III SA/Gl 389/17

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. (W.) na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobywanie kopalin bez koncesji w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić Z. W. od kosztów sądowych. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domagał się zwolnienia z kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków. W uzasadnieniu powyższego podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną. Ich miesięczne dochody wynoszą [...] zł netto. Obejmują one: świadczenie rentowe wnioskodawcy rzędu [...] zł, świadczenie przedemerytalne jego żony, które wraz z dodatkowym wynagrodzeniem za pracę kształtuje się na poziomie [...] zł. Tymczasem ponoszone wydatki to opłaty za tzw. media ([...] zł), raty zaciągniętego kredytu ([...] zł) oraz koszty leczenia ([...] zł) albowiem stan zdrowia skarżącego wymaga stałej opieki lekarskiej. W oświadczeniu o posiadanym majątku wymienił dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolną (nieużytek) o pow. [...] ha. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożył: oświadczenia trzech członków rodziny o udzielaniu pomocy finansowej w wysokości po [...] zł każdy, zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia skarżącego wraz z decyzją o ponownym ustaleniu wysokości otrzymywanej renty, dokumenty obrazujące wysokość ponoszonych wydatków w postaci opłat za tzw. media, raty zaciągniętej w "A" pożyczki na okres 36 miesięcy w kwocie [...] zł, zaświadczenie o zarobkach żony wraz z wyciągiem z rachunku bankowego oraz decyzją o podwyższeniu świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 marca 2017 r., PIT-40A/11A skarżącego za 2016 r. oraz PIT-11 i PIT-40A/11A jego żony wraz z wygenerowanym elektronicznie wydrukiem z księgi wieczystej nieruchomości gruntowej o pow. [...] ha należącej do córki i zięcia. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w tym miejscu zauważyć, że przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, rozumie się zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wartość przedmiotu sporu wynosi bowiem [...] zł, co oznacza, że należny na tym etapie sprawy wpis sądowy od skargi wynosi [...] zł. Kwota ta rzeczywiście leży poza zasięgiem możliwości finansowych skarżącego. Jak bowiem wynika z akt sprawy jego miesięczny dochód wynosi [...] zł netto. Natomiast pobierane przez żonę świadczenie przedemerytalne kształtuje się na poziomie [...] zł netto. Wprawdzie budżet domowy zasila dodatkowe wynagrodzenie za pracę rzędu [...] zł netto, albowiem żona skarżącego zatrudniona jest jako pakowacz, niemniej jednak umowa o pracę została zawarta na czas określony (vide: dokumenty źródłowe dołączone do pisma z dnia 15 maja 2017 r.). A ponieważ ponoszone wydatki wynoszą według wyliczeń skarżącego ok. [...] zł (vide: rubryka nr 5 formularza), do dyspozycji pozostaje co miesiąc ok. [...] zł. Ponieważ kwota ta nie wystarcza na bieżące utrzymanie korzysta z pomocy finansowej dzieci i innych członków rodziny (vide: złożone w tym przedmiocie oświadczenie), albowiem jest osobą wymagającą stałego leczenia wielospecjalistycznego. Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 258 § 2 pkt 7, art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.