III SA/Gl 36/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Barbara Brandys - Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii ponownego wniosku skarżącego o przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata postanawia: 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2007r.; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu wniosku P.B. o przyznanie prawa pomocy w całości zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w zakresie częściowym obejmującym wpis od skargi przekraczający kwotę [...] i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Powyższe postanowienie zostało wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu skarżącego na postanowienie referendarza sądowego tegoż Sądu z dnia 2 marca 2007r. Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. Na powyższy wyrok organ złożył skargę kasacyjną. W dniu [...] skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2007r. Sąd oddalił wniosek stwierdzając, że po rozpoznaniu pierwotnego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwolnił P.B. od kosztów sądowych w zakresie częściowym obejmującym wpis od skargi przekraczający kwotę [...] i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Zatem kwestia przyznania stronie kwalifikowanego pełnomocnika była już przedmiotem prawomocnego orzeczenia sądu, a poza tym nie nastąpiła zmiana okoliczności warunkujących wnioskowaną pomoc, gdyż dane podane we wtórnym wniosku są identyczne jak w pierwotnym. W zażaleniu na w/w postanowienie P.B. zarzucił, że pierwotną odmowę przyznania adwokata uzasadniono, tym że udział profesjonalnego pełnomocnika nie jest konieczny na tym etapie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strona może ubiegać się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym i częściowym. Odnosząc się zatem do wniosku skarżącego stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 2 w/w ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym , tj. w świetle art. 245 § 3 ustawy obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie po rozpoznaniu pierwotnego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwolnił P.B. od kosztów sądowych w zakresie częściowym obejmującym wpis od skargi przekraczający kwotę [...] i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu zauważono, że osiągany dochód nie pozwala na pokrycie pełnych kosztów związanych z postępowaniem sądowym i w związku z tym ograniczono wysokość obciążenia kosztami sądowymi. Natomiast – jak zasadnie podkreślono w zażaleniu - kwestia przyznania stronie kwalifikowanego pełnomocnika nie była przedmiotem rozważań Sądu . Rozpatrując zatem ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Po odliczeniu bowiem kosztów utrzymania od osiąganych miesięcznie dochodów pozostaje w gospodarstwie domowym strony kwota ok. [...] możliwa do przeznaczenia na inne wydatki; nadto strona nie posiada majątku znacznej wartości. Mając więc na względzie wysokość wynagrodzenia kwalifikowanych pełnomocników Sąd stwierdził, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia zastosowanie dobrodziejstwa pomocy prawnej w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 195 § 2 w/w ustawy jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Powyższa norma stanowi podstawę do rozważenia czy istnieje możliwość samokontroli tj. dokonania weryfikacji trafności zaskarżonego postanowienia. Dlatego też uchylenie zaskarżonego postanowienia i ponowne rozpoznanie sprawy powinno mieć miejsce wówczas, gdy sąd uznaje, że zażalenie jest oczywiście uzasadnione. Wobec przedstawionych powyżej okoliczności, na podstawie art. 195 § 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Sąd postanowił jak w sentencji.