III SA/Gl 389/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi I. B. na działalność Polskiego Związku Hodowców Gołębi Pocztowych Zarządu Okręgu "S" postanawia: odrzucić skargę. I. B. (w dalszej części uzasadnienia określany jako strona lub skarżący) złożył skargę na działalność Polskiego Związku Hodowców Gołębi Pocztowych Zarządu Okręgu "S." (dalej nazywany jako Związek Hodowców Gołębi Pocztowych). Jego skarga była następnie uzupełniana trzema pismami procesowymi z 28 stycznia, 24 lutego i 18 maja 2022 r. Z treści tych pism wyłania się następujący obraz sytuacji: Zgodnie ze statutem Związku członek Oddziału Związku Hodowców Gołębi Pocztowych może przejść do innego Oddziału na pisemny wniosek zaakceptowany przez Zarząd Oddziału, z którego odchodzi i za zgodą Oddziału, do którego odchodzi. Warunkiem zgody jest dokonanie rozliczenia finansowo-rzeczowego w macierzystym Oddziale. Skarżący podał, że z Oddziału P. do innych oddziałów przeszło [...] członków. Żaden z odchodzących członków nie uzyskał pisemnej zgody ani też nie dokonał rozliczenia finansowo-rzeczowego. Odejście takiej liczby członków Oddziału skłoniło Zarząd Oddziału P. do zwrócenia się do Okręgu S. z wnioskiem o rozwiązanie Oddziału. Zamiarem Zarządu Oddziału P. było to, by w dotychczasowej siedzibie Oddziału P. swoją siedzibę miał Oddział w W., na co Zarząd Oddziału P. uzyskał już zgodę burmistrza P. Zarząd Oddziału P. uzyskał również od Zarządu Oddziału w W. gwarancję powołania punktu wkładań w P. przy spełnieniu warunków regulaminowych. Zarząd Okręgu S. 19 grudnia 2021 r. podjął uchwałę o przekazaniu terenu działalności, majątku i środków finansowych zlikwidowanej jednostki Oddziału P. do Oddziału R.. Skarżący podał, że podczas podejmowania tej uchwały prowadzący posiedzenie nie przedstawił opisanej wyżej zgody burmistrza P, ani też pozostałej dokumentacji przedstawionej przez Oddział P. Dokumentacja ta miała istotne znaczenie dla wyboru Oddziału (R., czy W.), który miał przejąć członków i majątek likwidowanego Oddziału [...]. Zarząd Główny 25 stycznia 2022 r. zaakceptował likwidację Oddziału w P. i fakt przekazania majątku likwidowanego Oddziału do Oddziału w R. W takim stanie faktycznym skarżący podał, że wnosi skargę na: 1. działalność Zarządu Okręgu S. i Zarządu Głównego na działanie niezgodne ze statutem; 2. uchwałę w przedmiocie przekazania terenu działalności, majątku i środków finansowych likwidowanego Oddziału w P. Oddziałowi w R.; 3. Prezydium Zarządu Głównego Polskiego Związku Hodowców Gołębi Pocztowych, który zbagatelizował dokumenty i argumentację Oddziału P. i wydał opinię negatywną popierając działanie Okręgu S. W ostatnim piśmie procesowym skarżący opisał szereg ujawnionych przez niego nieprawidłowości w działaniu Oddziału P., zachowań członków tego Oddziału i ich osobistej niechęci do osoby skarżącego, zaniechań w zakresie prowadzonych postępowań dyscyplinarnych, niszczenia mienia Oddziału P., niezgodnego z prawem dysponowania majątkiem tego Oddziału, nieprawidłowości przy otwieraniu kabin, z których wylatywały gołębie na loty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z tej przyczyny, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd nie stwierdza zatem, że skarga jest nieuzasadniona, jednak to nie sąd administracyjny jest właściwy do jej rozpoznania ani oceny podniesionych w niej argumentów. Rodzaje spraw, które może rozpoznać sąd administracyjny, określa przepis art. 3 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329). Przepisy te stanowią, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Dalsza część tego przepisu nie ma dla niniejszej sprawy znaczenia. Dodać jednak należy, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Wskazać skarżącemu należy, że Polski Związek Hodowców Gołębi Pocztowych jest stowarzyszeniem zarejestrowanym pod właściwym numerem KRS, zgodnie ze Statutem Związku zamieszczonym na stronie internetowej pzhgp.pl. Posiada zatem osobowość prawną. W sprawach nieuregulowanych statutem Związku zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz. U. z 220 r., poz. 2261). To przepisy tej ustawy regulują kwestie nadzoru nad działalnością stowarzyszeń i to tam należy szukać organu i sądu właściwego do zajęcia się sprawą żądań skarżącego. Zgodnie z art. 8 ust. 5 pkt 2 Prawa o stowarzyszeniach, nadzór nad działalnością stowarzyszeń należy do starosty właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia. W myśl art. 25 ust 1 i 2 pkt 1 i 2 Prawa o stowarzyszeniach, organ nadzorujący (starosta) sprawuje nadzór nad działalnością stowarzyszeń wyłącznie w zakresie zgodności ich działania z przepisami prawa i postanowieniami statutu. Organ nadzorujący ma prawo w wyznaczonym terminie żądać dostarczenia przez zarząd stowarzyszenia odpisów uchwał walnego zebrania członków (zebrania delegatów), niezbędnych wyjaśnień od władz stowarzyszenia. W razie stwierdzenia, że działalność stowarzyszenia jest niezgodna z prawem lub narusza postanowienia statutu w sprawach, o których mowa w art. 10 ust. 1, art. 10a ust. 1 i 3 i art. 10b, organ nadzorujący, w zależności od rodzaju i stopnia stwierdzonych nieprawidłowości, może wystąpić o ich usunięcie w określonym terminie, udzielić ostrzeżenia władzom stowarzyszenia lub wystąpić do sądu na podstawie art. 29. Sąd, na wniosek organu nadzorującego lub prokuratora, może udzielić upomnienia władzom stowarzyszenia, uchylić niezgodną z prawem lub statutem uchwałę stowarzyszenia, rozwiązać stowarzyszenie, jeżeli jego działalność wykazuje rażące lub uporczywe naruszanie prawa albo postanowień statutu i nie ma warunków do przywrócenia działalności zgodnej z prawem lub statutem. W powołanym przepisie chodzi jednak o sąd rejestrowy - sąd rejonowy, a nie sąd administracyjny. Wobec powyższego należy stwierdzić, że sprawy nadzoru nad stowarzyszeniami i sprawy związane z działalnością stowarzyszeń, jako należące do właściwości sądów powszechnych, nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.