestii poprawę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie zaś art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej jako ppsa), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo
w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 tj. w przypadku istnienia istotnych wad
w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl z kolei art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do kwestii przedawnienia zaległych składek, chociaż taki zarzut w skardze nie został podniesiony.
Przepis art. 24 ust 4 usus regulujący kwestię przedawnienia należności
z tytułu składek był kilkakrotnie nowelizowany. Brzmienie obowiązujące od dnia
1 stycznia 2012 r. do chwili obecnej przepis ten uzyskał na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli
i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378). Skrócono wówczas okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Należności będące przedmiotem wniosku o umorzenie powstały od [...] r., zatem nie zachodzi konieczność rozważenia kwestii intertemporalnych związanych z wejściem w życie skróconego okresu przedawnienia należności z tytułu składek. Istotne znaczenie ma jednak przepis art. 24 ust. 5f usus, dodany do ustawy systemowej przez art. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. (Dz.U.11.138.808) zmieniającej nin. ustawę
z dniem 20 lipca 2011 r. W myśl zatem przepisu art. 24 ust. 5f usus, w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Ponadto decyzje określające wysokość składek zostały poddane kontroli sądowej i Sąd Okręgowy
w B. wyrokiem z [...] r. utrzymał w mocy decyzje organu
w zakresie składek będących przedmiotem wniosku o umorzenie należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zgadza się z twierdzeniem organu, że należności
z tytułu składek na dzień wydawania decyzji odmawiającej ich umorzenia nie uległy przedawnieniu.
Wniosek skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek został poddany ocenie przez organ w oparciu o przepis art. 28 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 usus. Zgodnie
z tym przepisem, należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub
w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4.
2. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.
3. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 136 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 i 2320);
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
W oparciu o ten przepis organ słusznie doszedł do przekonania, że nie została spełniona przesłanka całkowitej nieściągalności należności, ponieważ w sprawie nie zachodziła żadna z okoliczności wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 usus. Dłużnik bowiem pozostawał przy życiu, nie prowadzono wobec niego postepowania upadłościowego ani likwidacyjnego, wysokość niezapłaconej składek przekraczała koszty upomnienia, nie stwierdzono również braku majątku.
Ocenie należy poddać również prawidłowość oceny wniosku skarżącego przez pryzmat przepisu art. 28 ust. 3a usus, zgodnie z którym należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych określa rozporządzenie Ministra Pracy, Gospodarki i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r., w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., nr 141, poz. 1365 – dalej jako rozporządzenie).
Zgodnie z § 3 rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że umorzenie należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter wyjątkowy i zarezerwowane jest dla sytuacji nadzwyczajnych. Umorzone składki w istocie pokrywają inni ubezpieczeni, toteż dbając o stan finansów funduszów emerytalno - rentowych Zakład Ubezpieczeń Społecznych musi każdorazowo ważyć zasadność podejmowanego rozstrzygnięcia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 stycznia 2020 r., w sprawie o sygn. akt I GSK 1635/18).
Nie może również ulegać wątpliwości, że treść cytowanego wyżej art. 28 ust. 3a usus wskazuje, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Jednak wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać
z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W przypadku stwierdzenia braku przesłanek w sprawie do umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, konieczne jest uzasadnienie takiego stanowiska, z powołaniem się na konkretne dowody lub fakty. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji uchybienia temu przepisowi.
Przede wszystkim organ dołożył wszelkich starań, by rozważyć wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, należycie zbadał sytuację majątkową skarżącego wskazując na przyczyny, dla których nie udzielił mu dobrodziejstwa w postaci umorzenia należności z tytułu składek. Organ zatem nie ograniczył się tylko do poddania analizie dokumentów przedłożonych przez skarżącego wraz z wnioskiem o zwolnienie i wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, lecz w ramach swojej działalności pozyskał uzupełniające dane o sytuacji majątkowej i zdrowotnej skarżącego. To na tej podstawie organ doszedł do słusznego przekonania, że w sprawie nie zachodzi taka sytuacja, w której nie ma żadnych szans na odzyskanie należności. Skarżący bowiem jest osobą młodą, a nie zostały przedstawione jakiekolwiek dowody potwierdzające niemożność podjęcia pracy zawodowej w szerszym zakresie tak, by możliwym było pozyskanie środków na zaspokojenie nie tylko własnych potrzeb bytowych ale i spłatę zobowiązania wobec ZUS.
Organ zatem gromadząc materiał dowodowy w sprawie nie uchybił obowiązkom wynikającym z art. 7, 77 i 80 kpa. Organ bowiem zebrał i przeanalizował wskazany przez skarżącego materiał dowodowy, który pozwolił jednoznacznie ustalić sytuację materialną skarżącego. Jakkolwiek obecnie sytuacja ta jest trudna, jednakże nie jest niemożliwa do odwrócenia. Słusznie organ stwierdził, że dołączone do wniosku dokumenty przez stronę nie wskazują, jakoby strona nie mogła podjąć lepiej płatnego zatrudnienia i w ten sposób uczynić zadość obowiązkom z tytułu składek ZUS. Rolą organu nie było poszukiwanie dowodów potwierdzających chorobę strony bądź potwierdzających wystąpienie innej okoliczności wykluczającej ją z rynku pracy. Strona wskazywała na stan zdrowia rodziców, sytuację epidemiczną, które to okoliczności miały uniemożliwiać podjęcie zatrudnienia. Organ te okoliczności dogłębnie zbadał, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że o konieczności umorzenia nie może świadczyć fakt, że skarżący nie zgadza się z organem co do podlegania ustawodawstwu polskiemu w zakresie oskładkowania prowadzonej przez niego działalności. Kwestia ta była przedmiotem rozstrzygnięcia organu i nie podlega badaniu w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek.
Ocenie zatem podlega stanowisko organu co do braku wystąpienia przesłanek umorzenia należności wynikających z powołanych wyżej przepisów ustawy
o systemie ubezpieczeń społecznych i wydanego rozporządzenia.
Argumentacja skarżącego zaprezentowana na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skupiona była głównie na konieczności sprawowania opieki nad chorymi rodzicami, którzy nie byli w stanie funkcjonować bez pomocy skarżącego. Organ ponownie rozpoznając sprawę poddał wnikliwej analizie dokumentację medyczną rodziców skarżącego i na tej podstawie uznał, że schorzenia, na które oni cierpią nie odbiegają od tych, na które cierpi wiele osób w ich wieku. Co więcej, nie są to schorzenia, które powodują konieczność stałej obecności skarżącego przy rodzicach.
Stanowisko organu w tym zakresie Sąd podziela. Przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem, nie są przesłankami wystarczającymi do umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ale muszą mieć charakter pozbawiający zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1182/11). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Przedłożona dokumentacja medyczna matki skarżącego nie wskazuje na konieczność objęcia jej codziennego funkcjonowania stałą pomocą syna. Jakkolwiek skarżący przedłożył wynik badania kręgosłupa wskazujący na wystąpienie zmian zwyrodnieniowych, kartę wypisową ze szpitala, w którym dokonano leczenia jednodniowego żylaków, jednakże z dokumentów tych nie wynika niezdolność do samodzielnej egzystencji. Podobnie z dokumentacji medycznej ojca skarżącego wynika, że doznał zawału serca w 2016 r., a w lutym 2019 r. spadł z drabiny wskutek czego złamał żebra, które dodatkowo przebiły płuco. W zaświadczeniu o stanie zdrowia z [...]r. wskazano, że pacjent wymaga pomocy osób trzecich w codziennym funkcjonowaniu, jednakże już w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności z [...]r. wskazano, że stopień niepełnosprawności jest umiarkowany i pacjent nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Na konieczność takiej pomocy nie wskazuje zdiagnozowana u ojca skarżącego astma, czy przewlekła obturacyjna choroba płuc. Są to schorzenia dotkliwe, jednak niewymagające stałej opieki osób trzecich w codziennym funkcjonowaniu. Nie zaszły zatem okoliczności wykluczające skarżącego z rynku pracy ze względu na konieczność sprawowania stałej opieki nad członkiem rodziny. Zresztą, skarżący wykonuje pracę uzyskując z tego tytułu niewielkie wynagrodzenia i nadal prowadzi działalność gospodarczą w zakresie agentów i brokerów ubezpieczeniowych. To zaś, że prowadzona działalność nie przynosi dochodów nie stanowi przesłanki uzasadniającej umorzenie należności
z tytułu składek. Nie należy bowiem tracić z pola widzenia i tych okoliczności,
że skarżący podjął ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek w zakresie działalności ubezpieczeniowej. Nie sposób zatem odmówić mu przedsiębiorczości, skoro na taki krok się zdecydował. Opłacanie składek jest powinnością ustawową, a nie przywilejem, z którego można, acz nie trzeba skorzystać. Trudno bowiem zaakceptować prowadzenie działalności na kredyt Skarbu Państwa. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku – nieopłacenie należnych składek zawsze powoduje ich obciążeniem pozostałych uczestników życia gospodarczego. Ciężar nieopłaconej składki ponoszą ci, którzy wykonują pracę na podstawie stosunku pracy, albo ci przedsiębiorcy, którzy rzetelnie wywiązują się z ciążących na nich obowiązków.
