III SA/Gl 405/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-07-25
Skład orzekający: Iwona Wiesner, Mirosław Kupiec, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności obszarowych z powodu błędnego wskazania numerów działek ewidencyjnych we wniosku, mimo że rolnik wykazał, że nie ponosi winy za te rozbieżności i faktycznie uprawiał inne, sąsiednie działki?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji publicznej nie wykazał w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy. W szczególności, organ nie ustalił, czy skarżący faktycznie uprawiał sąsiednie działki, które błędnie wskazał we wniosku z powodu pomyłki pracownika urzędu, co mogło stanowić podstawę do zastosowania art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, wyłączającego sankcje w przypadku braku winy rolnika.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności obszarowych za rok 2007 dla rolnika R.O. z powodu rozbieżności między zadeklarowanymi we wniosku numerami działek ewidencyjnych a faktycznie użytkowanymi gruntami. Rolnik twierdził, że błąd wynikał z pomyłki pracownika urzędu, który wskazał mu niewłaściwe działki do dzierżawy, a on faktycznie uprawiał sąsiednie. Organy administracji uznały, że nie można mówić o oczywistej omyłce i nałożyły sankcje, pomniejszając należne płatności.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi R.O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną tu decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. po rozpatrzeniu odwołania R. O. powołując się na art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2000 r., Nr 98,poz.1071 ze. zm. – dalej "Kpa") oraz 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z [...] r., nr [...] w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych za rok 2007.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2011 r. , sygn. akt. II GSK 109/10 Naczelny Sad Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 5 sierpnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 463/09, którym uchylono decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo uznał, że wbrew jednoznacznie określonemu w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2007r. Nr 35, poz. 217 ze zm.) obowiązkowi, organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego, znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego, w tym przede wszystkim dowodów przedstawionych przez stronę (w szczególności oświadczenia pracownika Urzędu Miasta i Gminy Ż. o błędnym wskazaniu dzierżawionych przez skarżącego działek) oraz wyjaśnień strony (a także innych znajdujących się w aktach dowodów) co do okoliczności sprawy, z których jasno wynika (i czego organ nie kwestionuje), że skarżący prowadził działalność rolniczą, tj. faktycznie uprawiał określone działki rolne, tyle że o innych numerach ewidencyjnych, niż to omyłkowo (wprowadzony w błąd przez pracownika Urzędu) wskazał we wniosku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie również uznał (każdorazowo przywołując konkretne przepisy przedmiotowej ustawy, przepisów wykonawczych, jak również mających w tej sprawie zastosowanie przepisów wspólnotowych), że organ nie rozważył w sposób wystarczający m.in. tego, że płatność obszarowa przysługuje na posiadane grunty rolne, zbagatelizował fakt, że w świetle powszechnie dostępnej dla producentów rolnych instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich sam wypis z ewidencji gruntów ma jedynie charakter pomocniczy (co m.in. wynika z faktu, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są często nieaktualne i nie odzwierciedlają stanu, w jakim znajdują się poszczególne działki rolne – w tym zakresie Sąd powołał się na wyrok I SA/Sz 319/09 z 15 lipca 2009 r.), nie rozważył dość wnikliwie tego, że nie można pojęcia działki ewidencyjnej bez względu na znajdujący się na niej rodzaj użytku rolnego traktować jako równoznacznego z pojęciem działki rolnej, jak również, że dane dotyczące działek ewidencyjnych umożliwiają jedynie ustalenie i zlokalizowanie położonych na nich działek rolnych. Nadto Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż: "Z analizy wskazanych i omówionych w zaskarżonym wyroku przepisów, Sąd I instancji logicznie wywiódł, że samo błędne wskazanie numerów ewidencyjnych rzeczywiście uprawianych działek rolnych nie może pozbawiać rolnika dopłat".
Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. powołując się na art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze. zm. – dalej "Kpa") oraz 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z [...] r., nr [...] w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych za rok 2007 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu przypomniał, iż R. O. ubiegając się o płatności do gruntów rolnych na rok 2007 złożył do Biura Powiatowego ARiMR w M. dnia 15 maja 2007 r. Wniosek o przyznanie płatności na rok 2007 wraz z załącznikami graficznymi, w którym zadeklarował dwanaście działek rolnych oznaczonych odpowiednio symbolami: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych nr [1], [2], [3] , [4], [5], [6], [7] położonych w obrębie S. ; nr [7] w obrębie C. , nr [...] położonych w obrębie Ż.; [8], [9] obręb: Z. ; [10]w obrębie J., powiat: myszkowski. W ramach powyższego wniosku:
- do jednolitej płatności obszarowej JPO zadeklarowano 19,09 ha;
- do uzupełniającej płatności obszarowej UPO zadeklarowano 15,31 ha;
- do uzupełniającej płatności zwierzęcej PZ zgłoszono 3,78 ha trwałych użytków zielonych.
Wniosek poddany został procesowi kontroli w zakresie kompletności i zgodności danych, które nie wykazały nieprawidłowości. W toku kontroli administracyjnej danych wykryto błędy dotyczące powierzchni zgłoszonej na działce E oraz nieprawidłowość w zakresie wielkości współczynnika DJP związanego z płatnością zwierzęcą.
W odpowiedzi na wezwanie organu, Strona przedłożyła korektę wniosku z dnia [...] r., którą zmniejszono powierzchnię działki rolnej E z pierwotnie deklarowanej 3,78 ha do 2,78 ha, ponadto w oświadczeniu z dnia [...] r. R. O. stwierdził, że w okresie referencyjnym posiadał konia, co dokumentował zaświadczeniem OZHK w K.
Gospodarstwo rolne Strony poddane zostało również kontroli na miejscu, przeprowadzonej [...] r. której wyniki dokumentuje Raport z czynności kontrolnych [...] . W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie wielkości powierzchni lub rodzaju uprawy:
- zadeklarowana powierzchnia działki rolnej A - 1,06 ha UPO - stwierdzono że grunty nie były użytkowane rolniczo na dzień kontroli jak i na dzień 30 czerwca 2003 r,;
- zadeklarowana powierzchnia działki rolnej B - 1,10 ha UPO - stwierdzono że grunty nie były użytkowane rolniczo na dzień kontroli jak i na dzień 30 czerwca 2003 r.;
- zadeklarowana powierzchnia działki rolnej C - 0,[15] ha UPO - stwierdzono 0,73 ha UPO;
- zadeklarowana powierzchnia działki rolnej D - 1,90 ha UPO - stwierdzono 1,[13] ha UPO;
- zadeklarowana powierzchnia działki rolnej E - 3,78 ha PZ - stwierdzono 2,68 ha PZ;
- zadeklarowana powierzchnia działki rolnej F - 2,19 ha UPO - stwierdzono 1,[11] ha UPO;
- zadeklarowana powierzchnia działki rolnej G - 0,94 ha UPO - stwierdzono 0,52 ha JPO;
- zadeklarowana powierzchnia działki rolnej H - 3,60ha UPO - stwierdzono 3,60 ha JPO w tym na powierzchni 3,06 ha również UPO;
- zadeklarowana powierzchnia działki rolnej I - 1,25 ha UPO - stwierdzono 1,25 ha UPO;
- zadeklarowana powierzchnia działki rolnej J - 0,[11] ha UPO - stwierdzono 0,[11] ha JPO;
- zadeklarowana powierzchnia działki rolnej K - 0,70 ha UPO - stwierdzono 0,70 ha UPO;
- zadeklarowana powierzchnia działki rolnej L -1,00 ha UPO - stwierdzono nieużytek.
R. O. złożył zmianę do wniosku z dnia [...] r., którą zmodyfikował powierzchnie działek rolnych E, F, G oraz J, K, L.
Nadto Strona w piśmie z dnia [...] r. zwróciła się do Dyrektora ŚIOR ARiMR w C. z prośbą o wyjaśnienie raportu z kontroli na miejscu w zakresie działek ewidencyjnych [11] i [12] położonych w obrębie Ż.. Strona wyjaśniła, że zawarła umowę dzierżawy w dniu 16 lutego 2001 r., której przedmiotem jest użytkowanie tych działek, które w swoim przeświadczeniu rolniczo wykorzystywał wobec czego zadeklarował je we wniosku na rok 2007. Jednak w wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej w ramach postępowania w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007 stwierdzono, że nie prowadził na nich uprawy.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. powołując się na przepisy prawa wspólnotowego oraz przepisy krajowe wszechstronnie wyjaśnił stan prawny tej sprawy. Dalej wskazał, że dokonując analizy i weryfikacji spornych działek organ pierwszej instancji winien mieć na uwadze, iż sam wypis z rejestru gruntów, na którym wnioskodawcy w zdecydowanej większości wypełniają dane we wniosku ma charakter jedynie pomocniczy.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. stwierdził nadto, iż mając na względzie powyższe oraz uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych zapadłych w sprawie R. O., dokonując rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia w sprawie- organ odwoławczy wskazuje na zasadność zweryfikowania oświadczeń wnioskodawcy kontrolą na miejscu i w następstwie wykazania, że R. O. uprawia bądź też nie uprawia działki rolnej (podkreślenie organu) o deklarowanej powierzchni, ale innym numerze identyfikacyjnym.
Decyzją z [...] r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. przyznał R. O. płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w wysokości [...] zł, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł.
Ze względu na stwierdzone nieprawidłowości odmówił R. O.
1. przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych i nałożył sankcję w wysokości [...] zł,
2. przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałoży sankcję w wysokości [...] zł.
Podstawą prawną decyzji były:
- art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262) oraz
- art. 51 ust. 2 w związku z § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.) oraz art. 71 a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003i 73/2009 oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z dnia 30.04.2004r., str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz.. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.),
- art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.),
- art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2007 r. wynosi 301,54 zł.
Powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 19,09 ha. Powierzchnia deklarowana kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 16,93 ha. Początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] zł.
Kwota ta została pomniejszona ze względu na:
- stwierdzone różnice między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną o kwotę w wysokości [...] zł. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wynosi 23,22%. Zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. W uzasadnieniu stwierdzono, iż na skutek błędnego wskazania w terenie wydzierżawionych od Urzędu Miasta i Gminy Ż. przez R. O. działek nastąpiło rozpoczęcie działalności rolniczej na działkach nie będących przedmiotem dzierżawy. Wyjaśnienia rolnika wykazały, iż od czasu wydzierżawienia działek nr [11] i [12], faktycznie użytkowane były działki sąsiednie nr [13], [14], [15] oraz [16] O zaistniałej pomyłce beneficjent dowiedział się dopiero po przeprowadzonej kontroli na miejscu (po otrzymaniu protokołu z kontroli). W ocenie organu zaistnienie pomyłki w deklaracji działek tj. podania działek ewidencyjnych i rolnych innych niż faktycznie użytkowanych, nie może stanowić podstawy do zmiany pierwotnej deklaracji we wniosku, może jedynie wpłynąć na stopień sankcjonowania beneficjenta za przedeklarowanie powierzchni użytkowanej rolniczo.
Jak dalej stwierdzono Strona wykazała, że nie ponosi winy za powstałe rozbieżności w deklaracji i w związku z tym nie powinien ponosić za te nieprawidłowości konsekwencji.
Organ wskazał, iż zapis art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. stanowi w ust 1, że obniżki i wyłączenia, w tym stosowanie art. 51 nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości zatem w takim przypadku stosowanie sankcji nie znajduje uzasadnienia. W związku z powyższym działki rolne A o powierzchni 1,06 ha oraz B o powierzchni 1,10 ha, nie zostały uwzględnione w procesie wyliczenia kwoty płatności, tym samym nie wpływają na stopień sankcjonowania beneficjenta za przedeklarowanie powierzchni użytkowanej rolniczo - zgodnie z art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.
Organ dalej stwierdził, że wnioskodawca złożył w dniu 24 sierpnia 2007 r. zmianę do wniosku, w której dokonał pomniejszenia powierzchni kilku działek rolnych, dla których podczas kontroli na miejscu zostały stwierdzone nieprawidło -wości. Dokument zmiany do wniosku nie został uwzględniony podczas obsługi sprawy, ponieważ beneficjent został poinformowany o nieprawidłowościach stwierdzonych podczas kontroli na miejscu we wniosku. Kopia raportu z kontroli została wysłana do beneficjenta przesyłką poleconą w dniu 5 lipca 2007 r. Na podstawie art. 15 pkt 3 Rozporządzenia Komisji WE Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. fakt wytypowania rolnika do kontroli na miejscu wstrzymuje obsługę formularza zmiany do wniosku do czasu otrzymania wersji papierowej raportu z kontroli na podstawie którego stwierdzono, że na działkach w stosunku do których beneficjent złożył zmiany stwierdzono nieprawidłowości, dlatego formularz zmiany został wykluczony z obsługi sprawy.
Łączna powierzchnia gruntów wykluczonych z JPO wynosiła zatem 3,19 ha. Konsekwencją stwierdzonych w przedmiotowej sprawie zawyżeń jest pomniejszenie płatności, o jakie ubiegał się R. O..
W zakresie UPO organ wskazał, iż ze względu na stwierdzone różnice między powierzchnią zadeklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, wszystkie uzupełniające płatności obszarowe zostały odmówione i została nałożona sankcja.
Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2007 do wszystkich płatności uzupełniających wynosiła 19,09 ha. Powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 16,93 ha. Powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wynosiła 11,26 ha. Wyliczona procentowa różnica miedzy powierzchnia działek zadeklarowanych we wniosku do uzupełniającej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzona w czasie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wynosi 50,36%. Łączna powierzchnia gruntów wykluczonych z UPO wynosiła 5,67 ha co w konsekwencji spowodowało pomniejszenie płatności.
W odwołaniu od tej decyzji, pełnomocnik R. O. wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu stwierdził, że Skarżący zawarł w dniu 16 lutego 2001 r. umowę dzierżawy z Agencją Nieruchomości Rolnych I jest on dzierżawcą działek rolnych o numerach [11] oraz [12]. Dalej Skarżący rozpoczął uprawę gruntów i konsekwentnie deklarował je we wnioskach o przyznanie płatności. W toku kontroli administracyjnej przeprowadzonej w lipcu 2007 roku okazało się, że pracownik Urzędu popełnił błąd i wskazał Skarżącemu nie działki o numerach ewidencyjnych [11] i [12] lecz działki sąsiednie oznaczone numerami [13], [14], [15] i [16] Błąd ten spowodował stan rozbieżności pomiędzy oznaczeniem działek zadeklarowanych we wniosku, a tymi faktycznie użytkowanymi. Opisując niesporny w sprawie stan faktyczny wyraził pogląd, że powyższa niezgodność nie miała wpływu na powierzchnię użytkowanego przez Skarżącego gospodarstwa. Skarżący podnosił, że nie został poinformowany o stwierdzonych w toku kontroli administracyjnej uchybieniach. Nadto Skarżący stwierdził, że organ administracji uprzedził Skarżącego, że na działce ewidencyjnej nr [11] został stwierdzony kod błędu DR10, natomiast o fakcie, iż na działce ewidencyjnej nr [12] wykryto podobne uchybienie Skarżący uzyskał informację po terminie. Zatem w ocenie Skarżącego został on pozbawiony możliwości czynnego udziału w postępowaniu odnośnie weryfikacji tej kwestii. Nadto stwierdzono, że organ administracji po przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego, kontroli administracyjnej i stwierdzeniu nieprawidłowości nie pouczył Skarżącego o możliwości złożenia przez niego korekty do wniosku o przyznanie płatności, polegającej na sprostowaniu oczywistej omyłki w oznaczeniu działek rolnych. Dalej podniósł, iż mimo wniosków Skarżącego organ administracji zaniechał w niniejszym postępowaniu weryfikacji oświadczeń Skarżącego, że uprawia on działki rolne o deklarowanej powierzchni, ale o innym oznaczeniu ewidencyjnym. Reasumując, odwołujący się zarzucił organowi administracji wadliwe działania, tak w sferze faktycznej, jak i prawnej.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy ww. decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 200 7r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2007r. Nr 35, poz. 217 ze zm., t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051 ze zm.) osobą uprawnioną do uzyskania jednolitej płatności obszarowej jest producent rolny, który w wyznaczonym terminie złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych, będący posiadaczem gospodarstwa rolnego, w skład, którego wchodzą działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, utrzymane zgodnie z normami. Przez posiadacza gospodarstwa rolnego rozumie się właściciela, dzierżawcę, użytkownika, zarządcę lub mającego inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą.
Na mocy art. 143b oraz art. 143c ww. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003- obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję.
Wykorzystywane użytki rolne oznaczają całkowity obszar obejmujący grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe tak jak zostały ustalone przez Komisję dla jej celów statystycznych.
Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw chmielu, roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych bądź innych roślin.
Stosownie do art. 18. ust. 1 ww. ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego "płatności są przyznawane na wniosek rolnika".
Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. z 2007 r. Nr 46 poz. 310) wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych, o przyznanie płatności cukrowej i o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania zawiera oświadczenie o:
1) powierzchni działek ewidencyjnych obejmujące w szczególności:
a) położenie działki ewidencyjnej ze wskazaniem województwa, powiatu i gminy,
b) następujące dane z ewidencji gruntów i budynków: nazwę obrębu ewidencyjnego, numer obrębu ewidencyjnego, numer arkusza mapy, numer działki ewidencyjnej i powierzchnia całkowita działki ewidencyjnej,
c) powierzchnia gruntów rolnych na działce ewidencyjnej, w tym powierzchnia:
- pod trwałe użytki zielone,
- niezgłoszona do programów pomocowych,
- gruntów rolnych, które zostały zalesione w ramach działania zalesianie gruntów rolnych objętego Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz zgodnie z planem zalesienia, lecz nie zostały przekwalifikowane na grunty leśne,
d) oznaczenie działki rolnej lub jej części
2) sposobie wykorzystania działek rolnych z podaniem w szczególności:
a) oznaczenia działki rolnej,
b) grupy upraw,
c) powierzchni działki rolnej,
d) numeru działki ewidencyjnej, na której jest położona działka rolna,
e) powierzchni działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej.
Dane zadeklarowane we wniosku przez Rolnika podlegają weryfikacji przez organ prowadzący postępowanie, tj. ARiMR. Stwierdzenie w trakcie postępowania nieprawidłowości, w zakresie rodzaju uprawy, wielkości powierzchni, kultury rolnej, stanu i prawa posiadania - skutkuje wykluczeniem powierzchni obarczonych błędem, co wpływa na wielkość pozytywnie zweryfikowanej powierzchni i wysokość płatności.
Źródłem wszelkich danych o działkach rolnych jest, co podkreślił organ, przede wszystkim sam wniosek strony o przyznanie płatności.
Dalej podkreślono, że art. 23 ust. 1 Rady (WE) nr 1782/2003z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z późn. zm.) stanowi, że Państwa Członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc, obejmujące weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności.
Organ wskazał, że Raport z kontroli na gruncie objętym deklaracją Strony we Wniosku na rok 2007 podlegał szczegółowej weryfikacji w zakresie prawidłowości przebiegu kontroli, ustaleń faktycznych oraz zapisów w przedmiocie jej wyników. Analiza wykazała, że zapisy zawarte w Raporcie odpowiadają sytuacji faktycznej na gruncie w dniu kontroli. Nieprawidłowości zostały jednoznacznie udokumentowane szkicami polowymi i fotografiami wykonanymi w dniu kontroli.
Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych do obowiązków rolnika dążącego do uzyskania konkretnych płatności należy dokładne wskazanie we wniosku obszarów działek rolnych (objętych żądaniem uzyskania pomocy finansowej), przy czym nie można utożsamiać działki rolnej z obszarem działki ewidencyjnej, opisanej w wypisie z rejestru gruntów. Działka rolna może bowiem, ale nie musi zajmować cały obszar działki ewidencyjnej, może być położona na kilku graniczących ze sobą działkach ewidencyjnych, na jednej działce ewidencyjnej może też znajdować się kilka działek rolnych. To rolnik decyduje zatem, ile działek rolnych, o jakiej wielkości i z jakim rodzajem uprawy, położonych na jakich działkach ewidencyjnych zgłosi w danym wniosku o płatności. Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 2 pkt 1a ww. rozporządzenia Komisji nr 796/2004 działka rolna to zwarty obszar gruntu na którym rolnik prowadzi jedną grupę upraw.
Organ zaakcentował, że w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007 dla R. O. kontrola na miejscu wykazała ponad wszelka wątpliwość, że obszar deklarowany do płatności jako działki rolne A oraz B w granicach działek ewidencyjnych nr [11] i [12] nie był użytkowany rolniczo na dzień kontroli. Uprawa nie była prowadzona na obu tych działkach ewidencyjnych zadeklarowanych we Wniosku. Powierzchnia całych działek została wyłączona z produkcji na dzień kontroli - na działce zaniechano prowadzenia działalności rolniczej (kod DR 18) i nie były wykorzystywane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. (zastosowano kod DR10).
Organ podkreślił dalej, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniu 2 lipca 2007 r., stwierdzono, że działki ewidencyjne nr: [11] i [12] nie są użytkowane rolniczo i w związku z powyższym nie są uprawnione do płatności. Skarżący w toku postępowania podnosił, że zgłoszenie tych działek do płatności nastąpiło w wyniku oczywistej omyłki.
W ocenie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M.którą podziela organ odwoławczy uchybienie to nie ma charakteru oczywistej omyłki w rozumienia art. 19 rozporządzenia Komisji nr 796/2004, który stanowi, że - z zastrzeżeniem art. 11 i 18 - wniosek pomocowy może być skorygowany w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwe władze wykryją oczywiste błędy.
Za oczywisty błąd uznaje się z językowego punktu widzenia błąd nie budzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Rozbieżności we wniosku o przyznanie płatności dotyczące ilości działek rolnych, ich powierzchni i rodzajów użytków nie mogą być traktowane jako oczywiste błędy, bowiem opisują w tej części inny stan faktyczny.
W niniejszej zaś sprawie Skarżący zgłaszał do płatności wymienione działki rolne, które różnią się od wskazanych w późniejszych wyjaśnieniach, nie tylko numerem, ale również powierzchnią i położeniem.
Zdalej organ stwierdził, że załączniki graficzne dołączane przez Skarżącego do wniosku o płatności są czytelne i wynika z nich jakie działki ewidencyjne zostały zadeklarowane do płatności. Można ustalić ich położenie i powierzchnię. Tymczasem również na tych załącznikach skarżący czytelnie oznaczał położenie działek nr [11] i [12].
Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie można więc mówić o oczywistym błędzie we wniosku w zakresie deklaracji działek A, B w granicach działek ewidencyjnych nr [11] i [12].
Podobnie zmiana w zakresie deklaracji powierzchni działek rolnych D, E, F, G, H, I, J, K zgłoszona w dokumencie Zmiany do wniosku. Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynika, że dokument zmiany został złożony w dniu [...] r. - po przekazaniu wyniku kontroli na miejscu. Zastosowanie zatem znalazł art. 15 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 796/2004, stosownie do którego, jeśli właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku, poprawki nie będą zatwierdzane w odniesieniu do działek rolnych, w przypadku których wykryto nieprawidłowości.
Organ stwierdził, iz z uwagi na powyższe oraz fakt, że Strona zamierzała skorygować dane w istotny sposób odpowiadające uchybieniom stwierdzonym podczas kontroli na miejscu - zmiana do wniosku nie mogła zostać uwzględniona przez ARiMR.
Powyższą decyzję zaskarżył R. O., reprezentowany przez pełnomocnika.
Zarzucił niepełne i błędne ustalenie stanu faktycznego oraz wadliwe przyjęcie podstaw dla przyznania płatności w pomniejszonej wysokości. Podniósł, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. [14] § 1 i art. 80 kpa - poprzez niedostatecznie wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i wydania orzeczenia na podstawie wybiórczej oceny zebranych w postępowaniu dowodów. Wnosił o uchylenie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. z dnia [...] roku (nr [...] ), w konsekwencji uchylenie poprzedzającej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia [...] roku nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych Podtrzymano zarzuty zawarte w odwołaniu i zaprezentowaną argumentację..
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270, dalej cyt. jako p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
Dokonana przez sąd kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że narusza ona prawo, a zatem skargę należało uwzględnić.
Dodatkowo podkreślić należy, iż sprawa rozpoznawana jest ponownie, gdyż wyrokiem z dnia 28 stycznia 2011 r. , sygn. akt. II GSK 109/10 Naczelny Sad Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 5 sierpnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 463/09, którym uchylono decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości.
Na postawie art. 190 p.p.s.a. "sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Przepis ten w istotny sposób determinuje więc zakres ocen prawnych możliwych do dokonywania przez Sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.
NSA podzielił stanowisko WSA w Gliwicach podkreślając, że w ust. 26 preambuły do rozporządzenia nr 796/2004 stwierdzono, że jeśli wnioski pomocowe zawierają oczywiste błędy, powinna istnieć możliwość ich skorygowania w każdym momencie. Tym samym organ winien rozważyć czy w przedmiotowej sprawie nie zaistniał taki przypadek. Przemawia za takim poglądem zapis artykuł 68 tego rozporządzenia, który określa wyjątki od stosowania obniżek i wyłączeń, a który stanowi w ustępie 1, że obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1 (w tym sankcje z art. 51), nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Jak zauważył WSA, informacje podane przez rolnika określone w akapicie pierwszym powodują, że wniosek pomocowy jest dostosowywany do rzeczywistej sytuacji.
W tym kontekście (błędu/winy, o których mowa we wskazanych przez Sąd I instancji przepisach wspólnotowych, oraz treści art. 693 k.c.) organ powinien przeanalizować i ocenić przedmiotową umowę dzierżawy oraz fakt błędnego wskazania przez pracownika Urzędu Miasta i Gminy Ż. dzierżawionych przez Skarżącego działek, zważywszy, że w okolicznościach tej sprawy, ów błąd pracownika urzędu w istocie unicestwił jego prawo czerpania pożytków z przedmiotu dzierżawy.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 80 kpa w sytuacji, gdy nie wyjaśniono podstawowych wątpliwości co do ustalenia powierzchni zwłaszcza działek A i B działki.
Należy przy tym wskazać, iż w uzasadnieniu decyzji z [...] r. nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. stwierdził, iż: " mając na względzie powyższe oraz uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych zapadłych w sprawie R. O., dokonując rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia w sprawie- organ odwoławczy wskazuje na zasadność zweryfikowania oświadczeń wnioskodawcy kontrolą na miejscu i w następstwie wykazania, że R. O. uprawia bądź też nie uprawia działki rolnej (podkreślenie organu) o deklarowanej powierzchni, ale innym numerze identyfikacyjnym".
Bezspornym jest, że Strona w złożonym wniosku, osobiście podpisanym, pod rygorem odpowiedzialności karnej zadeklarowała konkretny obszar rolny i wskazała numerycznie oznaczone działki do przyznania wnioskowanych płatności - to zobowiązana była do uprawy tych konkretnych nieruchomości i utrzymywania ich w należytej kulturze rolnej. Spornym w sprawie pozostaje kwestia obszaru rolnego uprawianego przez rolnika wnioskodawcę. W tym zakresie zaistniała rozbieżność pomiędzy wnioskodawcą a organem przyznającym płatności. Organ uznał, że użytkowana przez rolnika działki ewidencyjne nr [11] i [12] nie spełniały wymogów uprawniających zaliczenie ich do powierzchni rolnej uprawniającej do dopłat utrzymanej w dobrej kulturze rolnej, a wnioskodawca wskazuje, że ustalenia te są konsekwencją objęcia kontrolą dzierżawionych przez niego działek, które zostały błędnie wskazane w terenie przez urzędnika, faktycznie użytkowane rolniczo są działki sąsiednie - inne niż wynika to z wniosku. Stanowisko organu, zdaniem Sądu orzekającego należy uznać za przedwczesne i wynikające z niepełnych ustaleń faktycznych. Należy przy tym zaznaczyć, iż zarówno Sąd jak i organy administracji są związane wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie. Należy wskazać, że organy obu instancji podkreślały, iż są związane treścią wniosku strony o przyznanie płatności, gdzie R. O. wskazał działki o numerach ewidencyjnych [11] i [12], gdy tymczasem, jak stwierdzono strona użytkuje rolniczo działki sąsiednie. Należy przy tym podkreślić, iż organ nie ustalił czy rzeczywiście Skarżący użytkuje rolniczo sąsiednie działki i o jakiej powierzchni, które uprawiał będąc przeświadczony, że są to działki przez niego wydzierżawione.
Z uwagi na fakt, iż płatności udzielane są według stanu faktycznego istniejącego na gruncie, organ winien wykazać w prawidłowo prowadzonym postępowaniu dowodowym wielkości działek gruntu kwalifikujących się do płatności, o które ubiega się wnioskodawca. Organ administracji publicznej dysponuje bowiem, kilkoma źródłami danych o gruntach rolnych np. mapami, dokumentami z ewidencji gruntów, danymi kartograficznymi, wynikami kontroli najczęściej w postaci raportu kontroli czy też dowodami z zeznań świadków. Organ winien korzystać z tych wszystkich źródeł, aby ustalić stan faktyczny sprawy, zaś ich ocena winna znaleźć się w uzasadnieniu wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Nadto, w myśl art. 18 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przyznanie płatności następuje na wniosek rolnika (art. 18), który podlega rozpatrzeniu z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. [12] Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu o przyznanie płatności są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powyższe wskazuje, że w postępowaniu w sprawie płatności w przypadku sporu z organem obowiązek dowodowy wykazania swoich racji spoczywa na rolniku wnioskodawcy.
W przedmiotowej sprawie R. O. konsekwentnie neguje ustalenia kontroli na miejscu dotyczące spornych działek, odwołuje się do błędnego wskazania działek w terenie przez urzędnika i podkreśla, iż korzysta rolniczo z działek sąsiednich, gdyż takie zostały mu wskazane jako działki o numerach ewidencyjnych [11] i [12].
Płatności obszarowe są przyznawane w drodze decyzji, w których określa się również zmniejszenia płatności obszarowych, w tym także w kolejnych latach, jeżeli zmniejszenia te wynikają z przepisów Unii Europejskiej wskazanych w ustawie. Decyzja jest wydawana po wyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego, którego to ustawowego obowiązku organ nie dopełnił w niniejszej sprawie.
Jak wynika z art. 25 ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2007r. Nr 35, poz. 217 ze zm., t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051 ze zm.) rolnik składa wnioski w sprawach dotyczących płatności obszarowych na formularzach opracowanych i udostępnionych przez Agencję. Natomiast szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać wnioski, o których mowa w ust. 1 określone są w rozporządzeniu ministra w właściwego do spraw rolnictwa (art. 25 ust. 6 i 7 wskazanej ustawy).
Pojęcie działki rolnej zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. [13]).
Działka ewidencyjna stanowi jednostkę powierzchni kraju dla celów ewidencji gruntów i budynków, która uregulowana jest ustawą z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.).
Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), działka ewidencyjna stanowi ciągły obszar gruntu położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje, m.in. informacje dotyczące gruntów, ich położenia, granic powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów.
Użytki gruntowe dzielą się na użytki rolne:
1/ grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwałe i grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami, rowy;
2/ grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione;
3/ grunty zabudowane i zurbanizowane;
4/ użytki ekologiczne;
5/ nieużytki;
6/ grunty pod wodami
7/ tereny różne.
Działki rolne mogą być zlokalizowane tylko na niektórych użytkach rolnych, co oznacza, że nie są to tożsame pojęcia. Tym samym nie można pojęcia działki ewidencyjnej bez względu na znajdujący się na niej rodzaj użytku rolnego traktować jako równoznacznego z pojęciem działki rolnej. To rolnik decyduje ile działek rolnych, o jakiej wielkości i z jakim rodzajem uprawy, położonych na jakich działkach ewidencyjnych zgłosi we wniosku o płatności. Dane dotyczące działek ewidencyjnych umożliwiają jedynie ustalenie i zlokalizowanie położonych na nich działek rolnych. Tym samym spór w tym zakresie winien być rozstrzygany z jego udziałem, tym bardziej, że działki mają być utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, a to wymaga często nakładu pracy samego rolnika.
Bezspornym jest, że źródłem wszelkich danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek strony o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych danych jest przeprowadzanie kontroli na miejscu i weryfikacja wyjaśnień wnioskodawcy. Zgodnie z art. 22 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 118/2004 z 23 stycznia 2004r., zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 2419/2001, powierzchnia działek rolnych jest ustalana na podstawie wszelkich odpowiednich metod wyznaczonych przez właściwy organ. Kontrola na miejscu i wykonywanie w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. Nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne, bowiem to do tych terenów przysługują płatności obszarowe. O obszarze działek rolnych decydują rolnicy, a weryfikuje się go za pomocą, m.in. zdjęć lotniczych, map cyfrowych, oświadczeń rolników oraz pomiarów przeprowadzanych w gospodarstwach rolników.
Zgodnie z treścią art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Organ stwierdził, iż rolnik nie jest winny nieprawidłowości jednakże nie dokonał ustaleń dotyczących działek sąsiednich, które jak oświadczył R. O., były przez niego wykorzystywane rolniczo jako działki o numerach ewidencyjnych [11] i [12].
W ocenie Sądu, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ powinien, więc ustalić, czy faktycznie Strona wykorzystuje rolniczo działki o deklarowanej powierzchni lecz o innych numerach ewidencyjnych. Jeżeli tak, to winien uwzględnić ich obszar przy przyznaniu płatności.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a , sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a zasądzono zwrot kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy, opłatę skarbową od pełnomocnictwa jednego pełnomocnika oraz wynagrodzenie pełnomocnika (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło