III SA/Gl 364/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług, w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę [...] ([...]) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, w zakreślonym terminie skarżący M. M. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżący stwierdził, że dochód miesięczny w jego rodzinie wynosił [...] zł w 2008 roku, a w roku 2009, wynosił odpowiednio [...] zł. Aktualny dochód również nie pozwala na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną Krystyną oraz dwiema córkami: A. ([...] lat) oraz M. ([...] lata). A. M. jest obecnie uczennicą liceum ogólnokształcącego, natomiast starsza córka M. jest studentką pierwszego roku II stopnia ŚUM w K.. Na majątek skarżącego składa się dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha wraz z budynkami gospodarczymi. Poza tym, strona nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, papierów wartościowych, ani oszczędności. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której według jego oświadczenia, w bieżącym roku osiąga dochód miesięczny w kwocie [...] zł brutto. Żona skarżącego prowadzi gospodarstwo rolne i w tym roku uzyskuje miesięczny dochód w kwotach [...] zł oraz [...] zł – czyli łączny dochód małżonki skarżącego zamyka się w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. W sumie, łączny miesięczny dochód w gospodarstwie domowym wnioskodawcy zamyka się w kwocie [...] zł. Strona została wezwana zarządzeniem referendarza sądowego z dnia [...] 2010 r., do uzupełnienia danych, na które powołała się we wniosku, poprzez wykazanie swojego stanu majątkowego oraz stanu majątkowego swojej żony K. M.. Wezwanie to miało na celu uzyskanie odpowiedniego materiału dowodowego, który obrazowałby aktualne i faktyczne możliwości finansowe strony skarżącej. W odpowiedzi na to wezwanie, skarżący nadesłał następujące dokumenty: kopię księgi przychodów i rozchodów za pierwszy kwartał 2010 r., informację Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia 27 kwietnia 2010 r., z której wynika, że skarżący i jego małżonka są współposiadaczami gospodarstwa rolnego, za które przyznano za 2009 r. płatność skarżącemu, jako współposiadaczowi tego gospodarstwa. Strona nie złożyła dotychczas wniosku o przyznanie płatności na rok gospodarczy 2010. Z decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] r., nr [...] wynika, że przyznana płatność za 2009 r. wynosi w sumie [...] zł. Z zaświadczenia Wójta Gminy B. z dnia [...] 2010 r. wynika, że wnioskodawca i jego małżonka posiadają grunt o powierzchni rozliczeniowej, która zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia [...] 2009 r. daje przeciętny dochód w wysokości [...] zł. Jednocześnie z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie wymiaru zaliczek na podatek dochodowy od dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej wynika, że na podstawie złożonej przez K. M. deklaracji PIT-6, ustalono, że dochód małżonki skarżącego w 2010 r. z upraw, chowu i hodowli wyniesie [...] zł. Roczna kwota zaliczek na podatek dochodowy wyniesie [...] zł. W złożonej deklaracji, małżonka skarżącego określiła rodzaj i rozmiar zamierzonej produkcji w 2010 r. jako: chów i hodowla drobiu – drób rzeźny – kurczęta w rozmiarze 1.000 sztuk oraz chów i hodowla drobiu – drób nieśny – kury (produkcja jaj konsumpcyjnych) w rozmiarze 5.000 sztuk. Z załączonego przez stronę zeznania podatkowego za 2009 r. wynika, że dochód skarżącego zamykał się w kwocie [...] zł, natomiast dochód jego małżonki wyniósł [...] zł. Skarżący ponoszą następujące opłaty miesięczne: [...] zł za wodę; [...] zł za energię elektryczną; oraz [...] zł za telefon. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że M. M. złożył wniosek o prawo pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tej sytuacji, wniosek ten obejmuje więc jedynie żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku M. M. należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania jedynie w części. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób dostatecznie jasny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez niego dokumentów wynika, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną, na ich utrzymaniu są dwie córki, które nie osiągają jeszcze żadnego dochodu. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą i na urzędowym druku formularza PPF oświadczył, że jego miesięczny dochód oscyluje w granicach około 950 zł brutto. Jest on jednocześnie współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni fizycznej [...] ha, co stanowi [...] ha przeliczeniowych. Przeciętny, szacunkowy dochód z takiego gospodarstwa rolnego wynosi [...] zł – zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia [...] 2009 r. (M.P. z 2009 r., Nr 62, poz. 829). Jednocześnie, w przedmiotowym gospodarstwie rolnym, małżonka skarżącego prowadzi produkcję rolną z działów specjalnych produkcji rolnej, która to produkcja obejmuje chów i hodowlę drobiu: rzeźnego (kurczęta) oraz nieśnego (produkcja jaj konsumpcyjnych). Z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r., nr [...]w sprawie wymiaru zaliczek na podatek dochodowy od dochodów z działów specjalnych z produkcji rolnej wynika, że szacunkowy dochód z tej produkcji rolnej wynosi [...] zł, a po potrąceniu sumy zaliczek na podatek dochodowy od dochodów z upraw, chowu i hodowli w kwocie [...] zł, czysty dochód wynosi szacunkowo [...] zł. Dodatkowo należy mieć na uwadze, że decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] r., nr [...], skarżącemu, jako współposiadaczowi przedmiotowego gospodarstwa rolnego została przyznana płatność za 2009 r. w kwocie [...] zł. Stosownie do unormowań zawartych w art. 29 ust. 2 rozporządzenia Rady Wspólnot Europejskich nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., wynika, że płatność taka przekazywana jest beneficjentowi w nie więcej niż dwóch ratach na rok, w okresie od dnia 1 grudnia do dnia 30 czerwca kolejnego roku kalendarzowego. Wynika z tego, że płatność ta zasila budżet wspólnego gospodarstwa skarżącego w roku bieżącym. Sumując powyższe szacunkowe dochody z prowadzonego gospodarstwa rolnego, uzyskuje się kwotę [...] zł, co daje przeciętnie [...] zł dochodu na miesiąc. Ponadto skarżący oświadczył, że jego dochód z prowadzonej działalności gospodarczej wynosi średnio [...] zł. W sumie więc, miesięczny dochód we wspólnym gospodarstwie domowym wnioskodawcy wynosi około [...] zł. Z kolei wydatki we wspólnym gospodarstwie domowym zamykają się w kwocie 681 zł (opłaty za tzw. media), natomiast zakup żywności, środków czystości, leków i leczenia, wg oświadczenia skarżącego ma wynosić miesięcznie około [...] zł. Należy jednak zaznaczyć, że strona udokumentowała wydatki, jakie ponosi na regulowanie opłat za media, w ogóle natomiast nie sprecyzowała i nie wykazała, jakie wydatki składają się u niej na koszty leczenia i zakup leków. Należy również mieć na względzie, że na utrzymaniu wnioskodawcy i jego małżonki pozostają ich dwie córki, które nie osiągają dochodu. W tej sytuacji, przeciętny dochód na jedną osobę we wspólnym gospodarstwie skarżącego wynosi około [...] zł. W tym stanie rzeczy, skarżący rzeczywiście może mieć trudność z uiszczeniem pełnej kwoty wpisu sądowego od skargi, tj. [...] zł. Jednak z przedstawionego przez M. M. materiału dowodowego nie wynika jednocześnie, aby jego sytuacja majątkowa uniemożliwiała mu przynajmniej częściowe poniesienie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W ocenie rozpoznającego wniosek, w zakresie możliwości skarżącego pozostaje wygospodarowanie kwoty [...] zł na uiszczenie wpisu sądowego od skargi, jak również innych opłat sądowych mogących się potencjalnie pojawić w dalszym toku postępowania sądowego. Uiszczenie takiej kwoty nie powinno go narazić na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego samego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Należy zaznaczyć, że kwota [...] zł, jest minimalną kwotą opłaty sądowej, jaka jest w ogóle przewidziana w aktach prawnych, regulujących postępowanie sądowoadministracyjne. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.