III SA/Gl 377/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego postanawia: umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2017 r. tutejszy Sąd oddalił skargę I. M. na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach. Pełnomocnikiem skarżącej w tej sprawie jest jej syn M. M.. Skarżącą reprezentował jednak w postępowaniu sądowym pełnomocnik procesowy z urzędu w osobie radcy prawnego. Pełnomocnik z urzędu skarżącej złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku zapadłego w sprawie. Uzasadnienie wyroku doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 5 lutego 2018 r. W terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, pismem z dnia 5 marca 2018 r., pełnomocnik strony skarżącej złożył informację o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku zapadłego w przedmiotowej sprawie. Załącznikiem do tego pisma była opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tutejszego Sądu. Zarządzeniem z dnia 26 marca 2018 r. Sędzia sprawozdawca stwierdził, że powyższa opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. Odpis przedmiotowej opinii został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej M. M. w dniu 19 kwietnia 2018 r. wraz z pouczeniem o przewidzianej w art. 177 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." możliwości złożenia skargi kasacyjnej w terminie liczonym od daty doręczenia tego odpisu. W dniu 24 maja 2018 r. wpłynęło do tutejszego Sądu pismo pełnomocnika skarżącej – M. M. (z dnia 17 maja 2018 r.), w którym wnosił on o ustanowienie dla strony skarżącej pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie doradcy podatkowego w celu sporządzenia i podpisania skargi kasacyjnej od wyroku zapadłego w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Odnosząc się do wniosku M. M. o ustanowienie kolejnego profesjonalnego pełnomocnika z urzędu dla skarżącej, trzeba wskazać, że stosownie do treści art. 249a P.p.s.a., jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Taki właśnie stan rzeczy ma miejsce w niniejszym przypadku. Rozpoznanie ponownego wniosku strony skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest bowiem zbędne, gdyż – jak wskazano powyżej – kwestia ta została już w sprawie rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 czerwca 2017 r., którym ustanowiono dla skarżącej I. M. radcę prawnego z urzędu. Składając wniosek o przyznanie prawa pomocy, na druku urzędowego formularza PPF strona zaznaczyła, że wnosi o ustanowienie dla siebie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie radcy prawnego. Wyznaczony w tym zakresie pełnomocnik – radca prawny J. S. podjął w sprawie stosowne czynności procesowe, w tym złożył opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, co stanowi wykonanie wydanego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. Tutejszy Sąd uznał, że opinia ta została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. Subiektywny brak zadowolenia strony ze sposobu świadczonej pomocy prawnej przez radcę prawnego z urzędu nie uprawnia przy tym Sądu do zmiany osoby pełnomocnika. W zakresie kompetencji Sądu mieści się bowiem jedynie ustanowienie pełnomocnika z urzędu w ramach prawa pomocy, z kolei wyznaczenie na tego pełnomocnika konkretnej osoby należy do zadań właściwej Okręgowej Izby Radców Prawnych. Sporządzenie przez pełnomocnika ustanowionego dla strony opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powoduje, że nie może ona skutecznie wnioskować o ustanowienie kolejnego pełnomocnika, gdyż przyznane jej w tym zakresie prawo pomocy zostało już skonsumowane. Pogląd ten jest zbieżny z utrwalonym stanowiskiem, wielokrotnie prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1704/12, postanowienia tego Sądu: z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1076/09 oraz z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 45/10, a także postanowienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Kielcach, z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 1130/15 i we Wrocławiu z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 699/13 - wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Na marginesie stwierdzić należy, że zdziwienie budzi stwierdzenie zawarte w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie pełnomocnika procesowego z urzędu, zgodnie z którym radca prawny J. S. ma nie mieć doświadczenia w postępowaniach podatkowych. Stwierdzeniu temu przeczy bowiem treść sporządzonej przez tego pełnomocnika procesowego opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w tej sprawie. Należy jednocześnie stwierdzić, że nie jest prawdą, jakoby strona skarżąca w niniejszej sprawie wnioskowała o ustanowienie dla siebie w tej sprawie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie doradcy podatkowego. Na druku urzędowego formularza PPF, w rubryce nr 4.2., wyraźnie wskazano, że skarżąca wnosi o ustanowienie radcy prawnego (k. 23 akt sądowych). Z tych względów rozpoznanie wniosku strony skarżącej o ustanowienie kolejnego pełnomocnika z urzędu, tym razem w osobie doradcy podatkowego, należało uznać za zbędne, a w rezultacie postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a P.p.s.a., o czym rozstrzygnięto działając w oparciu o art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.