III SA/Gl 388/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-11-16
Skład orzekający: Anna Apollo, Magdalena Jankiewicz, Iwona Wiesner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, pomimo trudnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej skarżącego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie znalazł podstaw do umorzenia należności. Pomimo trudnej sytuacji życiowej skarżącego, nie udokumentował on w sposób obiektywny i wystarczający utraty zdolności do pracy, co jest kluczowe dla spełnienia przesłanek umorzenia określonych w przepisach.Stan faktyczny
Skarżący A. F. złożył wniosek o umorzenie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy wraz z odsetkami, powołując się na zakończenie działalności gospodarczej z powodu złego stanu zdrowia, trudną sytuację materialną rodziny i dorywczą pracę. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności ani uzasadnionego przypadku, a skarżący zachował zdolność do pracy. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku, organ utrzymał w mocy swoją decyzję. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko. WSA oddalił skargę, uznając decyzję ZUS za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi A. F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.
Skarżący A. F. wnioskiem dnia [...] roku domagał się umorzenia należności w tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od lipca 2000 roku do sierpnia 2000 roku wraz z odsetkami w łącznej kwocie [...] złotych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, iż zakończył działalność gospodarczą w [...] roku ze względu na zły stan zdrowia i uczulenie na farby i rozpuszczalniki, nie jest w stanie spłacić zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jeśli stan zdrowia na to pozwala to wykonuje prace dorywcze Żona zobowiązanego choruje, uzyskała prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Do wniosku dołączono dokumenty i oświadczenia potwierdzające twierdzenia wniosku.
Rozpoznając powyższy wniosek Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. decyzją z dnia [...] roku nr [...] znak [...] postanowił odmówić umorzenia należności w postaci składek na ubezpieczenie społeczne za okres od lipca 2000 roku do sierpnia 2000 roku w łącznej kwocie [...] zł., składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lipca 2000 roku do sierpnia 2000 roku w łącznej kwocie [...] zł. oraz składek na Fundusz Pracy za okres od lipca 2000 roku do sierpnia 2000 roku w łącznej kwocie [...] zł. Wymienione kwoty obejmują należne odsetki.
W uzasadnieniu decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. wskazał, iż Skarżący prowadził działalność gospodarczą od dnia [...] roku do dnia [...] roku na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonego przez Prezydenta Miasta [...] w zakresie usług [...], [...] oraz w zakresie handlu [...]. Z tego tytułu był płatnikiem składek na fundusze obsługiwane przez Zakład Ubezpieczeń społecznych z mocy art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Skarżący nie jest nigdzie zatrudniony, zarejestrowany jest jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku od dnia [...] roku, a poprzednio od [...] roku do [...] roku. Żona Skarżącego uzyskała prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy i otrzymuje świadczenie w wysokości [...] zł brutto. Córka Skarżącego jest uczennicą liceum ogólnokształcącego. Z tytułu dorywczej pracy Skarżący uzyskuje miesięcznie kwotę [...] zł. Zobowiązany mieszka wraz z żoną i córką. Łączne dochody rodziny Skarżącego wynoszą [...] zł miesięcznie, co średnio na jedną osobę wynosi [...] zł. Stałe miesięczne wydatki to kwota [...] zł, na które składa się czynsz w wysokości [...] zł, opłata za prąd w wysokości [...] zł, opłata za gaz [...] zł, a zatem wydatki te przekraczają dochody rodziny Skarżącego. W okresie do dnia [...] roku Skarżący korzystał z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w formie zasiłku rodzinnego w wysokości [...] zł, dodatku z tytułu pokrycia kosztów dojazdu córki do szkoły w innej miejscowości w wysokości [...] złotych miesięcznie. Do wniosku Skarżący nie dołączył dokumentów potwierdzających czy musi opiekować się osobą bliską przewlekle chorą, natomiast przedstawił zaświadczenie, że jest uczulony na farby i rozpuszczalniki. Nie udokumentował wysokości poniesionych kosztów leczenia i lekarstw. Nie przedstawił orzeczenia o niezdolności do pracy lub niepełnosprawności. Skarżący oświadczył, że nie posiada zaległości wobec innych instytucji i osób fizycznych, a gospodarstwo domowe nie jest obciążone kredytami. W [...] roku M. F., żona Skarżącego otrzymała dofinansowanie w wysokości [...] zł do zakupu sprzętu komputerowego w ramach likwidacji barier w komunikowaniu się, rodzina uzyskiwała dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, ostatnio w wysokości [...] zł. Rodzina mieszka w mieszkaniu [...]. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny organ stwierdził, że Skarżący zachowuje zdolność do pracy, uzyskuje dochody z pracy dorywczej, nie podjął aktywności w kierunku zmiany kwalifikacji zawodowych mimo pośrednictwa Powiatowego Urzędu Pracy. Nie jest i nie był uznany za całkowicie ani częściowo niezdolnego do pracy.
