III SA/Gl 393/22

WyrokWSA w Gliwicach2022-12-02

Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik, Adam Gołuch, Magdalena Jankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, uznając, że nie zaszła przesłanka całkowitej nieściągalności długu, pomimo trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej wnioskodawczyni?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Nie stwierdzono całkowitej nieściągalności długu, ponieważ wnioskodawczyni jest właścicielką i współwłaścicielką nieruchomości, z których możliwa jest egzekucja, a postępowanie egzekucyjne jest w toku. Ponadto, mimo trudnej sytuacji zdrowotnej, wnioskodawczyni posiada stałe źródło dochodu (renta), majątek ruchomy i nieruchomy, co nie pozwala na stwierdzenie, że znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej uniemożliwiającej całkowitą spłatę zadłużenia.
Stan faktyczny
Strona zwróciła się do ZUS o umorzenie całości zadłużenia z tytułu składek, powołując się na niską rentę, niskie dochody, chorobę nowotworową i złą kondycję psychiczną. Organ I instancji odmówił umorzenia, wskazując na brak przesłanki całkowitej nieściągalności i możliwość skutecznej egzekucji z majątku. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję odmowną, szczegółowo analizując sytuację materialną i zdrowotną wnioskodawczyni, posiadane przez nią nieruchomości, ruchomości i dochody, a także trwające postępowanie egzekucyjne. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi niedostateczną ocenę sytuacji i powtarzając dotychczasową argumentację.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 lutego 2022 r. nr UP-135/2022 w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 15 lutego 2022 r. o nr UP-135/2022 Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskutek wniosku D. P., utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia 23 listopada 2021r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021r., poz. 735 ze zm.; dalej jako k.p.a.), art. 28 i art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.: Dz.U. z 2021r., poz. 423; dalej: u.s.u.s.). W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny i wskazano, że Strona 15 lutego 2021 r. zwróciła się o umorzenie całości zadłużenia z tytułu składek. Wyjaśniła, że pracownik ZUS poinformował ją, że z uwagi na niską rentę i niskie dochody miała opłacać niższe składki; nie była świadoma, że obowiązywały składki na ubezpieczenia społeczne. Poinformowała, że jest chora na raka piersi i leczenie nie zostało zakończone. W obecnej chwili jest w złej kondycji fizycznej i psychicznej. Po przeanalizowaniu sytuacji materialno - życiowej wnioskodawczyni decyzją nr [...] z 23 listopada 2021r. organ w I instancji odmówił umorzenie wnioskowanych należności z tytułu składek. Argumentując to rozstrzygnięcie organ, opierając się na brzmieniu art. 28 ust. 2 i 3au.s.u.s., podkreślił fakt nie wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności; nie wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego Strony; nie wskazania jednoznacznie, aby powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń. Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając naruszenie przepisów prawa: - art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a., ponieważ organ nie dokonał wnikliwej analizy materiału dowodowego i wyciągnął z niego błędne wnioski, sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania; - art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji, gdyż organ nie przedstawił stanowiska, z jakich powodów uważa, że w tej sprawie nie można mówić o nieściągalności długu i dlaczego przyjął, że egzekucja z majątku zobowiązanej może być skuteczna. W uzasadnieniu podkreśliła, że ZUS nie dokonał rzetelnej oceny czy sytuacja materialna na dzień orzekania rokuje realne możliwości zaspokojenia przez ZUS zaległych należności z tytułu składek. Dodała, że nie została przeanalizowana ani uprawdopodobniona skuteczność dochodzenia przez ZUS zaległości z majątku bowiem znaczna część majątku to tylko udziały w prawie własności ruchomości i nieruchomości. Zatem sprzedaż udziału w prawie własności prawa majątkowego w toku postępowania egzekucyjnego jest wątpliwa. Odnosząc się do nieruchomości będącej jej własnością, tj. domu w G. przy ul. [...]. Strona wskazała, że jest to nieruchomość zamieszkana przez nią i egzekucja z tej nieruchomości również jest wątpliwa. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy ZUS zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne podzielając dotychczasowe stanowisko i argumentację. Zaznaczył, że z oświadczenia wynikało, że Strona jest wdową, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie pracuje zarobkowo, pobiera rentę w wysokości 1.483,00 zł brutto, tj. 1.256,78 zł netto, nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej, nie posiada dochodu z innych źródeł; korzysta z zasiłku pielęgnacyjnego z ZUS w wysokości 229,00 zł; wykazała stałe miesięczne wydatki z tytułu czynszu 170,00 zł, opłat eksploatacyjnych 1.031,00 zł oraz koszty leczenia 800,00 zł oraz zobowiązania pieniężne u osób fizycznych od grudnia 2019 r. w kwocie [...] zł, których nie spłaca wobec braku możliwości spłaty; jest właścicielką domu o powierzchni 208 m2 położonego w G. przy ul. [...] o numerze księgi wieczystej [...], 1/6 udziału w garażu o powierzchni 15,12 m2 położonego w G. przy ul. [...] o numerze księgi wieczystej [...], 1/8 udziału działki o powierzchni 79,8 m2 z podłączoną kanalizacją w G. o numerze księgi wieczystej [...]. Ponadto wykazała środki na rachunku bankowym w kwocie 1.850,38 zł; posiada samochód osobowy marki Mercedes Benz Sprinter z 2007 r. (zepsuty) numer rejestracyjny [...] i Volkswagen Passat z 2014 r. (po wypadku) numer rejestracyjny [...]; posiada składniki mienia ruchomego (tv, radio, lodówkę, pralkę, zmywarkę) o łącznej wartości 5.500,00 zł. Natomiast z uwagi na wiek i stan zdrowia Strona nie widzi możliwości poprawy swojej sytuacji majątkowej, otrzymywana renta jest niska, nie starcza na utrzymanie, pomagają dzieci. Nie była świadoma istnienia zaległości składkowych, organ rentowy od 2013 r. nie poinformował jej co do płatności składek; od lipca 2019 r. leczy się onkologicznie z powodu nowotworu złośliwego piersi prawej, leczenie pochłonęło wszystkie oszczędności. Zaakcentowała, że Ministerstwo Zdrowia odmówiło zakupu leku za 120.000,00 zł, w zakupie leku pomógł syn P.; pozostaje nadal w leczeniu Instytucie Onkologicznym, choruje na cukrzycę typu 2, ciśnienie, tarczycę, chorobę zwyrodnieniową stawów kolanowych, kręgosłupa, depresje i stany lekowe. Obecnie leczenie wymaga rehabilitacji, szczegółowych badań, jest w złej sytuacji fizycznej i psychicznej. Organ zaznaczył, że w celu rozpatrzenia sprawy skorzystał z danych wygenerowanych z systemów informatycznego oraz rejestrów centralnych: Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, Centralnej Ewidencji Pojazdów, Bazy Danych Ksiąg Wieczystych. Analizując dokumentację stwierdził, że: - do 13 października 2021 r. prowadziła Strona działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej odzieży prowadzonej w wyspecjalizowanych sklepach, - w Centralnej Ewidencji Pojazdów figuruje jako właściciel samochodów osobowego Volkswagen Passat z 2014 r., ciężarowego Fiat Ducato z 2006 r. i Mercedes Benz Sprinter z 2007 r., których wartość umożliwia dokonanie zastawu skarbowego; - jest współwłaścicielem nieruchomości gruntowej położanej w G. o powierzchni 0,0191 ha, pastwiska położonego w G. o powierzchni 0,0639 ha, części gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości B. o powierzchni 2,36 ha oraz właścicielem garażu murowanego położonego w G. o powierzchni 15,12 i nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości W. o powierzchni 1,060 ha. Organ także wskazał, że dokonał ustaleń i oceny z punktu widzenia przesłanek prowadzących do przedawnienia i stwierdził, że należności figurujące na koncie Strony jako płatnika składek są nadal wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Dalej wyjaśnił, że przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. nie zachodzi - nie można jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne; aktualnie Dyrektor Oddziału ZUS w Z. prowadzi postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania przedmiotowych należności; nie upłynął okres dochodzenia należności przez ZUS; jest Strona współwłaścicielem i właścicielem nieruchomości, na których ZUS może dokonać wpisu do hipoteki celem zabezpieczenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Dopóki postępowanie toczy się nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji. W związku z powyższym brak Jest przesłanek pozwalających na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Uniemożliwia to pozytywne rozpatrzenie wniosku na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Organ odwoławczy podkreślił uznaniowy charakter wydawanych decyzji, ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej i związaną z nią konieczność wywiązywania się z obowiązków opłacania składek ZUS. Wskazał kiedy możliwe jest umorzenie zgodnie z art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r.. Nr 141, poz. 1365) - i takowych nie stwierdził. Ustalił, że pobiera Strona rentę rodzinną w wysokości 1.546,16 zł brutto, tj. 1.308,01 zł netto. Ze świadczenia nie są dokonywane żadne potrącenia. Analizując sytuację finansową odniósł się do minimum socjalnego, które dla 1-osobowego gospodarstwa emeryckiego wyniosło 1.323,25 zł i jest na poziomie otrzymywanego przez Stronę świadczenia rentowego. Wyjaśnił, że wymienione przez Stronę wydatki (poza koniecznymi kosztami leczenia) nie są też nadzwyczajnymi kosztami jakie musi ponosić. Zadeklarowała Strona miesięczne wydatki z tytułu bieżących opłat (poza kosztami leczenia) w łącznej wysokości 1.201,00 zł i jednocześnie w żaden sposób nie udokumentowała ponoszonych kosztów. Nie udokumentowała również, że pokrywa miesięcznie koszty leczenia w wysokości 800,00 zł. Organ zauważył, że przyjmując, że pokrywa Strona miesięczne zadeklarowane wydatki w łącznej wysokości 2.001,00 zł (z kosztami leczenia), to nie wykazała oraz nie przedstawiła żadnych dowodów, skąd pozyskuje środki finansowe w sytuacji, gdy dochód jej wynosi 1.308,01 zł netto. Posiadanie zobowiązań wobec innych wierzycieli nie może być argumentem przemawiającym za umorzeniem należności z tytułu składek. Pomimo deklarowania trudnej sytuacji materialnej nie korzysta z pomocy państwa, bowiem udzielenie pomocy ze środków z pomocy społecznej poprzedzone jest szczegółowym, obowiązkowym wywiadem środowiskowym. W ocenie organu brak udokumentowanego dochodu nie jest jednoznaczny z brakiem środków finansowych. W konsekwencji ZUS nie stwierdził, że sytuacja Strony nosi znamiona ubóstwa oraz, że ma charakter trwały i pogłębiający się. Pobiera rentę rodzinną, która corocznie podlega waloryzacji. Ponadto otrzymuje jednorazowe "trzynaste" i "czternaste" świadczeni rentowe, co z pewnością wpływa na poprawę sytuacji finansowej. ZUS nie stwierdził więc, że nie posiada środków finansowych na opłacenie należnych składek np. w układzie ratalnym dostosowanym do jej możliwości płatniczych. Ponadto dysponuje Pani majątkiem w postaci nieruchomości i np. wynajęcie powierzchni garażowej może być dla dodatkowym źródłem dochodu, który może zostać przeznaczony na spłatę zobowiązań z tytułu nieopłaconych składek. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i uwzględnienie wniosku o umorzenie należności ZUS. Zarzuciła niedostateczną ocenę sytuacji i powtórzyła dotychczasową argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do podniesionych zarzutów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organowi zarzucić naruszenia przepisów prawa. Przepis art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej jako "u.s.u.s.") stanowi, iż należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone". Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie stwierdzono całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącej gdyż jest właścicielką i współwłaścicielką kilku nieruchomości, z których możliwa jest egzekucja. ZUS zaakcentował, że Dyrektor Oddziału ZUS w Z. prowadzi postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania przedmiotowych należności; nie upłynął okres dochodzenia należności przez ZUS; Strona jest współwłaścicielem nieruchomości, na których ZUS może dokonać wpisu do hipoteki celem zabezpieczenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Skoro więc postępowanie egzekucyjne nadal jest w toku to wykluczone jest zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Natomiast w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne gdzie, jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązaną, że: - opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; - poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; - przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Skarżąca w tym zakresie odwołała się do swojej ciężkiej sytuacji finansowej i zdrowotnej. Podkreślenia jednak wymaga, iż decyzje podejmowane na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 rozporządzenia także mają charakter uznaniowy. Również i w tych sytuacjach prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście, gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Oceniając rozpatrywaną sprawę pod wyżej wskazywanym kątem organ odwoławczy, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy, stwierdził iż wykazane przez skarżącą trudności nie cechują się trwałym lub wyjątkowym charakterem. Wskazał bowiem, że skarżąca otrzymuje rentę rodzinną; mieszka w domu o powierzchni 208 m2 położonego w G., którego jest właścicielką; prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe; nie ma nikogo na utrzymaniu; posiada majątek ruchomy oraz nieruchomości, których jest właścicielką i współwłaścicielką. Ma problemy zdrowotne i leczy się onkologicznie, w zakupie leków wspomaga ją syn. W konsekwencji więc nie było pozbawione podstaw twierdzenie organu, iż w takim stanie rzeczy istnieje realna szansa możliwości spłaty zaległych należności. Nie można bowiem w kontekście przedstawionych okoliczności faktycznych stwierdzić, iż strona znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, uniemożliwiającej jej całkowicie ich spłatę. Stałe źródło dochodu pozwala na zaspakajanie niezbędnych potrzeb bytowych. Wskazywane przez skarżącą zobowiązanie względem osób fizycznych w kwocie [...] tys. zł dotyczy zakupu leku przez syna, na co wskazywał pełnomocnik w trakcie rozprawy sądowej, a biorąc pod uwagę obowiązek alimentacji i wsparcia dziecka względem rodzica sytuacja ta nie ma znamion nadzwyczajnych. Poza tym podawane przez skarżącą stałe wydatki w sumie przekraczającej 2.000 zł miesięcznie wskazują na dodatkowe źródło utrzymania. Istnienie innych możliwości finansowych skarżącej potwierdza także fakt samodzielnego zamieszkiwania w domu o pow. 208 m 2 i konieczność jego utrzymania i ogrzewania, co byłoby niemożliwe z renty 1.031 zł. Podobnie należy ocenić posiadanie 3 pojazdów samochodowych. Zaakcentować także należy, że utrzymywanie własności i współwłasności ustalonych przez organ nieruchomości również związane jest z koniecznością ponoszenia opłat i podatków. Najem więc tych nieruchomości czy oddanie w dzierżawę lub sprzedaż ich, bądź udziałów, pozwoliłaby na spłatę zaległych należności oraz poprawiłoby sytuację finansową skarżącej. Wobec powyższego prawidłowa była zatem kwalifikacja prawna ustalonych okoliczności dokonana przez organ orzekający, który wskazał na te elementy stanu faktycznego i wyciągnął z nich wniosek, iż nie zostały spełnione wskazane wyżej przesłanki umorzenia należności składkowych. Wobec powyższego Sąd nie mógł uwzględnić postawionych zarzutów. Ustalenia i wnioski jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Umorzenie bowiem zaległości zus-owskich osobie posiadającej składniki majątkowe mogące zostać spieniężone stałaby także w sprzeczności z interesem społecznym. Instytucja ta została bowiem przewidziana dla przypadków beznadziejnych, pozbawionych szansy na jakiekolwiek uzyskanie dochodu umożliwiającego spłatę zaległości. Skarżąca ma problemy zdrowotne i podlega stałemu leczeniu jednakże nie znajduje się w krytycznej sytuacji materialnej, co wykazano powyżej. Na zakończenie podkreślić należy, że organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów podnoszonych przez stronę zarówno w odwołaniu jak i w skardze obszernie przedstawił okoliczności faktyczne i prawne przedmiotowej sprawy, uzasadniając swe stanowisko. Skład orzekający Sądu w całości podziela wyrażone poglądy, które znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany w razie zaistnienia zmiany sytuacji zdrowotnej lub bytowej zainteresowanej i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub utraty źródeł dochodów czy składników majątkowych skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie, bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta, z tzw. powagi rzeczy osądzonej. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że organ nie naruszył prawa i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło