III SA/Gl 374/17

Starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca domagała się zwolnienia z kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego podała, że jest na utrzymaniu matki, albowiem jej dochody z wykonywanej pracy dorywczej wynoszą 600,00 zł. Natomiast wydatki za tzw. media to kwota 300,00 zł. Działalność gospodarczą zawiesiła z uwagi na prowadzone przez organy podatkowe postępowanie w zakresie podatku VAT, które uniemożliwiało dalsze jej funkcjonowanie na rynku. Poza połową domu oraz samochodem marki Honda Civic innych składników majątku nie posiada. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożyła: - wydruk z CEIDG; - protokół tymczasowego zajęcia mienia ruchomego Hondy Civic rocznik 2006 wartość ok. 25.000,00 zł; - kserokopię polecenia przelewu kwoty 343,05 zł tytułem opłat za energię elektryczną; - kserokopię dowodu osobistego wskazującego na aktualny adres zamieszkania skarżącej. Ponadto w piśmie z dnia 15 maja 2017 r. wyjaśniono, że zeznania podatkowego za 2016 r. skarżąca nie posiada, gdyż jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w PUP. Rachunki bankowe w A oraz B zlikwidowała. Dom, w którym zamieszkuje o pow. [...] m2 należy w połowie do niej, a w połowie do matki. Ponieważ wydatki z tytułu jego utrzymania wynoszą ok. 400,00 zł, w tym energia elektryczna oraz węgiel do ogrzania ciepłej wody użytkowej oraz centralnego ogrzewania te pokrywa matka i partner skarżącej, którzy wspólnie z nią zamieszkują. Matka opłaca tylko rachunki za energię elektryczną, albowiem jej wynagrodzenie nie przekracza minimalnego wynagrodzenia za pracę, natomiast węgiel kupuje jej partner. Dodatkowo wskazano, że wezwanie do uzupełnienia złożonego wniosku z dnia 28 kwietnia 2017 r. przesłane zostało na adres, pod którym skarżąca już nie zamieszkuje. Ponieważ odebrał go jej ojciec, który przekazał wezwanie dopiero 15 maja 2017 r. pozostałe dokumenty źródłowe zobowiązała się nadesłać w jak najszybszym terminie. Mając na uwadze powyższe zarządzeniem z dnia 18 maja 2017 r. referendarz sądowy wstrzymał się z rozpoznaniem złożonego wniosku. Do dnia dzisiejszego pozostałe dokumenty źródłowe nie zostały nadesłane. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 w/w ustawy) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w tym miejscu zauważyć, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych, w tym w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek należytego wykazania, tj. dowiedzenia, udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonywający, pokazania, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl), że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w jego przypadku wystąpiła. Inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona zamierza wywieść skutki prawne należy do wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do ich wiarygodności oraz skonfrontować treść składanych oświadczeń z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.). Podobnie art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na ich podstawie musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie nadesłała wszystkich dokumentów źródłowych obrazujących jej sytuację rodzinną i finansową, podczas gdy podane w treści formularza dane uznano za niewystarczające do uwzględnienia złożonego wniosku. Mianowicie wynikało z nich, że E. F. jest współwłaścicielem domu, ale jego adres nie został w rubryce nr 2.1 formularza podany, podobnie jak szacunkowa wartość tej nieruchomości. Ponadto z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach ustalono, że skarżąca jest na utrzymaniu matki, albowiem jej działalność gospodarcza jest zawieszona, a z tytułu wykonywanej pracy dorywczej osiąga dochody rzędu 600,00 zł. Niemniej jednak w piśmie z 15 maja 2017 r. wskazała, że posiada jeszcze status osoby bezrobotnej zarejestrowanej w PUP, a zatem zeznania podatkowego za 2016 r. nie składała. Co istotne zaświadczenia potwierdzającego powyższą okoliczność nie nadesłała. Podobnie jak dokumentów wskazujących na rodzaj wykonywanych prac dorywczych i wysokość otrzymywanych z tego tytułu dochodów. Na uwagę zasługuje również fakt, iż w treści formularza skarżąca podała, że sama prowadzi gospodarstwo domowe, choć jest na utrzymaniu matki. Jej stan cywilny to panna. Niemniej jednak w piśmie z dnia 15 maja 2017 r. poinformowała, że zamieszkuje nie tylko z matką, ale i z partnerem, które to dane w rubryce nr 6 formularza nie zostały podane, mimo że partner jak i matka partycypują w kosztach utrzymania domu, w którym wspólnie zamieszkują. To z kolei oznacza, że złożony wniosek jako niekompletny nie zasługiwał na uwzględnienie. Samo wskazanie, że dochody matki, na utrzymaniu której skarżąca pozostaje, nie przekraczają minimalnego wynagrodzenia za pracę, nie może być uznane za wystarczające do uwzględnienia złożonego wniosku, skoro źródła utrzymania partnera pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym nie zostały podane, podobnie jak pozostałe dokumenty źródłowe wskazujące na wysokość ponoszonych opłat za wodę, odprowadzanie ścieków, czy podatek od nieruchomości, które mimo wezwania w tym zakresie, nie zostały do akt przedłożone. Dotyczy to również wydruku z elektronicznej bazy ksiąg wieczystych, który można uzyskać od ręki na stronie https://ekw.ms.gov.pl, a który do dnia dzisiejszego nie został nadesłany. Podobnie jak dokument wskazujący, że skarżąca faktycznie ubiegała się o jego wystawienie. W tej sytuacji przyjąć należało, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Treść art. 255 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to od stron ubiegających się o przyznanie prawa pomocy oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze, albowiem uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za uwzględnieniem złożonego wniosku nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nie się powołujący, że te istnieją. Tym samym w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich dokumentów źródłowych potwierdzających zawarte w treści formularza dane lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy. Dlatego też mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.