Dokonując oceny prawnej tak zgromadzonego materiału dowodowego organ powołał się na dyspozycję art. 28 ust. 1-3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, z którego wynika, iż należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem art. 28 ust. 3a ustawy. Odnosząc wskazane w powołanym przepisie przesłanki całkowitej nieściągalności należności do rozpoznawanej sprawy organ stwierdził, iż w trakcie postępowania wyjaśniającego skarżący nie stwierdził istnienia wymienionych wyżej przesłanek. W ocenie organu Skarżący nie wykazał również, że w sprawie zachodzą przesłanki uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, który pozwala na umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Natomiast przepis § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. (Dz.U. nr 141, poz.1365 z 2003r.) daje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych uprawnienia do umorzenia należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, w przypadku poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych sprawie zachodzą powołane wyżej przesłanki. Co prawda Skarżący nie jest nigdzie zatrudniony, ale wykonuje prace dorywcze. Zadłużenie z tytułu składek jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego, a brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję nie został stwierdzony postanowieniem przez naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. Rodzina Skarżącego na bieżąco spłaca pozostałe należności. Powyższe nie pozwala na umorzenie należności w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Skarżący w trakcie prowadzonej działalności gospodarczej osiągał z niej dochód. Jednocześnie Skarżący nie wykazał, by stan zdrowia żony spełniał przesłanki określone w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Analiza złożonego wniosku pozwoliła Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych na stwierdzenie, że sytuacja Skarżącego i jego rodziny jest trudna, jednakże ze względu na wiek, stan zdrowia Wnioskodawcy może ulec zmianie, gdyż nie jest on niezdolny do pracy, pozostaje w okresie aktywności zawodowej, a kwota zadłużenia jest relatywnie niewielka, co umożliwia jej spłatę w ratach. Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przysługuje kompetencja do ustalania istnienia uzasadnionego przypadku w drodze uznania administracyjnego. Korzystając z tego uprawnienia Zakład uznał, że skarżący spełnia przesłanki zawarte w wyżej powołanym rozporządzeniu, iż opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go lub ewentualnie jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, jednakże korzystając z instytucji uznania administracyjnego odmówił umorzenia należności. Do pozostałych należności prócz składek na ubezpieczeni społeczne tj. w niniejszej sprawie do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na ubezpieczenie zdrowotne na podstawie art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w zakresie poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę, dokonywania zabezpieczeń, odpowiedzialności osób trzecich, stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.
Skarżący wniósł w pismem z dnia [...] roku o ponowne rozpoznanie sprawy podtrzymując swe stanowisko zawarte we wniosku oraz zarzucał, że jego zaległości winny być umorzone, gdyż nie jest on w stanie ich spłacić z powodu złej sytuacji majątkowej, sytuacji zdrowotnej zarówno jego jak i żony.
Ponownie rozpatrując skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] roku nr [...] znak [...] działając na podstawie art. 83 ust. 4, art. 28 ust. i ust. 3a i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie uwzględniając wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne.
W uzasadnieniu decyzji, powołując się na stan faktyczny ustalony w sprawie, organ wskazał na konieczność rozważenia dwóch przeciwstawnych interesów - skarżącego, będącego zobowiązanym do uiszczania składek oraz interesów Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który jest zarządzany przez organ administracyjny. Zdaniem organu administracyjnego skarżący zachował zdolność spłaty zadłużenia, a przedstawione przez niego argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Organ w pełni podzielił zajęte przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych stanowisko, co do oceny stanu prawnego sprawy. Nadto odnosząc się do dołączonych do odwołania dokumentów stwierdza, że zaświadczenie o stanie zdrowia zobowiązanego i niezdolności do pracy sporządzone jest przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej i wynika z niego, że Skarżący leczy się w związku z [...] i jest uczulony na farby i rozpuszczalniki. Z orzeczenia o umiarkowanym stopniu niezdolności do pracy M. F. wynika, że może świadczyć pracę w warunkach pracy chronionej. Dokument te nie zmieniają prawidłowej oceny sprawy dokonanej przez organ pierwszej instancji, a w konsekwencji odwołanie jak i wniosek o umorzenie składek nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący został pouczony o przysługujących mu w postępowaniu uprawnieniach zgodnie z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Od decyzji tej skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę z dnia [...] roku. W skardze Skarżący wskazał na trudną sytuację życiową, dorywczą pracę, brak możliwości stałego zatrudnienia, stan zdrowia, niską rentę żony i przywołał treść złożonych już do wniosku dokumentów.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swego stanowiska organ w całości podtrzymał stanowisko zawarte w obu wydanych decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skargę należało oddalić jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę między innymi działań organów administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, a to w oparciu o treść art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.nr153,p.1270 z późn. zm.) Podstawowym zatem kryterium oceny procedowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w niniejszej sprawie, a w dalszej konsekwencji zasadności zarzutów zawartych w skardze, będzie zgodność z prawem tegoż postępowania.
