III SA/Gl 412/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na postanowienie Wojewody S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie [...] zł od zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego z 30 kwietnia 2007 r. pozostawiające bez rozpoznania wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z 30 maja 2005 r. o odrzuceniu skargi skarżący złożył wniosek o prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata na urzędowym formularzu "PPF". W uzasadnieniu powołał się na swój zły stan zdrowia, podał, iż pobiera świadczenie z ZUS w kwocie [...] zł netto (do [...] r.), zaś w momencie wypisywania formularza ([...] r.) oczekiwał na orzeczenie komisji lekarskiej. Poinformował też, że jego długi wekslowe wynoszą łącznie [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie sędziego sprawozdawcy skarżący nadesłał: -kserokopię orzeczenia ZUS przyznającego mu [...] z tytułu [...] za okres od [...] r. do [...] r. w kwocie [...] zł miesięcznie, -kserokopię zeznania podatkowego za [...] r., z którego wynika, iż osiągnął on w tym roku łączny dochód w kwocie [...] zł, -faktury VAT potwierdzające opłaty za pobierane leki, -dowody wpłat związanych z utrzymaniem mieszkania na rachunek spółdzielni mieszkaniowej na kwoty około [...] zł miesięcznie oraz fakturę VAT potwierdzającą opłatę za gaz w kwocie [...] zł brutto -kserokopie weksli na łączną kwotę [...] zł -wyciąg z rachunku bankowego skarżącego w "A" S.A. na dzień [...] r., z którego wynika, że saldo końcowe na ten dzień wyniosło [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Z treści art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a. ) wynika, że nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona, której zostało przyznane prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Stosownie do treści art. 245 §1 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przesłanką przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 245 §1 pkt 2 p.p.s.a.) Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego albo rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.) W przedmiotowej sprawie należy mieć na względzie to, że już uprzednio skarżący składał wnioski o prawo pomocy na różnych etapach postępowania. I tak postanowieniem z 20 lipca 2005 r. referendarz sądowy ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu oraz odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Kolejny wniosek skarżącego został oddalony postanowieniem Sądu z 30 października 2006 r. wydanym na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z 17 marca 2006 r. W uzasadnieniu tegoż postanowienia Sąd zwrócił uwagę, że brak jest podstaw racjonalnych i prawnych argumentów, aby ustanowić dla skarżącego kolejnego radcę prawnego. Uznał również, że na ówczesnym etapie sprawy nie istniała konieczność ponoszenia kosztów sądowych a to w związku z faktem, iż przyczyną odrzucenia skargi ww. postanowieniem z 30 maja 2005 r. było nieuiszczenie wpisu sądowego, co sprawia, iż ewentualna skarga kasacyjna byłaby wolna od kosztów. Skarżący złożył kolejny wniosek o prawo pomocy, który wywołał skutek w postaci wydania postanowienia z 12 lutego 2007 r. odmawiającego zmiany postanowienia z 30 października 2006 r. Należy w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane w razie zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone a nawet prawomocne. Oznacza to, że aby rozpoznać kolejny wniosek o prawo pomocy Sąd musiał dokonać porównania okoliczności faktycznych z momentu wydania postanowienia z 30 października 2006 r. i z chwili obecnej. Porównanie prowadzi do wniosku, że o ile wydając postanowienie z 30 października 2006 r. Sąd nie badał sytuacji majątkowej skarżącego, w chwili obecnej jest to niezbędne w związku z faktem, iż kolejny złożony przezeń środek odwoławczy w postaci zażalenia na zarządzenie z 30 kwietnia 2007 r. nie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów. Wobec powyższego Sąd dokonał analizy danych majątkowych przedstawionych we wniosku, jak również nadesłanych dokumentów. Wynika z niej, że stan majątkowy skarżącego nie pozwala na pokrycie przezeń kosztów postępowania w pełnym zakresie, co uzasadnione jest nieznaczną wysokością pobieranego przezeń świadczenia z ZUS, kosztami związanymi z leczeniem i utrzymaniem mieszkania a także brakiem znaczących środków finansowych. Dlatego też Sąd zdecydował się na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. Zarazem jednak Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie pełnym obejmującym przyznanie adwokata lub radcę prawnego co wynika z faktu, iż to skarżący uprzednio zrezygnował z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który uznał brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Brak jest uzasadnionych podstaw do pokrycia przez Skarb Państwa kosztów działania kolejnego pełnomocnika. Wobec powyższego na zasadzie art. 245 §3 P.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy orzeczono jak w sentencji.