Niepowodzenia w prowadzeniu działalności gospodarczej również nie uzasadniają zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek. To instytucje kredytowe parają się udzielaniem pomocy finansowej w prowadzeniu działalności,
a nie ZUS. Skoro zaś skarżący posiada potencjalną możliwość podjęcia pracy (obowiązek sprawowania stałej opieki nad członkiem rodziny nie zachodzi z przyczyn wyżej wskazanych), to rzeczywiście umorzenie należności z tytułu składek byłoby przedwczesne. Dość powiedzieć, że skarżący nie podjął starań, by rozłożyć należność na raty, ani też nie dokonywał żadnych wpłat na poczet zobowiązań.
Sąd miał na uwadze również i tą okoliczność, że stan epidemii wywarł wpływ na rynek pracy. Niemniej jednak przejściowe zachwianie rynkiem pracy nie oznacza, że sytuacja nie ulegnie zmianie. Słusznie zatem organ wskazał, że stan epidemii ma charakter przejściowy. Dodatkowo mając na uwadze przedmiot działalności gospodarczej skarżącego (działalność ubezpieczeniowa) należy uznać, iż może ona być prowadzona bez względu na stan epidemii.
Nie doszło zatem w niniejszej sprawie do uchybienia przepisom postępowania w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Organ bowiem poddał analizie sytuację majątkową skarżącego, jego młody wiek, brak przeciwskazań zdrowotnych w podjęciu zatrudnienia, brak konieczności sprawowania stałej opieki nad rodzicami, nadto poczynił dodatkowe ustalenia w zakresie posiadania samochodów oraz nieruchomości, z których możliwe byłoby zaspokojenie zobowiązań wobec ZUS.
Słusznie też organ wskazał, że odmowa umorzenia należności obecnie nie wyklucza możliwości złożenia ponownego wniosku w tym zakresie, jeżeli zmianie ulegnie sytuacja strony w takim stopniu, że niemożliwym będzie spłacenie należności, a stan ten będzie miał charakter trwały i nieodwracalny.
Rację ma jednakże skarżący zarzucając organowi wskazanie profilu na portalu społecznościowym jako źródła informacji o sytuacji majątkowej strony. Jakkolwiek dowodem w sprawie może być wszystko, co przyczynia się do rozpoznania sprawy (art. 75 kpa), jednak słusznie skarżący podnosi, że nie ma żadnych przesłanek pozwalających uznać, iż dane zamieszczone w portalu społecznościowym są prawdziwe, a samo konto autentyczne. Co więcej nawet gdyby skarżący odbył podróż, to i tak nie ma prostego przełożenia na ocenę jego sytuacji majątkowej. Podróż bowiem mogła być sfinansowana przez inną osobę i podarowana skarżącemu jako prezent, bądź też mogła być wynikiem wygranej w konkursie. Co jednak bardziej istotne w aktach sprawy nie sposób doszukać się chociażby wydruku z portalu Facebook, a zatem stwierdzenie organu, że skarżący odbył podróż nie jest zatem poparte żadnym dowodem. Niemniej jednak uchybienie przepisom postępowania w tym zakresie nie miało wpływu na wynik sprawy. Organ bowiem oparł swoje ustalenia na obszernym materiale dowodowym, poddanym wnikliwej analizie i nie sposób uznać, by dopuścił się w tym zakresie innych uchybień poza tym niemającym znaczenia dla wyniku dokonanej oceny. Nawet gdyby organ nie zamieścił w uzasadnieniu decyzji komentarza co do danych zamieszczonych na portalu społecznościowym, to i tak rozstrzygnięcie organu nie byłoby inne. Nie została zatem spełniona przesłanka uchylenia decyzji wynikająca z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd orzekł jak w sentencji z mocy art. 151 ppsa.
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie
art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z poźn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy
za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu
i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie z uwagi na zagrożenie epidemiczne Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, a odpisy zarządzenia zostały doręczone stronom.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło