III SA/Gl 406/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2022 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w G. z dnia 1 marca 2022 r. nr RD1.4461.48.2022 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 1 marca 2022 r., znak OKS/49/R/2020/2021, Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] (dalej jako organ) utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej, którą odmówiono J.R. (dalej jako strona, skarżąca, studentka) przyznania stypendium rektora. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 86 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 478) w zw. z art. 104, art. 107 i art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 – dalej jako kpa). Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Komisja Stypendialna [...] decyzją z 18 grudnia 2020 r. przyznała stronie stypendium rektora na 5 miesięcy począwszy od 1 października 2020 r. Rektor Uczelni, działając na podstawie art. 86 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, decyzją z 22 kwietnia 2021 r. uchylił tą decyzję jako naruszającą § 23 ust. 1 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów studiów doktoranckich [...], wprowadzony zarządzeniem nr [...] Rektora [...] z 18 września 2020 r. (dalej jako Regulamin świadczeń). Zgodnie z tym przepisem stypendium rektora może otrzymać student, który zaliczył terminowo rok studiów. W przypadku strony ta przesłanka nie została spełniona. Decyzja rektora, wraz z pouczeniem o prawie, terminie i sposobie wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy albo skargi do sądu administracyjnego została doręczona stronie 4 maja 2021 r. Strona nie zaskarżyła tego rozstrzygnięcia. Komisja Stypendialna rozpoznając wniosek o stypendium stwierdziła, że strona uzyskała zaliczenie V semestru studiów 7 lipca 2020 r., a semestru VI 29 września 2020 r. Przez terminowe zaliczenie roku studiów, o którym mowa w powołanym już wyżej § 23 Regulaminu świadczeń należy rozumieć zaliczenie semestru zimowego oraz semestru letniego składających się na ten rok odpowiednio do 28 lutego oraz do 30 września. Tego warunku strona nie spełniła odnośnie semestru V. Z tym rozstrzygnięciem Komisji Stypendialnej strona się nie zgodziła składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Odwoławcza Komisja Stypendialna w uzasadnieniu decyzji zaskarżonej do tutejszego Sądu stwierdziła, że opóźnienie w zaliczeniu semestru V wynikało z faktu, że strona nie zaliczyła egzaminu z języka angielskiego w semestrze IV. Z tego względu została warunkowo wpisana na semestr V. Egzamin z języka angielskiego strona zaliczyła dopiero w sesji letniej następnego roku akademickiego, tj. w lipcu 2020 r. i 7 lipca tego roku uzyskała zaliczenie semestru IV. To zaliczenie dopiero otworzyło drogę do zaliczenia semestru V mimo, że egzaminy z tego semestru studentka zaliczyła do 28 lutego 2020 r. Jednakże brak zaliczenia semestru wcześniejszego uniemożliwiał zaliczenie semestru późniejszego. W skardze do tutejszego Sądu skarżąca zarzuciła, że wbrew twierdzeniom organu spełniła wymagania do przyznania stypendium rektora. W oparciu o ten zarzut domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Uzasadniając skargę skarżąca podniosła, że sytuacja niezaliczenia przedmiotu miała miejsce w semestrze IV. Dla przyznania stypendium istotne znaczenie ma zaliczenie roku studiów, czyli w jej przypadku semestrów V i VI. Skoro strona zaliczyła egzaminy przewidziane programem studiów odpowiednio do 28 lutego i 29 września 2020 r., to nie było podstaw do odmowy przyznania stypendium i domagania się jego zwrotu. Powołała w skardze § 49 Regulaminu Studiów, z którego wynikają warunki zaliczenia roku, a te zdaniem skarżącej zostały przez nią spełnione. Wskazała ponadto, że nie miała możliwości wcześniejszego zaliczenia egzaminu z języka angielskiego niż semestr VI następnego roku akademickiego. Podała, że w żadnym akcie prawnym nie ma obowiązku zaliczenia poprzedniego semestru (tu IV), gdyż dla uzyskania stypendium rektora wystarczającym jest zaliczenie poprzedniego roku studiów, tj. semestrów V i VI. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej jako ppsa), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Przyznanie i odmowa przyznania pomocy materialnej dla studentów w pierwszym rzędzie reguluje art. 86 Praw o szkolnictwie wyższym i nauce. W myśl art. 86 ust. 1, student może ubiegać się o: 1) stypendium socjalne; 2) stypendium dla osób niepełnosprawnych; 3) zapomogę; 4) stypendium rektora; 5) stypendium finansowane przez jednostkę samorządu terytorialnego; 6) stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie finansowane przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną. Przepis art. 86 ust. 2 i 3 tej ustawy stanowi, że przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej. Na wniosek samorządu studenckiego świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, są przyznawane przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną. Większość członków komisji stanowią studenci. Decyzję podpisuje przewodniczący komisji albo upoważniony przez niego wiceprzewodniczący komisji. Szczególną kompetencję wobec decyzji komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej posiada rektor, który zgodnie z art. 86 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce w drodze decyzji administracyjnej, uchyla decyzję komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji stypendialnej niezgodną z przepisami prawa. Z kompetencji przyznanej cytowanym przed chwilą ust. 4 Rektor w niniejszym przypadku skorzystał uchylając decyzję przyznającą stronie stypendium rektora dopatrując się naruszenia prawa. Decyzja ta nie została zakwestionowana przez stronę. Dalej, pozostałe kwestie dotyczące wysokości świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, lub sposobu ustalania tej wysokości, szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, oraz sposób wypłacania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, określa rektor w regulaminie świadczeń ustalonym na podstawie art. 95 ust. 1 i 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. W [...] Regulamin świadczeń dla studentów i doktorantów studiów doktoranckich został ustalony wskazanym już wyżej zarządzeniem nr [...] Rektora z 18 września 2020 r. (w dalszej części uzasadnienia akt ten będzie określany mianem Regulaminu świadczeń). Organizację studiów w Uczelni określa zaś Regulamin studiów stanowiący załącznik do uchwały nr [...] Senatu [...] z 24 czerwca 2019 r. (zwany dalej Regulaminem studiów). Stan faktyczny sprawy był między stronami bezsporny. Strona nie zaliczyła egzaminu z języka angielskiego w semestrze IV, została warunkowo wpisana na semestr V, zaległy egzamin zaliczyła 7 lipca 2020 r., wówczas też uzyskała zaliczenie semestru V mimo, że stosowne egzaminy zdała do 28 lutego 2020 r. Ustalony stan faktyczny Sąd w pełni podziela. Przechodząc na grunt przepisów regulujących podstawę uzyskania stypendium rektora przywołać należy na wstępie art. 91 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Powtórzenie tej regulacji zawiera § 22 ust. 1 Regulaminu świadczeń. Dalej, § 23 ust. 1 pkt 1 i 2 Regulaminu świadczeń stanowi, że stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne bądź osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym za ostatni zaliczony rok studiów oraz, który terminowo zaliczył rok studiów. Przez terminowe zaliczenie roku studiów należy rozumieć zaliczenie semestru zimowego raz semestru letniego składających się na ten rok odpowiednio do dnia 28 lutego oraz do dnia 30 września (§ 23 ust. 7 Regulaminu świadczeń). Spór między stronami skoncentrował się na wykładni pojęcia "terminowego zaliczenia roku studiów". Organ stanął na stanowisku, że wobec niezaliczenia semestru IV do czasu zdania egzaminu z języka angielskiego, strona nie mogła uzyskać zaliczenia semestru V. Nie zaliczyła zatem terminowo roku studiów składającego się z V i VI semestru, a to ten rok był brany pod uwagę przy ocenie spełnienia przesłanek do uzyskania stypendium rektora. Skarżąca zaś stanęła na stanowisku, że zdała egzaminy z semestru V i VI odpowiednio do 28 lutego i 29 września, zatem zaliczyła terminowo rok studiów w rozumieniu § 23 ust. 7 Regulaminu świadczeń. W sporze tym rację należy przyznać organowi. Otóż, kwestie zaliczania poszczególnych lat studiów i rejestracji na kolejny semestr reguluje Regulamin studiów. Aktu tego nie można pomijać w niniejszej sprawie, ponieważ, jak już wyżej wskazano, reguluje on organizację studiów. Istotne znaczenie ma § 49 pkt 1 i 3 Regulaminu studiów. Zgodnie z tym przepisem warunkiem rejestracji na kolejny semestr jest: 1). uzyskanie przez studenta co najmniej 80% punktów ECTS z przedmiotów przewidzianych w planie studiów w każdym z poprzednich semestrów z zastrzeżeniem pkt 2 (który w sprawie nie znajdzie zastosowania gdyż stosuje się go do studentów I semestru); 3). zaliczenie wszystkich zajęć, praktyk i innych obowiązków przewidzianych w programie studiów dla kierunku studiów z opóźnieniem nieprzekraczającym 1 roku w stosunku do planu studiów, przy czym uzupełnianie zaległości powinno być zgodne z planem studiów danego kierunku. Z cytowanego § 49 pkt 1 wynika, że do rejestracji na kolejny semestr nie jest wystarczające uzyskanie określonej ilości punktów z przedmiotów w danym semestrze, lecz w każdym z poprzednich semestrów. Z przepisem tym powiązany pozostaje § 48 ust. 2 Regulaminu studiów, który stanowi, że jeżeli studentowi wyznaczono dodatkowy termin egzaminu poza sesją egzaminacyjną i poprawkową sesją egzaminacyjną lub egzamin komisyjny, termin zaliczenia semestru ulega przedłużeniu do dnia, w którym odbywa się dodatkowy termin egzaminu lub egzamin komisyjny. Z tych przepisów wynika zasada, na którą zwrócił uwagę organ – semestr późniejszy nie może być zaliczony przed zaliczeniem semestru wcześniejszego. Studentka nie uzyskała wymaganej ilości punktów za IV semestr. Wyznaczono jej dodatkowy termin egzaminu (nie mylić z konkretną datą dzienną egzaminu). Do czasu zdania tego egzaminu i uzyskania wymaganej ilości punktów nie mogła uzyskać zaliczenia semestru IV. Nie mogła też być zarejestrowana na semestr V wobec braku punktów z semestru IV. Została wpisana na semestr V, lecz był to wpis warunkowy, który nie uprawniał do uzyskania formalnego zaliczenia semestru. Do czasu zaliczenia egzaminu z semestru IV strona nie mogła uzyskać zaliczenia semestru V, ponieważ termin zaliczenia semestru IV uległ przedłużeniu do dnia, w którym odbywał się dodatkowy termin egzaminu z języka angielskiego. W konsekwencji skarżąca mogła zostać zarejestrowana bezwarunkowo na kolejny semestr, w tym przypadku V i VI dopiero wtedy, gdy zaliczyła wymagany programem egzamin z IV semestru. Zaliczenie to nastąpiło z rocznym opóźnieniem na podstawie § 49 pkt 3 Regulaminu studiów. Okoliczność ta wynika również z kart okresowych osiągnięć studenta za rok akademicki 2018/2019 i 2019/2020 zamieszczonych w aktach administracyjnych przesłanych wraz ze skargą. Podawana przez stronę okoliczność, że mogła zaliczyć egzamin dopiero w sesji letniej, tj. w VI semestrze nie wpływa na prawidłowość zapadłego rozstrzygnięcia. Terminy sesji egzaminacyjnej wyznacza prowadzący przedmiot w porozumieniu ze starostą grupy (§ 41 ust. 1 Regulaminu studiów), a student przystępuje do egzaminu w terminach wyznaczonych przez prowadzącego przedmiot (zob. § 41 ust. 7 Regulaminu studiów). W aktach administracyjnych znajduje się podpisana przez skarżącą rota ślubowania studentki, w której ta zobowiązała się przestrzegać przepisów akademickich. Podobnie zresztą podpisując umowę o warunkach odpłatności za świadczone usługi edukacyjne z 24 lipca 2017 r. strona oświadczyła, że zna Regulamin studiów. Wyznaczenie terminu egzaminu należy zatem do prowadzącego zajęcia działającego w porozumieniu ze starostą grupy. Prowadzący zajęcia nie miał zatem obowiązku wyznaczania dodatkowego terminu egzaminu dla osób wpisanych warunkowo na następny semestr. Był uprawniony do wyznaczenia stronie tego terminu wraz z następnym rocznikiem w kolejnej letniej sesji egzaminacyjnej. Mając na uwadze powyższe Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania jej z porządku prawnego. W konsekwencji prawidłowa była również decyzja Rektora z 22 kwietnia 2021 r. uchylająca pierwotną decyzję Komisji Stypendialnej przyznającą stronie stypendium rektora. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.