III SA/Gl 382/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi powyżej kwoty 500 (pięćset) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 20.217 zł, strona skarżąca, złożyła na druku urzędowego formularza PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPPr, strona stwierdziła, że w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji komornicy zajęli jej rachunki bankowe. Aktualnie spółka nie posiada żadnego mienia ruchomego, ani nieruchomego oraz żadnych środków pieniężnych. Z tego powodu wnioskodawca nie może uiścić wpisu sądowego od skargi. Z tego powodu spółka wniosła o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 20.217 r. Z oświadczenia spółki wynika, że jej kapitał zakładowy zamyka się w kwocie 50.000 zł, nie posiada żadnych środków trwałych, natomiast wg bilansu za ostatni rok obrotowy poniosła stratę w kwocie (-) 321.526,23 zł. Z oświadczenia zawartego na druku formularza PPPr wynika, że spółka posiada aktualnie dwa rachunki bankowe w Deutsche Banku (stan konta: 10,52 zł) oraz w Banku B (stan konta – debet (-) 2.539,66 zł). Spółka oświadczyła, że nie ma środków finansowych w kasie spółki. Zaległe składki na ZUS wynoszą ok. 8.000 zł. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 31 maja 2017 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie i udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. Wezwano wnioskodawcę o raport kasowy obrazującego stan gotówki w kasie spółki na koniec ostatniego miesiąca oraz zeznanie podatkowe CIT – 8 za 2015 r i za 2016 r.; deklaracje VAT-7 za sześć ostatnich miesięcy oraz ewidencję środków trwałych spółki. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, do akt nadesłano: zeznania podatkowe CIT-8 za 2015 r. i za 2016 r.; deklaracje podatkowe VAT-7 za okres od grudnia 2016 r. do maja 2017 r.; raport kasowy za okres od dnia 1 kwietnia 2017 r. do dnia 30 kwietnia 2017 r.; sprawozdanie finansowe za 2016 r.; wyciąg z rachunku bankowego w C oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z dnia 7 lutego 2017 r. (adresowane do C S.A.; D S.A.). Jednocześnie, w piśmie przewodnim z dnia 4 lipca 2017 r., oświadczono, że nie przedłożono do akt sprawy odpisu ewidencji środków trwałych, ponieważ firma nie posiada żadnych środków trwałych. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie doradcy podatkowego. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku spółki, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jednocześnie podkreślić należy, że regulacja normatywna w zakresie prawa pomocy w przypadku osób prawnych lub jednostek organizacyjnych, które nie posiadają osobowości prawnej, zgodnie z treścią art. 246 § 2 in principio P.p.s.a., ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż nawet gdyby przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie występujących w sprawie opłat byłaby spełniona, rozpoznający wniosek nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli wedle jego uznania będzie to konieczne dla zapewnienia stronie konstytucyjnego prawa do sądu. Spółka wykazała swój aktualny stan majątkowy w sposób dostatecznie jasny i wyczerpujący. Z przedłożonego do akt sprawy materiału źródłowego nie wynika jednak, aby spółka spełniała przesłanki skutkujące uwzględnieniem jej wniosku w całości. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że w roku 2016 spółka poniosła stratę w kwocie (-) 16.934,18 zł (przy przychodzie rzędu 2.611.133,93 zł, a kosztach jego uzyskania w kwocie 2.628.068,11 zł). Z kolei w poprzednim, 2015 r. spółka również poniosła stratę, która wyniosła (-) 304.220 zł (przy przychodzie – 439.147,75 zł i kosztach jego uzyskania – 743.367,75 zł). Z danych tych wynika, że w ubiegłym roku podatkowym wydatnie zwiększył się przychód spółki i zmniejszyła się jednocześnie jej strata – w stosunku do 2015 r. Wydatnemu zwiększeniu uległy jednocześnie wydatki spółki, co obrazuje kwota kosztów uzyskania przychodu. Z analizy nadesłanych do akt sprawy deklaracji podatkowych VAT-7 wynika, że spółka osiąga regularnie obrót w granicach od 26.960 zł (kwiecień 2017 r.) do 173.117 zł (grudzień 2016 r.). Dane te wskazują na to, że spółka jednak aktywnie uczestniczy w obrocie gospodarczym. Podkreślić należy, że obrót nie jest tożsamy z przychodem uzyskiwanym przez przedsiębiorcę, wskazuje jednak na jego aktywność i dynamikę w obrocie gospodarczym. Z deklaracji przedłożonych przez wnioskodawcę wynika, że w ostatnim półroczu osiągała regularnie wysoki obrót i funkcjonowała aktywnie na rynku. Z kolei, z przedłożonego do akt sprawy raportu kasowego za kwiecień 2017 r. wynika, że spółka dysponuje środkami pieniężnymi w swojej kasie. Posiada realny dostęp do tzw. "żywej gotówki". Wpływy do kasy spółki przekraczają sumaryczną kwotę wydatków. Zaznaczyć należy, że w dniu 8 kwietnia 2017 r. miała miejsce wpłata własna do kasy spółki kwoty 37.000 zł, dokonana przez P.M.(prezesa zarządu wnioskującej spółki). Natomiast w dniu 29 kwietnia 2017 r. miała miejsce wypłata z kasy spółki P.M. kwoty 22.000 zł tytułem "rozliczenie zaliczki-część". Fakt ten wskazuje na realne możliwości zasilania spółki wpłatami własnymi przez jej wspólników (także przez członka organu spółki) oraz wydolność finansową spółki, umożliwiającą jej dokonywanie sukcesywnego zwrotu wpłacanych kwot własnych. Analiza części składowych sprawozdania finansowego wnioskodawcy prowadzi do wniosku, że kondycja spółki uległa poprawie w stosunku do jej stanu z 2015 r. Podkreślić należy, że w 2016 r. bardzo wyraźnie wzrosły koszty działalności spółki (koszty działalności operacyjnej – 2.040.073,04 zł i pozostałe koszty operacyjne – 604.774,34 zł). Wartości te wyraźnie wzrosły w stosunku do roku 2015 (odpowiednio: 755.581,66 zł i 4.912,48 zł). Pomimo tego, strata spółki w 2016 r. (-16.934,18 zł) była diametralnie mniejsza, aniżeli w 2015 r. (-304.220 zł). Faktem jest, że rachunki bankowe spółki zostały zajęte w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko wnioskodawcy. Zostały one zajęte w lutym 2017 r. Spółka korzysta jednak z wpłat własnych, prowadząc jednocześnie aktywnie działalność gospodarczą (relatywnie wysoki obrót). Wnioski powyższe wskazują na to, że spółka nie spełnia przesłanek prowadzących do uwzględnienia jej wniosku w całości. Jednocześnie, w ocenie rozpoznającego wniosek, skarżąca spółka nie jest w stanie wygenerować pełnej kwoty wpisu sądowego od skargi. W ocenie rozpoznającego wniosek, spółka jest jednak w stanie wygenerować kwotę 500 zł, która stanowi część kwoty, którą byłaby zobowiązana uiścić tytułem wpisu sądowego od skargi w przypadku całkowitego nieuwzględnienia wniosku. Kwota ta stanowi niespełna 2,5 % kwoty wpisu sądowego od skargi w tej sprawie. Kwota taka znajduje się bowiem w zakresie możliwości finansowych skarżącej. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.