III SA/Gl 374/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę. Przedmiotem skargi A. G. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) jest decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 lutego 2025 r. wydana w przedmiocie odmowy dostępu do informacji publicznej. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Wnioskodawczyni w dniu 16 września 2024 r. złożyła do Prezesa Sądu Rejonowego w S. wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący radnego z S. - L. L (dalej "AB") o treści, cyt.: "W 2019 roku prokuratura skierowała do sądu akt oskarżenia przeciwko niemu, oskarżając go m.in. o przekroczenie uprawnień funkcjonariusza publicznego i nieuprawnione przetworzenie danych osobowych. Jak zakończyła się ta sprawa? Czy mogę prosić o przesłanie wyroku sądu?" 2. Wiceprezes Sądu Rejonowego w S. w dniu 20 listopada 2024 r. wezwał wnioskodawczynię do usunięcia braków wniosku w terminie 7 dni poprzez złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 16 września 2024 r. wraz z podpisem elektronicznym/profilem zaufanym lub podpisem własnoręcznym oraz zamieszczenie swoich danych adresowych. Jednocześnie wskazał w piśmie, że nieuzupełnienie ww. braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. 3. Wnioskodawczyni pismem z 22 listopada 2024 r. uzupełniła swój wniosek o dane adresowe i podpis zaufany. Dodatkowo wskazała, że zgodnie z informacją uzyskaną w Prokuraturze Okręgowej w S. chodzi o dwie sprawy o sygnaturach: [...] i [...]. Przypomniała, że AB był i nadal jest funkcjonariuszem publicznym. 4. Wiceprezes Sądu Rejonowego w S. (dalej również "organ I instancji") decyzją z 9 stycznia 2025 r., wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, odmówił udostępnienia informacji publicznej w postaci treści wyroków Sądu Rejonowego w S. w sprawach [...] oraz [...]. W ocenie organu I instancji dane, których udostępnienia żąda wnioskodawczyni, stanowią bez wątpienia informację publiczną, jednakże udzielenie jej w okolicznościach sprawy kolidowałoby z zasadą ochrony prywatności osoby fizycznej wynikającą z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 106 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny. Podkreślił, że informacje zawarte w wyroku nie są informacjami, które mają związek z pełnieniem funkcji publicznych, a czynności których dotyczą, nie były podejmowane w ramach funkcji radnego. Dodatkowo wskazał, że skazania objęte wyrokami uległy zatarciu i wydanie w takiej sytuacji osobie trzeciej odpisu wyroku nie jest dopuszczalne. 5. W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawczyni, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o jej uchylenie i zarzuciła naruszenie: - art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób nieodpowiadający standardowi wynikającemu z ustawy, - art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret trzeci tej ustawy poprzez ich błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, iż warunkiem udostępnienia informacji publicznej w postaci wyroku sądu powszechnego w sprawie karnej, który zapadł wobec funkcjonariusza publicznego, jest związek tego wyroku z pełnieniem funkcji publicznej, chociaż wyroki sądów powszechnych podlegają udostępnieniu niezależnie od tożsamości czy funkcji podsądnego, - art. 106 kodeksu karnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że może on stanowić podstawę odmowy udostępnienia informacji publicznej, chociaż zatarcie skazania jest instytucją prawa karnego istotną przy wymiarze kary przy powrocie do przestępstwa, a nie stanowi podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej. 6. Prezes Sądu Okręgowego w S. (dalej również "organ odwoławczy") decyzją z dnia 18 lutego 2025 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej "k.p.a"). w związku z art. 5 ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej "u.d.i.p."), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że z treści wniosku oraz jego uzupełnienia wynika, że wnioskodawczyni zna imię i nazwisko osoby, której dotyczą wyroki w sprawach [...] oraz [...], bowiem treść wniosku wprost ją identyfikuje. W tym przypadku nie jest możliwe przeprowadzenie skutecznej anonimizacji wyroków. Udostępnienie informacji po poddaniu anonimizacji naruszy prawo do prywatności AB, które jest prawem podmiotowym jednostki (art. 47 i 51 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483, dalej "Konstytucja RP") Zdaniem organu odwoławczego udostępnienie żądanej informacji prowadziłoby pośrednio do ujawnienia informacji o ewentualnym sposobie ukarania konkretnej osoby fizycznej, a tym samym naruszałoby jej prywatność. Skoro tożsamość osoby fizycznej jest już znana, to przeprowadzenie procesu anonimizacji nie jest możliwe. Następnie wyjaśnił, że podstawową materią regulowaną przez rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), dalej RODO, (Dz.U.UE.L.2016.119.1 i Dz.U.UE.L.2018.127.2) jest ochrona osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych. Istotą regulacji jest ochrona osób fizycznych (każdego człowieka) przed negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z niezgodnego z prawem przetwarzania danych. Prawo do ochrony danych osobowych jest prawem gwarantowanym także w krajowym porządku prawnym. Na tej płaszczyźnie regulacji prawo do ochrony danych osobowych znajduje oparcie w powołanym uprzednio art. 51 Konstytucji RP. Przepis ten określa podstawowe uprawnienia składające się na prawo do ochrony danych osobowych, odsyłając w kwestiach szczegółowych do regulacji ustawowej. Danymi osobowymi, jak stanowi art. 4 pkt IRODO, mogą być jakiekolwiek informacje, które odnoszą się do zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Prawodawca, definiując pojęcie danych osobowych, nie określił rodzaju informacji, jakie na to ogólne pojęcie się składają. Mając to na uwadze, organ odwoławczy przyjął, że pojęcie to ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje różnego rodzaju informacje, które dotyczą konkretnej osoby. Mogą to być zarówno informacje, które identyfikują osobę (m.in. imię, nazwisko, adres, numer identyfikacyjny, wizerunek), jak też informacje, które odnoszą się do jej cech lub statusu osobistego (m.in. stan cywilny, obywatelstwo, stan zdrowia, wykształcenie, karalność) lub informacje o charakterze rzeczowym (m.in. wysokość wynagrodzenia, stan posiadania, stosunki własnościowe). W sprawie informacja publiczna dotyczy osoby wskazanej z imienia i nazwiska oraz dotyczy statusu osobistego tej osoby na gruncie prawa karnego. Poddanie wyroku procesowi anonimizacji nie spowoduje, że dane osobowe osoby znanej wnioskodawczyni z imienia i nazwiska nie zostaną ujawnione. Prowadzi to do konstatacji, iż ujawnienie informacji publicznej o sposobie ukarania znanej wnioskodawczyni z imienia i nazwiska osoby wprost naruszy jej prawo do prywatności, o którym mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Organ odwoławczy zaznaczył, że w obu sprawach doszło do zatarcia skazania. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 107 § 3 k.p.a., stwierdził, że uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom określonym w powołanym przepisie, bowiem stanowi logiczną, zwartą całość, a prześledzenie rozumowania organu I instancji nie stanowi problemu. 7. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, rozpoznanie sprawy poza kolejnością i zasądzenie od organu odwoławczego na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Zarzuciła naruszenie: - art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez niezasadne przyjęcie, że radny korzysta z ochrony prywatności w odniesieniu do dotyczącego go wyroku w sprawie karnej, - art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez niezasadne przyjęcie, iż znajomość tożsamości osoby, której dotyczy wniosek, uniemożliwi udostępnienie tej informacji w zanonimizowanej formie. W uzasadnieniu wskazała, że orzeczenie wydane przez organ jest już kolejnym wydanym w sprawie zainicjowanej przez skarżącą, jednakże tym razem organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. Podniosła, że informacja publiczna, jaką jest wyrok w sprawie karnej, w szczególności uznający winę oskarżonego, który jest funkcjonariuszem publicznym, każdorazowo ma związek z pełnieniem funkcji. W tym celu ustawodawca formułuje pod adresem funkcjonariuszy szereg wymagań – niekaralności, nieskazitelnego charakteru itp., których nie można pomijać przy stosowaniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Tym samym, jeżeli wobec radnego zapadł wyrok w sprawie karnej, to z samej swojej istoty ma on związek z pełnieniem funkcji radnego czy posła. Ponadto zdaniem skarżącej stanowisko organu odwoławczego co do możliwości skutecznej anonimizacji jest błędne. Wskazanie we wniosku tożsamości strony postępowania służy skonkretyzowaniu żądania, a ewentualne ujawnienie tożsamości osoby, której wyrok dotyczy, nie jest już działaniem organu i nie on za nie odpowiada. 8. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Skarżąca we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 16 września 2024 r. podała cyt.: "Jestem współpracowniczką "[...]" i chciałabym zapytać o opisywaną kilka lat temu przez media sprawę ówczesnego radnego z S., L. L. W 2019 roku prokuratura skierowała do sądu akt oskarżenia przeciwko niemu, oskarżając go m.in. o przekroczenie uprawnień funkcjonariusza publicznego i nieuprawnione przetworzenie danych osobowych. Jak zakończyła się ta sprawa? Czy mogę prosić o przesłanie wyroku sądu?" Następnie skarżąca doprecyzowała, że zgodnie z informacją uzyskaną w Prokuraturze Okręgowej w S. chodzi o dwie sprawy o sygnaturach: [...] i [...]. Na wstępie wyjaśnić należy, iż przepis art. 3a ustawy z 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1914) stanowi, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej "u.d.i.p."). A zatem osoba, która w celach dziennikarskich chce otrzymać informację publiczną, ma takie same uprawnienia jak osoba działająca na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W przypadku takiej osoby stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. W myśl art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (ust.1). Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (ust. 2). Stosownie do art. 3 ust. 1 i 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (ust. 1). Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (ust. 2). Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W myśl art. 5 prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). W sprawie nie jest sporne, że prezes sądu jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej. Nie budzi bowiem wątpliwości, że sądy, realizując zadanie publiczne, jakim jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości, zalicza się do organów władzy publicznej, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Należy zauważyć, że skarżąca domagała się udostępnienia treści wyroków Sądu Rejonowego w S. w sprawach radnego AB o sygn. akt: [...] i [...]. Sąd podzielił stanowisko organów, że ujawnienie informacji publicznej treści wyroków karnych wydanych wobec AB - osoby znanej skarżącej z imienia i nazwiska, wprost prowadzi do naruszenia jego prawa do prywatności, o którym mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Zasadniczo - co też wprost wynika z ww. art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p. - wyroki sądów mają status informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia sądowe wraz z uzasadnieniami, jako wydane w sprawie przez sąd powszechny, w ramach jego działalności orzeczniczej opartej na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, są danymi publicznymi i podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p. (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 784/16, CBOSA). Niemniej jednak - za poglądem wyrażonym przez WSA we Wrocławiu w wyrokach o sygn. akt IV SAB/Wr 718/22 i IV SAB/Wr 452/24 - wykładnia przywołanego zapisu wymaga sięgnięcia do otoczenia normatywnego, w szczególności art. 1 ust. 1 i art. 5 u.d.i.p. i oceny, czy istotnie dostęp do treści danego orzeczenia - zawsze - będzie realizował cele publiczne i nie będzie wkraczał w dziedzinę objętą ochroną wyłączającą jawność danych (chodzi tu o dokument jako całość, gdyż oczywistym jest ograniczenie jawności danych, o których mowa w art. 5 u.d.i.p.). Zgodnie z poglądami piśmiennictwa i utrwalonym orzecznictwem: "informacja publiczna to taka informacja, która co do zasady nie obejmuje spraw prywatnych, niepublicznych, osobistych, intymnych (danych osobowych, życia prywatnego, rodzinnego), a także informacji, które naruszałyby godność, cześć (dobre imię), a więc dobra osobiste organu lub osób będących piastunem organu (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009). Jeśli informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa nie podlega ona udostępnieniu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7 marca 2016 r. sygn. akt II SAB/Kr 18/16, CBOSA). Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania jej w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Zakres przedmiotowy ustawy obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 listopada 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 453/20, CBOA). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego dopuszczalność ograniczenia sfery praw gwarantowanych w art. 47 i 51 Konstytucji RP nie może sprowadzać się do bezwzględnego przyznania priorytetu dostępowi do informacji publicznej, ponieważ nie istnieje zasada zagwarantowania obywatelom dostępu do informacji za wszelką cenę. W wyroku z 20.03.2006 r., K 17/05 (najczęściej przywoływany wyrok w analizach orzeczniczych na styku prywatności i dostępu do informacji publicznej) Trybunał Konstytucyjny na podstawie przesłanek zawartych w art. 31 ust. 3 i art. 61 ust. 3 Konstytucji RP sformułował warunki uznania interesu związanego z dostępem do informacji publicznej za przeważający nad interesem związanym z prywatnością jednostek. Jak stwierdził Trybunał, "Po pierwsze, informacje, których natura i charakter może naruszać interesy i prawa innych osób, nie mogą wykraczać poza niezbędność określoną potrzebą transparentności życia publicznego, ocenianą zgodnie ze standardami przyjętymi w demokratycznym państwie. Po drugie, muszą to być zawsze informacje mające znaczenie dla oceny funkcjonowania instytucji oraz osób pełniących funkcje publiczne. Po trzecie, nie mogą to być informacje – co do swej natury i zakresu – przekreślające sens (istotę) ochrony prawa do życia prywatnego". Wytyczne te należałoby uwzględniać każdorazowo przy okazji zastosowania komentowanego przepisu, jako pewne wstępne założenia interpretacyjne. W sprawie wniosek dotyczy osoby pełniącej funkcje publiczne, stąd wskazać należy, iż zgodnie z art. 5 ust. 3 u.d.i.p. nie można, z zastrzeżeniem ust. 1 i 2-2b, ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji. Nie ma wątpliwości, że radny AB jest osobą pełniącą funkcje publiczne. Nie oznacza to jednak, że każdy wyrok wydany w sprawie radnego AB powinien zostać udostępniony w trybie informacji publicznej. Z art. 5 ust. 3 u.d.i.p. wynika bowiem, że wobec osób pełniących funkcje publiczne omawiany zakaz ograniczeń dotyczy jedynie zakresu spraw (zadań) mieszczących się w tej funkcji. Tymczasem organ I instancji podkreślił, że informacje zawarte w wyroku nie są informacjami, które mają związek z pełnieniem funkcji publicznych przez AB, a czynności, których dotyczą, nie były podejmowane w ramach funkcji radnego. Wskazał, iż opis czynu zarzucanego wskazanego w pkt 1 wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 01.02.2021 został zmieniony w II instancji m.in. poprzez wyeliminowanie z opisu znamion dotyczących działania w charakterze funkcjonariusza publicznego oraz poprzez niezastosowanie zarzucanej kwalifikacji prawnej. Ponadto organ podał, że skazania objęte wyrokami uległy zatarciu na podstawie art. 106 kodeksu karnego i wydanie w takiej sytuacji osobie trzeciej odpisu wyroku nie jest dopuszczalne. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez niezasadne przyjęcie, iż znajomość tożsamości osoby, której dotyczy wniosek, uniemożliwi udostępnienie tej informacji w zanonimizowanej formie. Aby udostępnić wyrok sądowy musi on zostać uprzednio poddany całkowitej animizacji. Należy podkreślić, że anonimizacja nie może być pozorna i nie może prowadzić do sytuacji, w której wnioskodawca będzie wiedział, kogo dotyczy uzyskany wyrok. W sprawie skarżąca we wniosku o udostępnienie informacja zwróciła się o udostępnienie wyroków wydanych wobec osoby znanej jej z imienia i nazwiska - radnego AB. Dlatego prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że w realiach sprawy w istocie nie ma możliwości dokonania anonimizacji wyroków, gdyż skarżąca zna imię i nazwisko osoby, której wyroki dotyczą i udostępnienie informacji w postaci wyroków po poddaniu ich anonimizacji naruszy prawo do prywatności AB. Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), oddalił skargę.