III SA/Gl 377/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Nita po rozpoznaniu w dniu 29 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 sierpnia 2018 r. o odmowie przyznania kosztów pomocy prawnej w zakresie wniosku o przyznanie kosztów za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w sprawie ze skargi I.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 22 sierpnia 2018 r. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 czerwca 2017 r., utrzymanym w mocy przez Sąd postanowieniem z dnia 4 września 2017 r., ustanowiono dla I.M. pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego J.S.. Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2017 r., Sąd oddalił skargę I.M. na zaskarżoną decyzję, a postanowieniem z dnia 28 grudnia 2017 r. przyznano radcy prawnemu J.S. zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu w kwocie [...] zł – w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Po złożeniu przez tego pełnomocnika opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tutejszego Sądu. została mu przyznana kwota [...] zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (postępowanie drugoinstancyjne). W dniu 24 maja 2018 r. wpłynęło do tutejszego Sądu pismo pełnomocnika skarżącej – M.M., w którym wnosił on o ustanowienie dla strony skarżącej pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie doradcy podatkowego w celu sporządzenia i podpisania skargi kasacyjnej od wyroku zapadłego w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2018 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego. Od postanowienia tego strona wniosła sprzeciw, natomiast pełnomocnik procesowy strony skarżącej z urzędu w osobie radcy prawnego złożył do akt sprawy opinie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 czerwca 2018 r. Pełnomocnik z urzędu skarżącej złożył równocześnie wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w zakresie powyższej opinii, udzielonej z urzędu, oświadczając, że opłata ta nie została zapłacona w całości, ani w części. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2018 r. referendarz sądowy odmówił przyznania kosztów pomocy prawnej w zakresie wniosku o przyznanie kosztów za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego. Pełnomocnik Strony skarżącej wniósł sprzeciw od tego postanowienia żądając zmiany zaskarżonego postanowienia i przyznanie na rzecz pełnomocnika Skarżącej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Stronie skarżącej z urzędu, obejmujących opłatę za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Stwierdził, iż uzasadnienie referendarza sądowego wskazujące, że wynagrodzenie to nie może zostać przyznane, gdyż nie zostało przewidziane w obowiązujących przepisach, ponadto brak jest analogii, która pozwalałaby uznać zbliżony charakter środka zaskarżenia jakim jest sprzeciw do zażalenia czy też skargi kasacyjnej i przyznać w sprawie podobne wynagrodzenie jest błędne. W uzasadnieniu swojego stanowiska pełnomocnik Strony skarżącej wskazywał na analogię pomiędzy sprzeciwem , a zażaleniem . Nadto podkreślił, że opinia o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu jest wyrazem udzielenia pomocy prawnej Skarżącej, opinię sporządza się bowiem dla strony i w jej interesie, co stanowi pomoc w realizacji procesowych praw Skarżącej jako strony postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z regulacją art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej: p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Opłaty za czynności radcy prawnego przed organami wymiaru sprawiedliwości, stawki minimalne oraz szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715 ze zm.). W stanie faktycznym sprawy mamy do czynienia z wnioskiem pełnomocnika wyznaczonego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za przygotowanie opinii o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 czerwca 2018 r. Zdaniem Sądu czynność sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego nie mieści się w katalogu czynności, za wykonanie których pełnomocnik ustanowiony z urzędu, może otrzymać wynagrodzenie. Sąd w tej kwestii w pełni aprobuje stanowisko referendarza sądowego zawarte w postanowieniu z dnia 22 sierpnia 2018 r. W ślad za referendarzem sądowym stwierdzić należy, że brak jest analogii pomiędzy udziałem w postępowaniu "wpadkowym" - dotyczącym przyznania prawa pomocy, w którym zawiera się wniesienie sprzeciwu, a udziałem w postępowaniu zażaleniowym. Zażalenie i sprzeciw, to dwa zupełnie odmienne środki prawne. Natomiast, nawet gdyby przyjąć istnienie między nimi pewnego podobieństwa, można by na tej podstawie przyznać opłatę za wniesienie sprzeciwu czyli za udział w postępowaniu zainicjowanym tym sprzeciwem, to w żadnym razie nie za wniesienie opinii o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Na marginesie wskazać trzeba, że złożona przez pełnomocnika Strony skarżącej opinia o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 czerwca 2018 r., nie ma wpływu na sytuację procesową Strony, która przecież sama wniosła sprzeciw od tego postanowienia, gdyż sprzeciw nie jest środkiem zaskarżenia objętym przymusem sporządzenia go przez fachowego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe Sąd stanął na stanowisku, iż złożony sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 250 p.p.s.a. i art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.