III SA/Gl 384/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr: [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...]r. "A" Sp. z o.o. w R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr: [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. Następnie po otrzymaniu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł strona skarżąca na sformalizowanym druku PPPr zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca podała, iż w znajduje się w trudnej sytuacji finansowej z uwagi na prowadzone postępowania egzekucyjne. Wszystkie rachunki bankowe spółki są zablokowane, a wpływające środki zabezpieczane na rzecz Izby Celnej w K. z wyjątkiem środków na wypłatę wynagrodzeń pracowniczych. W części wniosku dotyczącej oświadczenia o majątku i dochodach wykazano wysokość kapitału zakładowego , majątku lub środków finansowych – [...] zł, wartość środków trwałych wnioskodawcy (według bilansu za ostatni rok) [...] zł i wartość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu [...] zł . Stan konta wykazano w "A" Banku w kwocie [...] zł, "B" Banku w kwocie [...] zł, "C" Bank w kwocie [...] zł. Wezwaniem z dnia [...] r. wystosowanym na podstawie art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwano stronę do uzupełnienia złożonego wniosku o wyciągi z posiadanych rachunków bankowych za okres od [...] do [...] r., deklaracje podatkowe VAT-7 za wskazane okresy rozliczeniowe, dokumenty potwierdzające twierdzenia strony co do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec spółki w tym z rachunków bankowych jak i dokonania zabezpieczenia na jej majątku. Stosując się do wezwania strona skarżąca nadesłała żądane dokumenty w tym: wyciągi bankowe, zajęcia kont bankowych, protokoły zajęcia ruchomości z dnia [...] r. i [...] r., deklaracje dla celów podatku od towarów i usług za [...] r., zajęcia komornicze, opinie bankowe, sprawozdania finansowe za [...] r., zestawienie środków trwałych . W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. - osobie prawnej sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli podmiot ten wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu - w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże"- wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 9.9.2004 r., FZ 360/04, niepubl., postanowienie NSA z dnia 29.7.2005 r. II FZ 470/05, niepubl.). Zdaniem Sądu podjętego w wyniku analizy dokumentów załączonych do akt niniejszej sprawy strona wykazała, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w kwocie [...] zł wymaganego na obecnym etapie postępowania jest zasadne. W szczególności nadesłane dokumenty uwiarygodniają okoliczność, iż w obecnym stanie rzeczy nie posiada ona środków na uiszczenie kosztów sądowych związanych z wniesioną skargą. Wprawdzie z deklaracji podatkowych VAT – 7 za okres od [...] r. do [...] r. wynika, iż aktywnie prowadzi działalność gospodarczą dokonując zarówno dostaw towarów oraz świadczenia usług jak i nabycia towarów. Przykładowo wskazać należy wykazaną podstawę opodatkowania za [...] r. kwota [...] zł, podatek należny [...] zł , nabycie towarów kwota [...] zł i podatek naliczony [...] zł. Odpowiednie kwoty wynikające z deklaracji za [...] r. to [...] zł, podatek należny [...] zł; [...] zł i podatek naliczony [...] zł. Jednakże przedłożono także dokumenty potwierdzające prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec spółki. I tak z opinii bankowej z dnia [...] r. wynika, iż rachunek bankowy w "A" Banku SA jest obciążony tytułami egzekucyjnymi na łączną kwotę zajęć – [...] zł, gdzie do dnia [...] przekazano kwotę [...] zł z tytułu spłaty zajęć, a jedyne kwoty jakie akumulowane są do wypłaty za zgodą organu egzekucyjnego to kwoty na wypłaty wynagrodzeń. Podobnie z zaświadczenia z [...] r. wystawionego przez "B" Bank wynika, iż kwota obciążeń strony skarżącej wynikająca z tytułów egzekucyjnych Izby celnej w K. to kwota [...] zł; a na rachunku w tymże banku kumulowane są jedynie środki na bieżące wynagrodzenia oraz składki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędu Skarbowego dla pracowników. Ruchomości stanowiące własność spółki zostały zajęte na co wskazują protokół zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...] r. i [...] r. Podkreślić też należy, iż efektywnie obecnie strona zobowiązana jest do poniesienia wpisów w trzech sprawach gdyż z jej skarg zostało zainicjowanych w jednym czasie trzy postępowania sądowoadministracyjne zarejestrowane pod sygn. akt III SA/GL 382 /09, III SA/GL 383 /09, III SA/GL 384 /09. To zaś oznacza, że rozpoznając przedmiotowy wniosek okoliczność tę trzeba także mieć na względzie. Mając zatem powyższe na uwadze uznać należało, że skarżąca wykazała zaistnienie przesłanki braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, stąd zasadnym jest przychylenie się do wniosku. Rozstrzygając ten wniosek przyznano prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a więc nie tylko w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, do którego to na obecnym etapie strona jest zobowiązana. Orzeczenie takie podjęto zważając na zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne jak i podzielając pogląd wyrażony w postanowieniu z 26 lutego 2003 r. SA (I Acz 154/03 , OSA 2004, Nr 2 poz. 8), iż praktyka częściowego zwalniania od kosztów sądowych, gdy wniosek dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych w całości , polegająca na zwalnianiu od opłat , które strona powinna uiścić w danym momencie, po to aby wniesionemu przez nią pismu procesowemu nadać bieg , jest oczywiście błędna i nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa, a ponadto nie sprzyja zasadom ekonomiki procesowej. W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.