III SA/Gl 413/24

WyrokWSA w Gliwicach2025-02-18

Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Małgorzata Herman, Beata Machcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem może zostać utrzymana, jeśli organ nie wypowiedział się co do przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego w sprawie zwrotu dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem musi zawierać ustalenia dotyczące przedawnienia obowiązku zwrotu. Brak takiego ustalenia powoduje, że decyzja wymyka się spod kontroli sądu i powinna zostać uchylona. Termin przedawnienia zwrotu dotacji liczy się zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, czyli 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym dotacja została przyznana i powinna być wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem.
Stan faktyczny
Fundacja E. w C. była beneficjentem dotacji oświatowej z 2018 roku na prowadzenie Niepublicznej Poradni A w G. Dotacja została częściowo wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, co stwierdził organ I instancji – Prezydent Miasta G. Organ odwoławczy – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach – uchylił decyzję organu I instancji i określił niższą kwotę zwrotu dotacji. Fundacja zaskarżyła decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, podnosząc liczne zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 29 lutego 2024 r. oraz zasądził od SKO na rzecz Fundacji kwotę 4.428 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Starszy Referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji E. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 29 lutego 2024 r. nr SKO.FD/41.4/167/2023/24560 w przedmiocie zwrotu dotacji z budżetu gminy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 4.428 (słownie: cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z 29 lutego 2024 r. nr SKO.FD/41.4/167/2023/24560, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, SKO), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 dalej: k.p.a.),, art. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych, po rozpatrzeniu odwołania Fundacji E. w C. (dalej: skarżąca, Fundacja) od decyzji Prezydenta Miasta G. (dalej: organ I instancji) z 11 października 2023 r., nr [...], w sprawie określenia przypadającej do zwrotu do budżetu Miasta G. przez Fundację kwoty części dotacji w łącznej wysokości: 49.867,55 zł jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz określającej termin naliczania odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych wyliczonych od daty przekazania ostatniej transzy dotacji na rok 2018 r. tj. od 28 sierpnia 2018 r., uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i określiło przypadającą do zwrotu do budżetu Miasta G. przez Fundację, kwotę części dotacji w łącznej wysokości: 27589,11 zł jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz określiło termin naliczania odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych wyliczonych od daty przekazania ostatniej transzy dotacji na rok 2018 r. tj. od 28 sierpnia 2018 r. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Fundacja będąca osobą prowadzącą Niepubliczną Poradnię A w G., była beneficjentem dotacji za rok 2018 udzielonej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego na podstawie Uchwały nr [...] Rady Miasta G. z [...] r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek oświatowych prowadzonych na terenie miasta G. przez inne niż miasto G. osoby prawne i osoby fizyczne, a także trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania. Kwota dotacji przekazana Fundacji w 2018 r. na Niepubliczną Poradnię A w G. przez Miasto G. wyniosła łącznie 196 985,39 zł. Poradnia wykorzystała część dotacji w wysokości 196.599,90 zł i dokonała zwrotu niewykorzystanej części dotacji w wysokości 385,49 zł. Niepubliczna Poradnia A w G. została wykreślona z ewidencji szkół niepublicznych decyzją Prezydenta Miasta G. nr [...] z 17 czerwca 2020 r. W okresie od 2 grudnia 2022 r. do 7 lipca 2023 r. w w/w poradni została przeprowadzona przez pracowników Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego w G. kontrola, mająca na celu sprawdzenie prawidłowości wydatków sfinansowanych z dotacji na podstawie wybranych dokumentów za lata 2017-2018. Pismem z 13 lipca 2023 r. wszczęto postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji określającej kwotę dotacji oświatowej podlegającej zwrotowi za rok 2018 w części wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz terminu naliczenia odsetek od kwoty dotacji podlegającej zwrotowi. Organ dotujący pismem z 25 września 2023 r. zawiadomił Fundację o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w niniejszym postępowaniu administracyjnym oraz prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w terminie 7 dni, licząc od daty odebrania niniejszego zawiadomienia, z czego strona nie skorzystała. Organ I instancji stwierdził, że Fundacja wykorzystała dotację udzieloną w 2018 r. w kwocie 49.867,55 zł niezgodnie z przeznaczeniem, czemu dał wyraz w decyzji z 11 listopada 2023 r. określającej kwotę dotacji przypadającą do zwrotu do budżetu Miasta G.. W podstawie prawnej decyzji powołał się m.in. na przepisy art. 60 pkt 1, art. 61 ust.1 pkt 4, art. 67 oraz art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm.; dalej: u.f.p.), art. 21 §1 pkt 1 i § 3 , art. 47 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej; O.p.) oraz art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz.U. z 2023 r, poz. 1400; dalej: u.f.z.o.). W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej, SKO wymienioną na wstępie zaskarżoną decyzją z 29 lutego 2024 r., uchyliło decyzję organu I instancji i określiło kwotę przypadającą do zwrotu tytułem dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w łącznej wysokości 27 589,11 zł oraz określiło termin naliczania odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych wyliczonych od daty przekazania ostatniej transzy dotacji na rok 2018 r. tj. od 28 sierpnia 2018 r. Organ odwoławczy podzielił ustalenia Prezydenta Miasta G. co do zakwestionowania 603 godzin zajęć, które zostały rozliczone, a nie znajdowały potwierdzenia w dziennikach zajęć, co daje kwotę w wysokości 18 090 zł ze względu na przedstawienie do kontroli dzienników zajęć, które były kserokopiami z innych dzienników. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji co do nienależnego rozliczenia z dotacji oświatowej kwoty 2 744,44 zł, która przekraczała limit wynagrodzenia określony w ówczesnym rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o finansowaniu zadań oświatowych . Organ odwoławczy odnośnie kwoty dotyczącej zakupu materiałów i wyposażenia oraz zakupu pomocy naukowych i dydaktycznych podzielił stanowisko organu I instancji co do zakwestionowania tych wydatków w łącznej wysokości 1 479,08 zł. Organ odwoławczy za uzasadnione uznał zakwestionowanie zakupu usług telekomunikacyjnych telefonii komórkowej w kwocie 263,32 zł. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, który nie uznał kwoty 2 450 zł wydatkowanej na przywrócenie stanu poprzedniego lokalu tj. malowanie ścian, a nie na prowadzenie działalności terapeutycznej. Organ odwoławczy za prawidłowe uznał ustalenia co do zakupu usług w łącznej kwocie 2 682,27 zł jako nieudokumentowanych. W ocenie organu odwoławczego, Fundacja wykorzystała niezgodnie z przeznaczeniem dotację udzieloną w 2018 r. w kwocie ogółem 27589,11 zł. Ustalenia organu odwoławczego znalazły wyraz w zaskarżonej decyzji z 29 lutego 2024 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania Rozstrzygnięciu zarzuciła: 1. Naruszenie przepisów prawa procesowego 138 §1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i dokonanie zmiany decyzji mimo istnienia podstaw do umorzenia postępowania, 2. Naruszenie przepisów prawa procesowego a w szczególności zasady wyrażonej w art. 7a § 2 k.p.a. zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, 3. Naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 75, 77,78 i 80 w zw. z art. 7 k.p.a. polegającym na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie, pominięciu dowodów przedstawianych przez stronę polegającym na arbitralnym przyjęciu, że: a) sposób prowadzenia dzienników zajęć stanowi podstawę do przyjęcia, że strona nieudokumentowała zasadności ponoszenia wydatku, b) wykorzystanie materiałów spożywczych do sensoplastyki stanowi wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczniem bez uwzględnienia argumentacji strony z przywołaniem metodyki tej metody stosowanej przez specjalistów, c) nieuwzględnienie ograniczeń dowodowych ze względu na upływ ponad 5 lat od wykorzystania dotacji i likwidacji placówki, d) uznaniu, że odmalowanie po zakończeniu zajęć, a zatem usunięcie następstw zużycia pomieszczeń wykorzystywanych do prowadzenia zajęć nie pozwala na przyjęcie, że wydatek był zasadny, a w konsekwencji naruszenia prawa materialnego tj. art. 35 u.f.z.o. poprzez uznanie, że wydatki nie mieszczą się w katalogu określonym w tym przepisie, 4. Naruszenie przepisów prawa materialnego § 4 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci (Dz.U. poz. 1635) poprzez przyjęcie, że sposób prowadzenia dzienników przez specjalistów był wadliwy, podczas gdy przepisy prawa nie określały sposobu dokumentowania prowadzenia zajęć. 5. Naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 251 ust. 4 u.f.p. poprzez nieprzyjęcie, że dotację można wykorzystać w inny sposób niż poprzez jej zapłatę. 6. Naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 252 ust. 6 u.f.p. poprzez określenie terminu zwrotu odsetek odmiennie od terminu wskazanego w tym przepisie tj. od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy organ orzekł od naliczeniu odsetek od dnia 28 sierpnia 2018 r., 7. Naruszenie art. 54 ustawy O.p. w związku z art. 60 i 67 u.f.p. poprzez nieuwzględnienie przy ustalaniu terminów naliczania odsetek okresu od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 227 § 1, do dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, podczas gdy w sprawie oraz za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył co następuje: Skarga jest zasadna, ale z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej także: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem sporu jest ocena zasadności zaskarżonej decyzji SKO wydanej w przedmiocie zwrotu do budżetu Miasta G. części kwoty dotacji oświatowej w wysokości 27 589,11 zł udzielonej w 2018 r. na wniosek Fundacji i w ocenie organu wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do wniosku, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, wobec czego nie może pozostać w obrocie prawnym. Przede wszystkim należy wskazać, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wypowiedział się co do kwestii przedawnienia zwrotu dotacji objętej decyzją organów. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia brakuje jakichkolwiek ustaleń organu w tym przedmiocie co powoduje, że zaskarżona decyzja wymyka się spod kontroli Sądu. Należy podkreślić, że Sąd nie wyręcza organów w dokonywaniu ustaleń faktycznych, a zatem rzeczą SKO jest wyjaśnienie przedawnienia zwrotu dotacji. Zgodnie z art. 60 pkt 1) u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, są w szczególności dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego – kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w u.f.p. Należą do nich dotacje oświatowe, których sprawa dotyczy. Zasady i tryb zwrotu dotacji oświatowej określają przepisy art. 251 i art. 252 u.f.p. Zgodnie z art. 251 ust. 1 u.f.p dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku, z zastrzeżeniem terminów wynikających z przepisów wydanych na podstawie art. 189 ust. 4. Wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach (ust. 4). Od kwot dotacji zwróconych po terminach określonych w ust. 1-3 nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1-3 (ust. 5). Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 i 2. A stosownie do art. 252 ust. 5 u.f.p., zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta cześć dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Według art. 252 ust. 6 pkt 1 i 2 u.f.p. - odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem oraz następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Przytoczone uregulowania określają przypadki dotacji, podlegających zwrotowi: 1) niewykorzystanych do końca roku budżetowego, 2) wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem; 3) pobranej nienależnie, 4) pobranej w nadmiernej wysokości. Przepis art. 61 ust. 1 pkt 4) u.f.p. w powiązaniu z art. 251 i/lub art. 252 u.f.p. stanowi podstawę prawną do wydania decyzji w odniesieniu do tych należności. W przypadku zatem, gdy beneficjent dobrowolnie nie zwróci dotacji (niewykorzystanej do końca roku budżetowego, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości) właściwy organ ma obowiązek wydać decyzję, w której określi obowiązki beneficjenta. Obowiązek zwrotu dotacji, o którym mowa w przywołanych art. 251 i art. 252 u.f.p., wynika z mocy prawa (ex lege), co oznacza że decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny, a w związku z tym do obliczenia terminu przedawnienia, podobnie jak w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa, powinien mieć zastosowanie art. 70 § 1 O.p., w myśl którego – zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Okolicznością powodującą uruchomienie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych jest więc upływ terminu płatności podatku. Z treści art. 67 u.f.p. wynika, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Przepisy u.f.p nie regulują przedawnienia należności określonych w art. 60 pkt 1, tj. kwot dotacji podlegających zwrotowi. Oznacza to, że odpowiednie zastosowanie mają przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych, zawarte w rozdziale 8 Działu III O.p. Wynika z nich, że sposób liczenia terminu przedawnienia jest uzależniony zasadniczo od sposobu powstania zobowiązań podatkowych, które mogą powstać albo na skutek zaistnienia zdarzenia, z którym ustawy podatkowe wiążą powstanie zobowiązań podatkowych (art. 21 § 1 pkt 1), albo na skutek doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 21 § 1 pkt 2). Należy przy tym podkreślić, że "stosowanie przepisów odpowiednio" oznacza, że niektóre z nich znajdują zastosowanie wprost, bez żadnych modyfikacji i zabiegów adaptacyjnych, inne tylko pośrednio, a więc z uwzględnieniem konstrukcji, istoty i odrębności postępowania, w którym znajdują zastosowanie, a jeszcze inne w ogóle nie będą mogły być wykorzystane. Stosowanie "odpowiednie" oznacza w szczególności niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny, a w związku z tym do obliczenia terminu przedawnienia, podobnie jak w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa, powinien mieć zastosowanie art. 70 § 1 O.p., w myśl którego – zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że pięcioletni termin przedawnienia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, w przypadku wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem, rozpoczyna swój bieg od dnia otrzymania tych środków przez beneficjenta. W takich więc przypadkach wydanie i doręczenie decyzji winno nastąpić w ciągu pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dotacja była przyznana i powinna zostać wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem (por. wyroki NSA: z 5 września 2018 r., sygn. akt I GSK 2583/18 i z 14 stycznia 2019 r., sygn. akt I GSK 2656/18). Skoro zatem w przypadku wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem termin przedawnienia rozpoczyna swój bieg od dnia otrzymania tych środków przez beneficjenta, to tym bardziej w przypadku dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości termin ten powinien rozpocząć swój bieg od dnia otrzymania tych środków przez beneficjenta. Na podstawie powyższych rozważań przyjąć zatem należy, że termin przedawnienia bieg swój rozpoczyna niezależnie od wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia obowiązku zwrotu i jedynie przed jego upływem możliwe jest jej skuteczne prawnie doręczenie beneficjentowi. W konsekwencji zastosowanie art. 70 § 1 O.p. prowadzi w tym wypadku do konkluzji, że pięcioletni termin przedawnienia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, w przypadku dotacji udzielonej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości, rozpoczyna swój bieg od dnia otrzymania tych środków przez beneficjenta. W takich więc przypadkach wydanie i doręczenie decyzji winno nastąpić w ciągu pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dotacja była przyznana i powinna zostać wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem. Wskazać ponadto należy, że zobowiązanie podatkowe (w niniejszej sprawie zwrot dotacji) przedawnia się jeżeli termin przewidziany w art. 70 § 1 o.p. upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 6 października 2003 r., sygn. akt FPS 8/03). Stanowisko wyrażone w tej uchwale nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a Sąd w składzie orzekającym je respektuje. Sąd w tym miejscu podkreśla funkcję gwarancyjną instytucji przedawnienia w prawie. Na skutek upływu tego terminu następuje stabilizacja sytuacji prawnej strony postępowania. Nabywa ona pewność, że jej stosunek zobowiązaniowy w sferze publicznoprawnej nie ulegnie już zmianie. Z drugiej strony organy administracji publicznej, które w okresie biegu terminu przedawnienia nie podjęły stosownych działań prawnych, pozbawione są możliwości ingerencji w prawa i obowiązki strony. Następuje więc po obu stronach nieistniejącego już zobowiązania, stan pewności w zakresie wzajemnych zobowiązań i uprawnień. Istotne znaczenie tej instytucji w prawie publicznym, wiąże się z brakiem równości stron stosunku prawnego w tej dziedzinie prawa, a także możliwością dużej ingerencji organów administracji publicznej w prawa podmiotu, do którego kierowana jest decyzja np. określająca kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie dotacja była przyznana i przekazana w 2018 r. to termin przedawnienia winien być liczony od końca 2018 r. i winien upłynąć wraz z końcem 2023 r., stosownie do regulacji art. 70 § 1 O.p. W kontekście powyższych rozważań należy uznać, że skoro sporna dotacja była przyznana i przekazana skarżącemu w 2018 r. to termin przedawnienia obowiązku jej zwrotu winien być liczony od końca 2018 r. i upłynął z końcem 2023 r. stosownie do regulacji art. 70 § 1 Op. Do końca 2023 r. możliwe było zatem wydanie i doręczenie decyzji o zwrocie dotacji (lub jej części) na podstawie art. 252 u.f.p. W kontrolowanej sprawie organ odwoławczy nie wypowiedział się czy w sprawie doszło czy też nie doszło do przedawnienia. Zaskarżona decyzja SKO została wydana 29 lutego 2024 r., a jej doręczenie nastąpiło 18 marca 2024 r., a zatem obowiązek zwrotu dotacji mógł wygasnąć wskutek przedawnienia (art. 59 § 1 pkt 9 O.p). Należy przy tym zauważyć, że w art. 70 O.p. przewidziano przesłanki przerwania oraz zawieszenia biegu terminu przedawnienia, jednak organ ich nie powołał, stąd Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, aby umożliwić SKO wyjaśnienie tej zasadniczej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii. Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6) k.p.a uzasadnienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Nie jest rolą Sądu doszukiwanie się w aktach administracyjnych przesłanek mogących mieć znaczenie na upływ terminu przedawnienia i ich ocena. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium winno zatem uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu. Dopóki zaś nie zostanie wyjaśniona kwestia przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji, dopóty przedwczesne jest odnoszenie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skargi. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy na które składa się uiszczony wpis w kwocie 828 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego według norm przepisanych w kwocie 3 600 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło