III SA/Gl 354/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, , , po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z 4 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił spóźnioną skargę P. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Odpis tego postanowienia doręczono stronie [...] r. Pismem z [...] r., nadanym przesyłką P. D. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi dołączając do wniosku skargę. W uzasadnieniu wyjaśnił, że dopiero po otrzymaniu postanowienia Sądu z 4 maja 2009 r. dowiedział się o tym, iż uchybił terminowi do złożenia skargi, ponieważ wcześniej był przekonany, że podjęte działania odniosą oczekiwany skutek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) przewiduje, że "Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym". W myśl art. 87 tej ustawy: "Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). (...) Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Stosownie do art. 88 ustawy "Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym". Z tej regulacji prawnej wynika, że przywrócenie terminu jest instytucją mającą na celu ochronę zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności przez stronę. W powołanych wyżej przepisach art. 86 § 1 i art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały ustanowione przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, żeby wniosek mógł zostać uwzględniony. Jedną z przesłanek jest dochowanie przez zainteresowanego siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody. W rozpatrywanym przypadku skarżący wniosek o przywrócenie terminu złożył w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ nastąpiło to w terminie siedmiodniowym od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W rozpatrywanym przypadku za datę, w której ta przyczyna ustała, uznać trzeba dzień [...] r., kiedy to stronie doręczono odpis postanowienia z 4 maja 2009 r. Skarżący nie uprawdopodobnił jednak okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Należy przypomnieć, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przy ocenie okoliczności sprawy o przywrócenie terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, aby nie wprowadzać do stosunków procesowych elementu niepewności. Chodzi o to, aby z jednej strony nie doprowadzać do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw (tak Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem, Warszawa 1989, t. I, s 275). Do okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inna osobą, powódź, pożar. Odnosząc te rozważania do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że jednodniowe spóźnienie we wniesieniu skargi wynikało z powodu nieoddania pisma w polskim urzędzie pocztowym w terminie trzydziestodniowym od dnia doręczenia skarżącemu ostatecznego postanowienia organu podatkowego i spowodowane było przyczynami leżącymi wyłącznie po stronie wnoszącego o przywrócenie terminu. Zgodnie z regulacjami zawartymi w ustawie z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1159 ze zm.), wykonywanie działalności pocztowej polegającej na świadczeniu usług pocztowych w postaci przyjmowania, przemieszczania i doręczania przesyłek wymaga zezwolenia właściwego organu administracji publicznej. Ustawodawca przewidział również wykonywanie działalności pocztowej niewymagającej zezwolenia, która jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095, ze zm.) i podlega wpisowi do rejestru operatorów pocztowych na podstawie pisemnego wniosku. Ustawa definiuje operatora jako przedsiębiorcę uprawnionego do wykonywania działalności pocztowej; natomiast operatora publicznego, jako operatora obowiązanego do świadczenia powszechnych usług pocztowych. Swoją działalność operator wykonuje między innymi poprzez placówkę operatora, którą jest jednostka organizacyjna operatora, agenta lub agenta pocztowego, w której nadawca może zawrzeć umowę o świadczenie usług pocztowych lub która doręcza adresatom przesyłki lub kwoty pieniężne określone w przekazach pocztowych, albo inne wyodrębnione i oznaczone przez operatora miejsce, w którym można zawrzeć umowę o świadczenie usług pocztowych lub odebrać przesyłkę lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym. Pojęcie polskiego urzędu pocztowego, o jakim mowa w art. 83 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmuje swoim zakresem miejsce w kraju, w którym operator publiczny działający na podstawie zezwolenia udzielonego przez właściwy organ administracji publicznej świadczy powszechne usługi pocztowe w postaci przyjmowania, przemieszczania i doręczania przesyłek w sposób ciągły. W art. 46 ust. 2 Prawa pocztowego ustawodawca powierzył Poczcie Polskiej S.A. obowiązek wykonywania zadań operatora publicznego określonych w ustawie. Operator publiczny obowiązany jest doręczać przesyłki listowe przyjęte do przemieszczenia i doręczenia w ramach powszechnej usługi pocztowej w określonych ustawowo terminach. Jeśli zatem strona postępowania administracyjnego nada w terminie ustawowym w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego sporządzoną i podpisaną przez siebie skargę do sądu administracyjnego, to tym samym wniesie ją w terminie o jakim mowa w art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sprawie tak nie było. Mając to na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.