Aby stwierdzić czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do uwzględnienia stanowiska skarżącego zawartego w skardze, a w konsekwencji uchylenia zaskarżonego aktu lub stwierdzenia jego nieważności w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przez sadami administracyjnymi (Dz.U. nr 153,p.1270 z późn.zm.) Sąd winien określić zakres norm prawa mającego zastosowanie w sprawie w oparciu o ustalony stan faktyczny. W niniejszej sprawie naczelne znaczenie ma regulacja art. 28 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.nr.11,p.74 z 2007r. z późn.zm.) oraz przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. nr.141,poz.1365).
Przepis art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych wyposaża Zakład Ubezpieczeń Społecznych w uprawnienia do umarzania w całości lub w części należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w przypadku całkowitej ich nieściągalności poza wypadkami szczególnymi określonymi w art. 28 ust. 3a wyżej powołanej ustawy, który przewiduje możliwość uwzględnienia innych przesłanek w wypadku, gdy ubezpieczony jest równocześnie płatnikiem składek. W tej sytuacji mogą być umarzane należności wyłącznie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nawet w przypadku, gdy nie są całkowicie nieściągalne. Niezależnie od zakresu umarzanych należności na ubezpieczenie społeczne Zakład Ubezpieczeń Społecznych podejmuje decyzję w oparciu o ustalony stan faktyczny w sposób uznaniowy, co nie oznacza, że decyzję taką ma obowiązek podjąć. Szczegółowe zasady umarzania składek zawarto we wskazanym wyżej Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Przepisy tego rozporządzenia wskazują jako przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek stan majątkowy i sytuację rodzinną zobowiązanego uniemożliwiającą mu opłacenie tych należności bez ciężkich skutków dla samego zobowiązanego i jego rodziny, przewlekłą chorobę zobowiązanego lub konieczność sprawowania osobistej opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiające zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Jak już wyżej wskazano decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ma charakter uznaniowy, co w niniejszym postępowaniu oznacza, że orzeczenie Sądu nie może zastępować samodzielnej decyzji organu co do meritum rozstrzygnięcia (wyrok WSA w Gliwicach z dn.21.05.2009r. III SA/GI 35/09, lex 558753). Kontrola sądowa odnosi się natomiast do weryfikacji postępowania organu poprzedzającego wydanie przez niego samodzielnej decyzji. Sąd poddaje ocenie czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych gromadząc materiał dowodowy w sprawie wywiązał się z nałożonych na niego wyżej wskazanymi aktami prawnymi obowiązków oraz czy dokonał analizy sytuacji materialnej zobowiązanego i jego możliwości płatniczych oraz możliwości uzyskiwania dochodów w kontekście sposobności umorzenia należności. W art. 28 ust. 1, 2 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych ustawodawca określił prawo organu do wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy, jak i wskazał przesłanki, którymi organ ten winien się kierować podejmując decyzję w przedmiocie umorzenia należności. Powyższy przepis definiuje ustawowe pojęcie "całkowitej nieściągalności" oraz wskazuje na pojęcie uzasadnionego przypadku. Zgodnie z treścią art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego organ administracji publicznej działa na podstawie przepisów prawa, zatem powołana wyżej uznaniowość organu przy wydawaniu decyzji nie oznacza dowolności, a musi uwzględniać obowiązujący powszechnie system prawa. Granice uznania administracyjnego organu wynikają z woli ustawodawcy wyrażonej w aktach prawa, które to pozostawiają temuż organowi możliwość powzięcia decyzji w sposób wskazany w ustawie. Uznanie administracyjne pozostawia również organowi możliwość uwzględnienia wniosku o umorzenie należności lub też odmowę jego uwzględnienia, a podjęta decyzja wymaga uzasadnienia zgodnego z rygorem z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.nr.98,p.1071 z 2000r.). Przepis ten wymaga by uzasadnienie decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz uzasadnienie prawne, podanie podstaw prawnych decyzji. Szczególne znaczenie ma treść uzasadnienia w przypadku decyzji odmownej w zakresie oceny materiału dowodowego i rozważenia podstaw prawnych podjętego rozstrzygnięcia. Treść uzasadnienia winna, zatem odnosić się do definicji art. 11 kodeksu postępowania administracyjnego wyrażającego zasadę przekonywania. Zasada ta wskazuje na leżący po stronie organu obowiązek wyjaśnienia stronie postępowania zasadności przesłanek, którymi organ ten kierował się wydając decyzję, by doprowadzić do wykonania orzeczenia bez potrzeby odwoływania się w tym celu do środków przymusu administracyjnego.
W tym miejscu należy wskazać, iż obowiązkiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków w celu egzekucji należności, tym bardziej, że są to należności zaspokajane z pierwszeństwem w stosunku do innych na mocy art. 24 ust 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a nadto dla wzmocnienia możliwości ich dochodzenia objęte są dziesięcioletnim okresem przedawnienia. Przy takim prawnym usytuowaniu instytucji dochodzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne należy podkreślić, iż umorzenie tych należności stanowi sytuację wyjątkową, ze stratą dla systemu ubezpieczeń społecznych, a co za tym idzie wymaga od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyjątkowej staranności w ustalaniu przesłanek odstąpienia ich dalszego dochodzenia z uwzględnieniem zarówno interesu ubezpieczonego jak i szeroko rozumianego funduszu ubezpieczeń społecznych.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji i zawartego w aktach sprawy materiału dowodowego w kontekście zarzutów zawartych w skardze, Sąd oparł się na stanie faktycznym ustalonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Skarżący przedstawił szereg dokumentów i oświadczeń stwierdzających jego sytuację życiową takich jak: oświadczenie o stanie majątkowym, rodzinnym i zdrowotnym, kopię decyzji wykreślenia z ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą, dokumenty opłaty za media, opinie lekarskie o stanie zdrowia. Wszystkie te dane podlegały weryfikacji i ocenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z uwzględnieniem treści powołanych wyżej przepisów. W konkluzji stwierdzono, iż w przypadku Skarżącego nie zachodzą przesłanki umorzenia należności wymienione w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W ocenie Sądu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zasadnie uznał, iż nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności należności. Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów Skarżącego w świetle § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W szczególności odnosząc się do wykazanego przez Skarżącego stanu jego zdrowia należy podkreślić, iż nie przedłożył on żadnych dokumentów faktycznie i obiektywnie obrazujących iżby z powodu stanu zdrowia nie mógł podjąć zatrudnienia. Przedłożenie zaświadczenia lekarza podstawowej opieki zdrowotnej o alergii na farby i rozpuszczalniki, nie daje podstaw do stwierdzenia, iż Skarżący utracił zdolność do wykonywania pracy, a zatem nie może stanowić podstawy ustaleń w niniejszej sprawie. Skarżący nie przedstawił dokumentów odnoszących się do możliwości zarobkowania np. w postaci orzeczenia o stanie niepełnosprawności, które to orzeczenie jednoznacznie rozstrzygałoby tę kwestię (wyrok NSA z dn.21.05.2009r. II GSK 1045/08, lex 564200).
Należy również podkreślić, iż zobowiązania wobec Funduszu Ubezpieczeń Społecznych mają co najmniej taką samą wagę i znaczenie jak pozostałe zobowiązania i nie istnieją żadne przesłanki by nie zostały zaspokojone na równi z innymi. Reasumując należy stwierdzić, iż ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie została dokonana zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 kodeksu postępowania dowodowego, a zarzuty zawarte w skardze nie podważają tej oceny. Art. 75 § 1 kpa zawiera otwarty katalog środków dowodowych, a zatem słusznie Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał analizy wszystkich dokumentów i oświadczeń złożonych przez Skarżącego jednocześnie pouczając go o zakresie jego udziału w postępowaniu zgodnie z treścią art. 10 § 1 kpa (wyrok WSA w Olsztynie z dn. 25.05.2010r. II SA/Ol 368/10, lex 606330).
Obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie na mocy art. 77 k.p.a. Jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić (wyrok NSA z dnia 7 maja 1985 r., sygn. akt II SA 318/85 - Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem (...) s. 172, wyrok WSA w Gliwicach z dn. 11.09.2009r, III SA/GI 468/09 lex 526578). Tak też zachował się Zakład Ubezpieczeń Społecznych w niniejszej sprawie zwracając się o informacje do Powiatowego Urzędu Pracy w P., Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P., Urzędu Skarbowego w P., a następnie wykorzystał uzyskane samodzielnie informację w toku podejmowania decyzji. Należy również podkreślić, iż ekonomika postępowania powinna powstrzymywać organ od przeprowadzenia dowodów innych niż niezbędne dla rozpatrzenia sprawy (wyrok WSA w Poznaniu z dn.16.04.2020r, II SA/Po 658/09 lex 577629).
Należy stwierdzić, iż Skarżący podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej na mocy art. 6 ust 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jednakże kwestia ta nie jest przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie, gdyż postępowanie to dotyczy jedynie kwestii umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, natomiast Skarżący mógł kwestionować sam fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu w odrębnym postępowaniu.
Z mocy art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż zarzuty przedstawione w skardze nie zasługują na uwzględnienie, a skarga uległa oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U. nr 153, p.1270)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło