III SA/Gl 344/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-06-09
Skład orzekający: Jolanta Skowronek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółce prawa handlowego, która wykazała znaczną stratę w poprzednich okresach obrotowych i posiada zajęty rachunek bankowy, może być przyznane prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Spółce prawa handlowego nie przyznano prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, ponieważ mimo wykazanej straty i zajęcia rachunku bankowego, nie udowodniła ona całkowitej niemożności poniesienia kosztów postępowania. Sąd uznał, że spółka posiadała środki na pokrycie kosztów sądowych (wpis od zażalenia) oraz mogła we własnym zakresie ustanowić pełnomocnika, co potwierdziły jej działania w innej, podobnej sprawie.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, argumentując brak środków finansowych i majątku z powodu zajęcia rachunku bankowego. Do wniosku dołączono zeznanie CIT-8 za 2013 r. wykazujące stratę oraz zerowe zeznanie za ostatni rok obrotowy. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na możliwość partycypacji spółki w kosztach postępowania oraz jej zdolność do samodzielnego ustanowienia pełnomocnika, co potwierdziły jej działania w innej sprawie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W treści zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 grudnia 2014 r. skarżąca Spółka zamieściła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika procesowego z urzędu. W jego motywach podała (vide: druk urzędowego formularza PPPr), że poza kapitałem w kwocie 70.000,00 zł, nie posiada żadnego majątku, jak również środków finansowych. Jej rachunek w [...] został zajęty, a jego saldo na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku to (-) 226.040,83 zł. Nie prowadzi zatem działalności, tj. nie realizuje przychodów i nie ponosi kosztów. Dostawcy nie są bowiem zainteresowani dostawami z odroczonym terminem płatności.
Jako uzupełnienie wskazanych wyżej danych do akt sprawy przedłożyła zeznanie podatkowe CIT-8 za 2013 r., gdzie zadeklarowała przychód rzędu 268.740,83 zł, koszty jego uzyskania wynoszące 333.206,93 zł oraz stratę w kwocie 64.466,10 zł. Natomiast za ostatni rok obrotowy Spółka złożyła zerowe zeznanie CIT-8. Podobnie z bilansu ustalono, że aktywa trwałe z kwoty 30.720,23 zł zmniejszyły się do zera (stan na dzień 30 listopada 2014 r.), podczas gdy aktywa obrotowe są wielkością stałą wynoszącą 42.611,55 zł. Również kapitał Spółki jest niezmienny i wynosi 70.000,00 zł. Według deklaracji VAT składanych od sierpnia 2014 r. do kwietnia 2015 r. Spółka nie rozlicza podatku należnego, a jej raporty kasowe nie wykazują żadnych przychodów i rozchodów. Z uwagi na wydane zarządzenia o zabezpieczeniu jej majątek został zajęty (vide: spisane w tym przedmiocie protokoły).
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 2 tej ustawy zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
W tym miejscu należy jednak zauważyć, że art. 246 § 3 ustawy p.p.s.a. przewiduje możliwość ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego tylko wtedy, gdy strona nie zatrudnia takiego pełnomocnika lub nie pozostaje z nim w innym stosunku prawnym (np. umowy zlecenia). Okoliczność ta wyklucza bowiem jego ustanowienie w ramach instytucji prawa pomocy. Dlatego też składany przez stronę wniosek powinien - zgodnie z art. 252 § 1 ustawy - zawierać stosowne oświadczenie w tym przedmiocie (vide: rubryka 11 i 12 urzędowego formularza), które z uwagi na to, że składane jest pod odpowiedzialnością karną przewidzianą w art. 233 § 1 Kodeksu karnego, winno pokrywać się ze stanem faktycznym sprawy.
Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarżąca Spółka na wcześniejszym etapie sprawy działała przez pełnomocnika, który wypowiedział pełnomocnictwo. Obecnie działa sama, niemniej jednak sporadycznie korzysta z usług pełnomocnika. Mianowicie [...] r. upoważniła adwokata T. O. do przeglądania akt sprawy (vide: pełnomocnictwo k-105), a w innej sprawie zawisłej przed tut. Sądem o sygn. III SA/Gl 1544/13, adwokatowi temu udzieliła pełnomocnictwa, jako że ten w jej imieniu złożył skargę kasacyjną do NSA.
Mając na uwadze powyższe nie sposób było przyjąć jakoby podana w treści urzędowego formularza sytuacja finansowa skarżącej Spółki rzeczywiście nie pozwalała jej we własnym zakresie ustanowić pełnomocnika, skoro w innej sprawie, gdzie wartość przedmiotu sporu była znacznie wyższa to uczyniła. Natomiast w niniejszej sprawie, gdzie sama złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 grudnia 2014 r. odrzucające skargę kasacyjną twierdzi, że nie jest w stanie opłacić go we własnym zakresie, podczas gdy jego wynagrodzenie będzie znacznie mniejsze, albowiem stawki minimalne w postępowaniu zażaleniowym wynoszą 120,00 zł (vide: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz. U. z 2013 r., poz. 461 czy rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – Dz. U. z 2013 r., poz. 490).
Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że skarżąca Spółka powinna również partycypować w kosztach niniejszego postępowania, albowiem ewentualny wpis od zażalenia wynosić będzie 100,00 zł. Kwota ta mieści się w granicach możliwości finansowych Spółki, jako że w 2014 r. mimo braku jakichkolwiek przychodów z działalności zaksięgowała w innych kosztach operacyjnych 30.720,23 zł, a pochodzenia tych środków w żaden sposób nie wskazała. Ponadto jej środki pieniężne w kasie i na rachunku bankowym są wielkością stałą i wynoszą 255,22 zł (vide: bilans na dzień [...] r.). Z kolei deklarowana od sześciu miesięcy nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia, zgodnie z wnioskiem strony, na następny okres rozliczeniowy wynosi 42.152,00 zł (vide: VAT-7 za kwiecień 2015 r.). Na uwagę zasługuje również fakt, że podmiotem zwracającym się o udzielenie preferencji w postaci zwolnienia od kosztów sądowych jest spółka prawa handlowego – spółka kapitałowa. A kodeks spółek handlowych przewiduje rozwiązania, za pomocą których podmiot ten w związku z trudnościami finansowymi może skorzystać z dopłat wspólników. To oznacza, że podana w treści formularza okoliczność, z której wynika, że posiadane składniki majątku, zostały zajęte w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie mogła mieć znaczenia przesądzającego. Podobnie jak fakt wydania wobec Spółki zarządzenia o zabezpieczeniu, w wyniku którego jej konto bankowe zostało zablokowane. Z treści art. 166a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) wynika wszakże, że w okresie zabezpieczenia - za zgodą organu egzekucyjnego - mogą być dokonywane wypłaty z zajętego - w celu zabezpieczenia - rachunku bankowego zobowiązanego, o ile ten przedstawi wiarygodne dokumenty świadczące o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej (por. treść pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z [...] r. w aktach o sygn. III SA/Gl 1544/13). Dlatego przyjąć należało, że skarżąca Spółka powinna partycypować w kosztach niniejszego postępowania. Tym bardziej, że z informacji zawartych w protokole o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia [...] r. wynika, że wykaz wierzytelności przysługujących Spółce został złożony [...] r., podczas gdy w rozpoznawanej sprawie informacje te zostały pominięte (vide: druk urzędowego formularza PPPr). W tej sytuacji brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Stanowisko to koresponduje z wydanym wcześniej postanowieniem, które zapadło 24 lutego 2014 r. pod sygn. III SA/Gl 1544/13 oraz 3 marca 2015 r. pod sygn. akt III SA/Gl 1561/14, gdzie z uwagi na znaczną kwotę należnego wpisu sądowego zwolniono Spółkę z kosztów sądowych w części przekraczającej 500,00 zł. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie należne na obecnym etapie sprawy koszty sądowe będą znacznie mniejsze, dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło