III SA/Gl 370/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-07-13
Skład orzekający: WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Asesor WSA Piotr Pyszny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka zarządzająca wspólnotą gruntową, która nie posiada tytułu własności do tych gruntów, może ubiegać się o pomoc finansową w ramach poddziałania "Wsparcie na inwestycje zwiększające odporność ekosystemów leśnych i ich wartość dla środowiska"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka zarządzająca wspólnotą gruntową, która nie posiada tytułu własności do tych gruntów, nie spełnia warunku określonego w § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 marca 2019 r., zgodnie z którym pomoc przyznawana jest do gruntów stanowiących własność podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy. W związku z tym, odmowa przyznania pomocy była zasadna.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie pomocy na inwestycje zwiększające odporność ekosystemów leśnych. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że spółka nie spełnia warunku własności gruntów, na których miały być realizowane inwestycje. Spółka zarządzała tymi gruntami jako wspólnotą gruntową, ale nie posiadała do nich tytułu własności. Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.) Asesor WSA Piotr Pyszny Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2021 r. sprawy ze skargi "A" w S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zalesiania gruntów rolnych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. (dalej: Dyrektor) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: Kierownik) nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania A w S. dalej: Strona, Skarżąca pomocy w ramach poddziałania "Wsparcie na inwestycje zwiększające odporność ekosystemów leśnych i ich wartość dla środowiska" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że w dniu 15.09.2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął wniosek Strony o przyznanie pomocy na inwestycje zwiększające odporność ekosystemów leśnych i ich wartość dla środowiska na rok 2020. We wniosku zadeklarowano działki ewidencyjne o numerach [...],[...],[...],[...], [...], [...],[...] położone w województwie [...], powiecie [...], gminie S., obręb "S. oraz usytuowane na nich grunty przeznaczone pod inwestycję oznaczone symbolami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Pomoc o jaką ubiegała się A miała być przeznaczona na dwa rodzaje inwestycji: przebudowa składu gatunkowego drzewostanu przez dolesianie luk powstałych w wyniku procesu chorobowego wraz z zabezpieczeniem pniaków po wyciętych drzewach na gruntach w warunkach korzystnych ([...]ha) i czyszczenia późne na gruntach w warunkach korzystnych ([...]ha). Do wniosku o przyznanie pomocy dołączono kopię planu inwestycji wraz z załącznikami, potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez nadleśniczego, który sporządził ten plan.
W toku postępowania wniosek został poddany procesowi kontroli i w wyniku jego weryfikacji stwierdzono, iż do kopii planu inwestycji nie dołączono wypisu z uproszczonego planu urządzenia lasu lub decyzji starosty wydanej na podstawie, :inwentaryzacji stanu lasu oraz nie dołączono zaświadczenia starosty sprawującego nadzór nad gospodarką leśną w drzewostanie w którym planowano inwestycje, że inwestycje te nie są sprzeczne z ustaleniami uproszczonego planu urządzenia lasu lub decyzją starosty wydaną na podstawie inwentaryzacji stanu lasu co skutkowało wezwaniem do uzupełnienia braków.
Uzupełnienie akt sprawy o wskazane w wezwaniu dokumenty nastąpiło w dniu 12.11.2020 r.
Dalej podczas kontroli merytorycznej wniosku stwierdzono, że termin wykonania inwestycji wskazany na wniosku, jak i w planie inwestycji jest nieprawidłowy i nie wskazuje, iż inwestycja zostanie wykonana w terminie 12 miesięcy od dnia zakończenia danego naboru wniosków (11.09.2020r.). Termin wykonania inwestycji określony w planie inwestycji naniesiony na wniosku to 31.10.2021r.
Ponadto stwierdzono, iż dołączony do wniosku wypis z ewidencji gruntów i budynków dotyczący działek, na których będzie wykonywana inwestycja, w którym właścicielem/władającym w charakterze stanu władania wymieniona jest wspólnota gruntowa, nie jest wystarczającym dokumentem potwierdzającym własność stąd wezwano do wyjaśnienia tej kwestii.
W dniu 22.10.2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynęła kopia postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2017 r. sygn. akt V CSK 309/16, kopia postanowienia Sądu Okręgowego sygn. akt [...]. W piśmie załączonym do złożonych dokumentów reprezentujący stronę wyjaśnił, iż postanowienia te potwierdzają, że wypis z rejestru gruntów stwierdzający, iż spółka jest właścicielem dziatki wchodzącej w skład wspólnoty gruntowej jest dokumentem urzędowym korzystającym z domniemania zgodności ze stanem rzeczywistym i wobec braku księgi wieczystej należy ten dokument uznać za dowód prawa spółki do rozporządzania tą nieruchomością.
Organ stwierdził, iż przedstawiony wypis z rejestru gruntów potwierdza, iż działki na których miała być realizowana inwestycja wchodzą w skład wspólnoty gruntowej zarządzanej przez Spółkę. Wskazał, iż zgodnie z ustawą z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. 2016, poz. 703 t.j.) w celu sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty została utworzona, przez osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowe, spółka, która ma osobowość prawną, jednak spółka ta nie ma tytułu prawnego do nieruchomości wchodzących w skład wspólnoty. Zgodnie z orzecznictwem SN z dnia 23 sierpnia 1968 r. z istoty i charakteru wspólnoty gruntowej oraz przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wynika, że aczkolwiek wspólnota gruntowa zbliża się do współwłasności, to jednak jest to współwłasność szczególna, rządząca się własnymi przepisami (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 1968 r. III CZP 73/68). Zarówno zarząd, jak i gospodarowanie mieści się w pojęciu faktycznego władztwa nad gruntami wspólnotowymi. A zatem spółka jest posiadaczem zależnym gruntów, zgodnie z art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. Nr poz. 1740, z późn. zm. j.t.), stosownie do którego posiadaczem zależnym jest ten, kto faktycznie włada rzeczą jako użytkownik, zastawnik, najemca dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się władztwo nad cudzą rzeczą.
W konsekwencji po myśli § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 marca 2019 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach poddziałania" Wsparcie na inwestycje zwiększające odporność ekosystemów leśnych i ich wartość dla środowiska" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2019 poz. 587, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem" zgodnie z którym pomoc jest przyznawana do gruntów, na których są realizowane inwestycje, stanowiących własność podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy albo własność jego małżonka. Spółka sprawującą zarząd nad wspólnotą gruntową, nie może otrzymać wsparcia na inwestycje zwiększające odporność ekosystemów leśnych i ich wartość dla środowiska, z uwagi na nie spełnienie warunku dotyczącego własności gruntu przeznaczonego do realizacji inwestycji.
Powyższa decyzja w wyniku rozpoznanego odwołania została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora ARiMR w C. z dnia [...]r.
Dyrektor odnosząc się do odwołania stwierdził, iż beneficjent w swoim wniosku z dnia 15.09.2020r. określił termin wykonania inwestycji na dzień 31.10.2021r., z kolei z Planu Inwestycji będącego załącznikiem do niniejszego wniosku, wynika iż cała inwestycja powinna zostać wykonana - nie wcześniej niż przed dniem 30.09.2020r. i nie później niż 15.10.2020r. Biorąc pod uwagę zapisy rozdziału IV Instrukcji wypełniania wniosku o przyznaniu pomocy na inwestycje zwiększające odporność ekosystemów leśnych i ich wartość dla środowiska PROW2014 - 2020, Dyrektor stwierdził, iż Inwestycje należy wykonać po otrzymaniu postanowienia o spełnieniu warunków do otrzymania pomocy oraz uzyskaniu przez operację co najmniej 8 punktów, w terminie do 10 miesięcy od otrzymania ww. postanowienia. W terminie tym należy również złożyć do Kierownika Biura Powiatowego, oświadczenie o wykonaniu inwestycji zgodnie z wymogami planu inwestycji wraz z zaświadczeniem nadleśniczego potwierdzającym ten fakt. " Dla strony najpóźniejszą datą wynikającą z Planu inwestycji jest data 15.10.2020r. a nie jak podano we wniosku 31.10.2020r.
Jednak błędnie podana data we wniosku nie jest podstawowym błędem który spowodował zasadną zdaniem Dyrektora odmowę przyznania płatności. Jest nią nie spełnienie przez Spółkę wymogu § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w zakresie spełnienia warunku dotyczącego własności gruntu przeznaczonego do realizacji inwestycji.
W skardze do WSA w Gliwicach strona skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego wg norm prawem przepisanych.
Organowi zarzucono naruszenie:
- prawa postępowania administracyjnego poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji argumentacji prawnej skarżącego co stanowi naruszenie art. 12 § 1 Kpa. Wskazane pominięcie jest wynikiem braku należytej wnikliwości przy zapoznawaniu się Organu z odwołaniem, co także ujawniło się w braku odniesienia się Organu do argumentacji prawnej w uzasadnieniu decyzji -art. 107 § 3 kpa;
- naruszenie przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (dalej: ustawa) poprzez ich wadliwą interpretację bądź wadliwą interpretację i wadliwe zastosowanie, w szczególności: art. 1 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy poprzez przeoczenie, że wspólnota gruntowa ma wyłącznie charakter przedmiotowy (określone nieruchomości), zatem nie jest uprawnione przypisywanie jej przymiotów przynależnych podmiotom ("spółka powołana przez wspólnotę gruntową");
- art. 14 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 26 ust. 2 ustawy poprzez przeoczenie, że spółka utworzona do zarządzania wspólnotą gruntową jest osobą prawną- podmiotem wyłącznie uprawnionym do występowania we wszystkich sprawach dotyczących tej wspólnoty, łącznie z prawem do rozporządzania gruntami stanowiącymi tę wspólnotę gruntową, w tym do ich zbywania;
- art. 14 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 2 ustawy poprzez żądanie od spółki (wnioskodawcy) dowodu własności działek leśnych, których miało dotyczyć unijne wsparcie, gdy tymczasem spółka nie jest właścicielem tych nieruchomości, lecz posiada uprawnienia do zarządzania nimi jak właściciel, włącznie z prawem zbywania nieruchomości. Organ nie dostrzegł szczególnego charakteru uregulowań zawartych w ustawie, która uprawnionym do udziału we wspólnocie gruntowej, jednocześnie członkom spółki daje prawo współwłasności o szczególnym charakterze, niepodzielne, realizowane wyłącznie za pośrednictwem spółki;
- przeoczenie, iż wspólnoty gruntowe powstały z mocy prawa, ich skład ustalony został w formie decyzji deklaratoryjnej przez organ państwa z urzędu, który to organ także z urzędu dokonał wpisu ustalonych nieruchomości do ewidencji gruntów jako wspólnota gruntowa w grupie 10. Grupa 10 wg przepisów wykonawczych do ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne obejmuje wyłącznie wspólnoty gruntowe.
- art. 336 kodeksu cywilnego poprzez jego wadliwe zastosowanie w odniesieniu do spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej, w tym przeoczenie, że posiadacz zależny w rozumieniu tego przepisu prawa nie dysponuje samodzielnym prawem zbycia posiadanej nieruchomości, a także przeoczenie, że przepis ten nie ma zastosowania do nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową, bowiem szczególny rodzaj stosunków własnościowych w odniesieniu do wspólnot gruntowych uregulowany jest w odrębnej ustawie, której przepisy stanowią lex specialis w odniesieniu do kodeksu cywilnego. Prawo rozporządzania tymi gruntami jak właściciel wynika wprost z ustawy;
- przeoczenie, iż zastosowana interpretacja przepisów prawa wyłącza z ubiegania się o przedmiotowe wsparcie finansowe wszystkie spółki dla zagospodarowania wspólnot gruntowych gospodarujące na terenach leśnych, bowiem z przyczyn prawnych żadna spółka tego rodzaju nie legitymuje się tytułem własności do gruntów stanowiących wspólnotę gruntową. Zastosowana interpretacja stoi w kolizji z intencjami Ministerstwa Rolnictwa, które skierowało do skarżącego propozycję udziału w w/w programie unijnym.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie strona wnosiła jak w skardze dodatkowo przedłożyła postanowienie z dnia [...]r nr [...] Sądu Rejonowego w Z. .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.2019.2325 t.j. ze zm. - dalej wskazywanej jako p.p.s.a.), decyzja organu podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Podkreślić przy tym należy, że stosownie do art. 134 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa, zatem brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny legalności decyzji w zakresie odmowy przyznania pomocy w ramach poddziałania "Wsparcie na inwestycje zwiększające odporność ekosystemów leśnych i ich wartość dla środowiska" poprzez kontrolę oceny czy A w S. która złożyła do Biura Powiatowego ARIMIR w B. wniosek o przyznanie pomocy na inwestycje zwiększające odporność ekosystemów leśnych i ich wartość dla środowiska na rok 2020 spełniła warunki dla uzyskania tej pomocy.
Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na inwestycje zwiększające odporność ekosystemów leśnych i ich wartość dla środowiska" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra i rozwoju Wsi z dnia 26 marca 2019 r. (DZ. U. z 2019r. Nr 587) .
Jak stanowi § 2 rozporządzenia pomoc jest przyznawana osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, z wyłączeniem jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej reprezentujących Skarb Państwa w zakresie zarządzania mieniem stanowiącym własność Skarbu Państwa, jeżeli:
1) został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystany do ubiegania się o tę pomoc, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) zobowiązała się do wykonania inwestycji, o których mowa w ust. 2, zgodnie z wymogami planu inwestycji zwiększających odporność ekosystemów leśnych i ich wartość dla środowiska, o którym mowa w art. 35 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2018 r. poz. 2129 i 2161 oraz z 2019 r. poz. 83 i 125), zwanego dalej "planem inwestycji", sporządzonym przez nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, zwanego dalej "nadleśniczym".
Jak stanowi ust. 2 pomoc jest przyznawana w formie ryczałtu, na operację, która obejmuje inwestycje, o których mowa w art. 25 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), polegające na:
1) przebudowie składu gatunkowego drzewostanu przez:
a) wprowadzenie drugiego piętra w drzewostanie, w którym średni wiek gatunku panującego w drzewostanie wynosi od 30 do 50 lat, lub
b) dolesianie luk powstałych w wyniku procesu chorobowego w drzewostanie, w którym średni wiek gatunku panującego w drzewostanie wynosi od 21 do 60 lat, wraz z zabezpieczeniem pniaków po wyciętych drzewach, lub
2) zróżnicowaniu struktury drzewostanu, w którym średni wiek gatunku panującego w drzewostanie wynosi od 30 do 60 lat, przez wprowadzenie podszytu rozumianego jako dolna warstwa w drzewostanie, złożona z gatunków drzewiastych i krzewiastych, chroniących i uaktywniających glebę, lub
3) założeniu remizy rozumianej jako obszar, na którym są wprowadzane gatunki drzew i krzewów o dużym znaczeniu biocenotycznym w drzewostanie, w którym średni wiek gatunku panującego w drzewostanie wynosi od 30 do 60 lat, przy czym remiza powinna być ogrodzona oraz mieć powierzchnię 10 arów, lub
4) czyszczeniach późnych rozumianych jako cięcia pielęgnacyjne wykonywane w drzewostanie, w którym średni wiek gatunku panującego w drzewostanie wynosi od 11 do 20 lat, polegające na rozluźnieniu drzewostanu przez usunięcie drzew niepożądanych, lub
5) zabiegach ochronnych przed zwierzyną polegających na:
a) ogrodzeniu remizy - w przypadku realizacji inwestycji, o której mowa w pkt 3, albo b) zabezpieczeniu drzewek repelentami - w przypadku realizacji inwestycji, o których mowa w pkt 1 i 2, albo
c) zabezpieczeniu drzewek osłonkami - w przypadku realizacji inwestycji, o których mowa w pkt 1 i 2.
W myśl natomiast ust. 3 pomoc jest przyznawana do gruntów, na których są realizowane inwestycje, o których mowa w ust. 2:
1) wykazanych w ewidencji gruntów i budynków w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 oraz z 2018 r. poz. 650 i 1669) jako las;
2) położonych w lesie, dla którego sporządzono uproszczony plan urządzenia lasu, o którym mowa w art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, zwanej dalej "ustawą o lasach", lub dla którego została wydana decyzja starosty na podstawie inwentaryzacji stanu lasu, o której mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o lasach;
3) stanowiących własność podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy albo własność jego małżonka;
4) o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
5) położonych poza obszarami: (.......) .
W sprawie niespornymi są okoliczności, iż strona jest podmiotem uprawnionym do ubiegania się o pomoc finansową jako iż jest osobą prawną działającą na podstawie statutu, której został nadany numer identyfikacyjny ([...]) i która zobowiązała się do wykonania inwestycji zwiększających odporność ekosystemów leśnych i ich wartości dla środowiska .
Spornym jest w sprawie, czy grunty na których są realizowane przedmiotowe inwestycje stanowią własność Spółki jako podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy, a w konsekwencji czy spełnione zostały wymogi wynikające z § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia. Organy obu instancji stoją na stanowisku, iż A w S. warunku tego nie spełniła albowiem nie posiada do gruntów objętych wnioskiem tytułu prawnego w postaci ich własności. Strona skarżąca jest zdania przeciwnego.
Sąd w całości podziela poglądy organów, iż strona nie spełniła warunku wynikającego z § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia gdyż inwestycje nie są realizowane na gruntach stanowiących własność podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy. W ocenie Sądu poczynione w sprawie ustalenia i zebrane dowody dawały organom wystarczającą podstawę do przyjęcia, że strona warunku tego nie spełniła albowiem nie legitymuje się prawem własności do gruntów ujętych we wniosku z dnia 11.09.2020r.
Wbrew argumentacji skargowej organom nie można skutecznie zarzucić naruszenia podnoszonych w skardze art. 1, art. 14, art. 15 ust. 1 i art. 20 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 2016r Nr 703) poprzez przyjęcie, że to A jest uprawniona do otrzymywania płatności do gruntów stanowiących wspólnotę gruntową. Wskazać należy, że art. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych określa, jakie nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne są wspólnotami gruntowymi. Byt wspólnoty gruntowej nadaje im wymieniona ustawa. Uprawnionymi do udziału we wspólnocie gruntowej są osoby fizyczne lub prawne posiadające gospodarstwa rolne, jeżeli w ciągu ostatniego roku przed dniem wejścia w życie ustawy faktycznie korzystały z tej wspólnoty (art. 6 ). Grunty wspólnoty mają służyć zaspokojeniu wspólnych potrzeb uprawnionych do udziału w tych wspólnotach, stąd też ustawa kładzie nacisk na zagospodarowanie tych wspólnot i sformalizowanie zarządu nad nimi. Dla realizacji tych celów ustawa nakłada na osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej obowiązek utworzenia "spółki do sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty" (art. 14 ust. 1). Utworzenie spółki następuje w drodze uchwały powziętej większością głosów uprawnionych do udziału we wspólnocie przy obecności przynajmniej ich połowy. Spółka utworzona w omawianym trybie nie jest podmiotem oderwanym od członków wspólnoty gruntowej, lecz pełni wobec nich rolę służebną, mając na celu dobro wszystkich udziałowców. Żaden z przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych nie stanowi, że grunty wspólnot gruntowych są własnością spółki jako takiej. Utworzona w oparciu o przepisy ustawy spółka ma jedynie za zadanie zapewnienie racjonalnego sposobu korzystania z gruntów wspólnoty przez udziałowców. Jednocześnie w ustawie nie ma regulacji które pozbawiałyby uprawnionych do udziału we wspólnocie prawa do posiadania gruntów wspólnoty. Przepisy tej ustawy stanowią, iż to udziałowcy wspólnotowi są uprawnieni do korzystania ze wspólnoty gruntowej. Jak stanowi art. 9 ustawy udziały poszczególnych uprawnionych we wspólnocie gruntowej określa się w idealnych (ułamkowych) częściach. Wielkość udziałów uprawnionych do korzystania ze wspólnoty gruntowej ustala się w ten sposób, że połowę wspólnoty dzieli się pomiędzy uprawnionych, o których mowa w art. 6 ust. 1 oraz art. 6a pkt 1, w równych częściach, drugą zaś połowę - proporcjonalnie do obszarów gruntów posiadanych przez każdego z uprawnionych, a położonych na obszarze tej samej lub graniczącej z nią gminy.(....). W konsekwencji w rozpatrywanej sprawie, w przypadku gruntów objętych wnioskiem z dnia 11.09.2020r. przeznaczonych pod inwestycję zwiększających odporność ekosystemów leśnych przymiot ich własności skupiony był w rękach udziałowców wspólnotowych, a nie spółki co zatem nie uprawniało jej do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie płatności. Spółka w imieniu własnym prowadząca inwestycje na działkach rolnych nad którymi sprawuje zarząd w imieniu wspólnoty gruntowej nie była uprawniona do złożenia wniosku o przyznanie pomocy w związku z inwestycjami zwiększającymi odporność ekosystemów leśnych. Ze względu na powyższe trafnie uznały organy w niniejszej sprawie, że strona nie spełniła wymogów uprawniających do przyznania wymienionej pomocy.
W tym stanie rzeczy gdy Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa po stronie organu podnoszonych w skardze na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło