III SA/Gl 397/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-04-13
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, będąca osobą prawną w upadłości, wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona skarżąca, będąca osobą prawną w upadłości, wykazała brak wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych. Pomimo posiadania pewnych aktywów i niewielkiego zysku, priorytetowe traktowanie spłaty należności podatkowych, pracowniczych i FGŚP, a także relatywnie niskie środki na rachunku bankowym i w kasie, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd oparł się na przepisach P.p.s.a. dotyczących prawa pomocy dla osób prawnych.Stan faktyczny
Strona skarżąca, Syndyk Masy Upadłości "A" S.A. w upadłości, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. w przedmiocie podatku akcyzowego. Skarżąca argumentowała, że z uwagi na postępowanie upadłościowe i priorytetowe spłaty innych należności, nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych, które wyniosły 100.000 zł. Do wniosku dołączono dokumenty finansowe spółki.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości "A" S.A. w R. w upadłości na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na w/w decyzję, w kwocie 100.000 zł, strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku, skarżąca stwierdziła, że w toku prowadzonego postępowania upadłościowego, z uwagi na skomplikowany charakter spieniężania majątku upadłego, syndyk nie jest w stanie zgromadzić takich środków finansowych, które wystarczyłyby na pokrycie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Strona posiada wprawdzie środki pieniężne zgromadzone na lokatach, są one jednak przeznaczone w pierwszej kolejności na spłatę należności podatkowych Skarbu Państwa – Urząd Skarbowy w R. w wysokości 293.347,29 zł, zabezpieczonych zastawami skarbowymi oraz należności pracowniczych w wysokości 136.263,98 zł i należności Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w wysokości 578.490 zł. W tym stanie rzeczy, zdaniem wnioskodawcy, strona nie posiada środków na poniesienie kosztów sądowych.
Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki w upadłości zamyka się w kwocie 500.000 zł, natomiast wartość środków trwałych wynosi 505.920,88 zł. Ponadto wskazano we wniosku zysk za ostatni rok obrotowy wg bilansu na kwotę 11.418,87 zł. Z oświadczenia spółki wynika, że posiada ona bieżący rachunek bankowy w [...] S.A. i na koncie znajduje się kwota 18.018,84 zł. W banku tym strona posiada także dwie lokaty na kwoty 150.000 zł i 40.000 zł, opisane już w uzasadnieniu wniosku.
Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopię bilansu na dzień [...] r., rachunek zysków i strat (wariant porównawczy) za 2010 r., kserokopie deklaracji VAT – 7 za miesiące od grudnia 2010 r. do lutego 2011 r., sporządzone wykazy maszyn i urządzeń do przetargu oraz wyposażenia biurowego (stan na dzień [...] r.), oświadczenie, wg którego majątek upadłej spółki w postaci maszyn i urządzeń oraz [...] i [...] płynów wynosi 250.000 zł (stan na dzień [...] r.), wyciąg z bieżącego rachunku bakowego spółki za okres od grudnia 2010 r. do lutego 2011 r., oraz raporty kasowe za pierwsze trzy miesiące bieżącego roku.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że strona skarżąca złożyła żądanie przyznania jej prawa pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. w zakresie częściowym.
Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku skarżącej spółki należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części) może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania w całości.
Wnioskodawca udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie przez nią żądanym.
Faktem jest, że wnioskodawca wykazał zysk za rok 2010 w wysokości 9.778,83 zł (podczas, gdy za rok 2009 wykazał stratę w wysokości 48.003,17 zł). Wartość środków trwałych spółki zamyka się w kwocie 505.920,88 zł wg bilansu (stan na dzień [...] r.).
Należy mieć również na uwadze fakt, że środki zgromadzone na rachunku bankowym spółki na dzień [...] r. wyniosły jedynie 9.445,41 zł, natomiast z raportu kasowego za marzec 2011 r. wynika, że w kasie spółki znajdowało się jedynie 957,24 zł na koniec tego miesiąca. Z deklaracji VAT – 7 wynika, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, jednak podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług za okres od grudnia 2010 r. do lutego 2011 r. wyniosła odpowiedni kwotę: 18.991 zł, 23,481 zł, 10.758 zł. Są to więc relatywnie niskie kwoty. Z analizy bilansu oraz rachunku zysków i strat wynika, że spółka osiągnęła nieznaczny zysk i jej ogólny stan majątkowy ulega poprawie. Nie zmienia to przecież jednak faktu, że ogólna sytuacja finansowa syndyka jest nadal niezmiernie trudna. Nie można tracić z pola widzenia tego, że spółka nie dysponuje wysokimi środkami pieniężnymi – na rachunku bankowym spółki znajduje się przecież relatywnie niska kwota pieniężna, podobnie, jak w kasie spółki.
Mając na uwadze powyższą analizę stanu majątkowego skarżącej spółki w upadłości należy stwierdzić, że nie będzie ona mogła zgromadzić środków finansowych, pozwalających jej na uiszczenie wpisu sądowego od skargi oraz – potencjalnych – dalszych opłat sądowych. W tym miejscu należy podkreślić, że na spółce spoczywa obowiązek uiszczenia wpisów sądowych od skarg inicjujących postępowanie sądowoadministracyjne w 12 sprawach (III SA/Gl 394 – 405/11). Łączny wpis sądowy zamknąłby się w kwocie 1.023.478 zł. Nie ulega wątpliwości, że jest to kwota, której uiszczenie przekracza aktualne możliwości finansowe wnioskodawcy.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło