III SA/Gl 335/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników spółki cywilnej) w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 30 października 2014 r. tutejszy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w części dotyczącej określenia kwoty różnicy podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiąc lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2009 roku i przeniesienia odpowiedzialności jako osoby trzeciej na skarżącego za te okresy rozliczeniowe, natomiast w pozostałym zakresie (w tym obowiązku zapłaty podatku w trybie art. 108 ustawy o podatku VAT za kolejne miesiąc od stycznia do grudnia 2009 roku) oddalił skargę A.L. na ww. decyzję. Wraz ze skargą kasacyjną od tego wyroku strona skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie radcy prawnego, złożyła na druku urzędowego formularza PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, że w roku 2016 zostały wprowadzone zmiany dotyczące prawa hazardowego. W tej sytuacji brak jest zleceń otrzymywanych przez firmę wnioskodawcy, czego następstwem jest powolne wygaszanie oraz likwidacja firmy i utrata zarobków. Strona stwierdziła, że nie będzie w stanie pokryć kosztów sądowych w sprawie. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe. Na jego jedyny dochód składa się kwota około 4.500 zł netto uzyskiwana z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Wnioskodawca oświadczył, że posiada oszczędności zgromadzone na rachunkach bankowych (bądź w gotówce) w wysokości 1.900 zł. Poza tym nie posiada on żadnych ruchomości, nieruchomości, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 5.000 zł. Skarżący oświadczył, że na jego stałe, miesięczne wydatki składają się następujące kwoty: 1.500 zł (alimenty); 1.000 zł (czynsz) oraz 200 zł (opłaty za media). Zaznaczyć należy, że wnioskodawca uiścił wpis sądowy od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł w odpowiedzi na żądanie do uiszczenia tej opłaty sądowej. Wpis ten został uiszczony w zakreślonym terminie ustawowym. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku A.L., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej strony, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące wysokości otrzymywanych dochodów i to niezależnie od ich źródła, które w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami na konieczne utrzymanie umożliwiają dokonanie oceny, czy stać ją na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Obowiązkiem strony jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy. Sąd, jak również referendarz sądowy rozpoznający wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie jest wobec tego zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący nie udowodnił, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten został wyciągnięty już z samej analizy oświadczeń złożonych na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF. Skarżący oświadczył wszak, że jego średni dochód miesięczny osiągany z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej zamyka się w kwocie około 4.500 zł netto. Z kolei wskazane przez niego miesięczne, regularne wydatki zamykają się w kwocie 2.700 zł. Uwzględniając ten szacunek strony skarżącej, reprezentowanej w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru stwierdzić należy, że pozostaje mu po poniesieniu wskazanych przez niego wydatków kwota około 1.800 zł. Kwota ta powinna z powodzeniem wystarczyć mu na uiszczenie pozostałych kosztów utrzymania (np. żywności) oraz pozostałych mediów. Pozostałą nadwyżkę może skarżący przeznaczyć na uiszczenie opłat sądowych w tej sprawie. Tym bardziej, że posiada on oszczędności w kwocie 1.900 zł, co wynika bezpośrednio z jego oświadczenia zawartego na druku urzędowego formularza PPF. Ponadto stwierdzić należy, że wnioskodawca uiszczał samodzielnie we wskazanych terminach wszystkie opłaty sądowe w tej sprawie (oraz w sprawie III SA/Gl 234/14 i 237/14) o które był wzywany. Po wydaniu wyroku w tej sprawie uiścił mianowicie wpis sądowy od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł. Uiszczenie ww. kwot wskazuje na to, że wnioskodawca był jednak w stanie ponieść te koszty sądowe, a uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie ma mocy wstecznej, działa jedynie na przyszłość. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.