III SA/Gl 385/09

Asesor wykonujący czynności referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Katarzyna Golat po rozpoznaniu po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o. o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Dnia [...] r. "A" Sp. z o. o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. Zarządzeniem z dnia [...] r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 2.000 PLN. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca na urzędowym formularzu PPPr wniosła dnia [...] r. wniosek o przyznanie prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku skarżąca wskazała, że wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu za ostatni rok wynosi [...] PLN, natomiast wartość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...] PLN. W uzasadnieniu Spółka wskazała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej z uwagi na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Wszystkie rachunki spółki są zablokowane, a wpływy na rachunki skarżącej zabezpieczone na rzecz Izby Celnej w K. Spółka wskazała ponadto, że dostęp do środków finansowych jest ograniczony i regulowane są jedynie wynagrodzenia pracownicze. Cały majątek Spółki został zabezpieczony na rzecz Izby Celnej w K. oraz na rzecz Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w R. W uzasadnieniu wskazano również, że wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych nie został rozpatrzony pozytywnie i w trakcie prowadzonej egzekucji skarżąca popada w potężne problemy finansowe. Wezwaniem z dnia [...] r. asesor wykonujący czynności referendarza sądowego wezwał skarżącą o uzupełnienie wniosku poprzez: - nadesłanie dokumentów obrazujących status skarżącej jako podatnika podatku od towarów i usług, w szczególności odpisów deklaracji dotyczących tego podatku, składanych przez nią w okresie ostatnich sześciu miesięcy; - przedłożenie odpisu ewidencji środków trwałych; - przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, a w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, przedstawienie potwierdzające tę okoliczność zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty; - przedłożenie odpisu lub kserokopii sprawozdania finansowego za 2008 r. (tj. bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej); - przedłożenie raportu kasowego za ostatnie trzy miesiące; - nadesłanie zeznania podatkowego skarżącej za styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2009 r. lub zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego o wysokości osiągniętego dochodu lub wysokości poniesionej straty; - udokumentowanie np. za pomocą kopii decyzji, postanowień czy zaświadczeń przywołanego we wniosku faktu, iż składniki majątku skarżącej są "zabezpieczone na rzecz Izby Celnej w K. oraz komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w R."; - przedłożenie aktualnych odpisów z ksiąg wieczystych, prowadzonych dla nieruchomości posiadanych przez skarżącą (należy również wykazać na podstawie jakiego tytułu prawnego skarżąca korzysta z nieruchomości stanowiącej jej siedzibę). Przy piśmie z dnia [...] r. skarżąca nadesłała m.in. wyciągi bankowe, protokoły zajęcia ruchomości (z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r.), zestawienie środków trwałych, opinie bankowe, raport kasowy, deklaracje VAT za [...] r. oraz za okres od [...] do [...]r., jak również sprawozdanie finansowe za [...] r. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Zgodnie z przepisami art. 245 §1, §3, §4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), powoływanej dalej w skrócie jako P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przepis art. 246 §2 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadajacej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W świetle powyższych przepisów osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przez brak dostatecznych środków w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, który ogranicza stronie realizację prawa do sądu. W tym zakresie zdolność do poniesienia kosztów sądowych należy oceniać przez pryzmat takich wartości jak powszechny obowiązek ponoszenia świadczeń i ciężarów publicznych oraz prawo do sądu. Ciężar wykazania tak rozumianej przesłanki spoczywa jednak na wnioskodawcy. W judykaturze przyjęto, że z faktu prowadzenia działalności gospodarczej nie można wywodzić obowiązku czynienia oszczędności na wypadek sporów sądowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2006 roku, sygn. II FZ 665/06, opubl. w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzecznictwo pod red. Bogusława Dautera, Warszawa 2007, str. 436). Jednak osiąganie przychodów, ponoszenie kosztów ich uzyskania, wpływy na rachunki bankowe oraz dysponowanie wolnymi od obciążeń składnikami majątku może uzasadniać przekonanie, iż strona jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego (por. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2006 roku, sygn. akt III SA/Wa 961/06 i z dnia 8 czerwca 2006 roku, sygn. akt III SA/Wa 343/06, opubl. ibidem str. 438). Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że skarżąca za [...] r. osiągnęła zysk w wysokości [...] zł. Zysk ten został jednak w całości przeznaczony na pokrycie straty z lat ubiegłych, która – jak wynika ze sprawozdania finansowego - wyniosła na [...] r. - [...]zł. Doniosłym dla oceny kondycji finansowej skarżącej jest również fakt, że skarżąca nie może swobodnie dysponować swoim majątkiem. Spółka nie wykazała praw majątkowych do nieruchomości (vide: zestawienie środków trwałych), natomiast inne środki trwałe m.in. w postaci samochodów: [...] , [...] zostały zajęte przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w R. (vide protokół zajęcia z [...] r.). Na poczet uiszczenia należności wynikających z podatku akcyzowego zajęto również inne ruchomości skarżącej w postaci komputera wraz monitorem. Ponadto jeżeli chodzi o rachunki bankowe, to zostały one obciążone tytułami egzekucyjnymi. Z pisma Banku "B" w S. z dnia [...] r. wynika, że łączna kwota zajęć – bez wliczania odsetek - wynosi [...] PLN, a Bank ten do dnia [...] r. przekazał [...] PLN z tytułu spłaty zajęć. Rachunek w Banku "C" jest obciążony tytułami egzekucyjnymi Izby Celnej w K. w wysokości [...] zł, jednak – jak wynika z zaświadczenia sporządzonego w Oddziale tego Banku w R. z dnia [...] r. - zaległości z tytułu egzekucyjnego nie są realizowane, bowiem kumulowane są środki na wynagrodzenia dla pracowników skarżącej. Z przedłożonych przez skarżącą kopii zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego wynika, że objęte tytułem wykonawczym na rzecz Dyrektora Izby Celnej w K. są następujące kwoty: [...] PLN, [...] PLN, [...] PLN, [...] PLN (zawiadomienia z dnia [...] r.). Dodatkowo należy podnieść, że wskaźnik zadłużenia skarżącej na dzień [...] r. nieznacznie obniżył się w porównaniu ze stanem na dzień [...] r., a zwiększył się wskaźnik okresu płatności zobowiązań (vide: sprawozdanie finansowe za [...] r.). Jednak zestawienie wysokości kwot zajęć oraz zysku pozwala na stwierdzenie, że Skarżąca nie posiada ani środków finansowych, ani składników majątku, którymi mogłaby swobodnie dysponować i które byłyby wolne od obciążeń. Wobec tego posiadanych środków na rachunkach bankowych skarżącej (tj. [...] PLN zgromadzonych w Banku "B" oraz [...] PLN znajdujących się w Banku "C" nie można traktować jako źródła sfinansowania kosztów sądowych). Taki stan rzeczy powoduje spełnienie ustawowej przesłanki, pozwalającej na odstąpienie od wymogu ponoszenia kosztów sądowych w celu zapewnienia prawa do sądu, poprzez wykorzystanie instytucji prawa pomocy. Za przyznaniem prawa pomocy dodatkowo przemawia fakt, że skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach [...] skarg. Wobec powyższego, na podstawie wskazanych przepisów oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.