III SA/Gl 414/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-07-15
Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik, Beata Machcińska, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., powinien oceniać jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji, czy również merytoryczną zasadność rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., sąd administracyjny ocenia wyłącznie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji przez organ odwoławczy. Nie bada merytorycznej zasadności rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, gdyż decyzja kasacyjna uchyla dotychczasowe postępowanie i zwraca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, który ma obowiązek ponownej oceny materiału dowodowego i zapewnienia stronie czynnego udziału.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu G. J. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta B. o wykreśleniu żłobka "O." z rejestru. Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji nie ocenił, czy sprawa wykreślenia żłobka dotyczy czynności zwykłego zarządu, czy czynności przekraczających zwykły zarząd, w związku z postępowaniem upadłościowym prowadzonym wobec strony. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. poprzez brak podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wadliwe doręczenia oraz brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2025 r. sprawy ze sprzeciwu G. J. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 21 marca 2025 r. nr SKO.OG/41.12/38/2025/3839 w przedmiocie wykreślenia z rejestru żłobków i klubów dziecięcych oddala sprzeciw.
Zaskarżoną decyzją z 21 marca 2025r., nr SKO.OG/41.12/38/2025/3839, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania G. J. - prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: "G. G. J." z siedzibą w K. przy ul. [...] (dalej: Strona, Skarżący) - od decyzji Prezydenta Miasta B. nr [...], z 14 lutego 2025r., w przedmiocie wykreślenia z rejestru żłobków i klubów dziecięcych żłobka niepublicznego "O." z siedzibą w B., ul. [...], postanowiło uchylić w całości tę decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W podstawie prawnej powołało art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572; zwanej dalej k.p.a.).
W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że organ I instancji decyzją z dnia 14 lutego 2025r. orzekł o wykreśleniu Niepublicznego Żłobka "O." w B. - prowadzonego przez Stronę - z rejestru żłobków i klubów dziecięcych bowiem z otrzymanej informacji właściciela budynku przy ul. [...] w B., tj. "D." Spółka z o.o. z siedzibą w B. wynikało, że z dniem 26 lipca 2024r. została wypowiedziana "G. G. J." umowa dzierżawy lokalu położonego w tym budynku, w którym prowadzono żłobek "O.". Podkreśliło, że organ 6 grudnia 2024r. wezwał Stronę do przedłożenia aktualnego tytułu prawnego do lokalu, w którym prowadzono żłobek. Po przedłożeniu przez stronę umowy dzierżawy, która według wskazań ww. Spółki została wypowiedziana, zwrócono się do "I." Spółka z o.o. o zajęcie stanowiska w sprawie. Pismem z 29 stycznia 2025r. Spółka poinformowała organ, że obecnie "G. G. J." nie ma tytułu prawnego do nieruchomości przy ul. [...] w B., w którym prowadzi żłobek.
Strona w odwołaniu od ww. decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 42 k.p.a. - poprzez doręczenie tej decyzji oraz poprzedzających ją pism na adres inny niż adres do doręczeń dla "G. G. J." wskazany w CEIDG; - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 i art. 107 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania bez zapewnienia stronie możliwości udziału w tym postępowaniu;
- art. 28 ust. 1 pkt 5 ustawy z 4 lutego 2011r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (t.j. Dz.U. z 2025r., poz. 798) poprzez ustalenie, że strona nie posiada tytułu prawnego do lokalu, podczas gdy rozwiązanie umowy przez wydzierżawiającego nie jest skuteczne;
- art. 32 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 poprzez wykreślenie żłobka "O." z rejestru, pomimo braku zajścia przesłanek wskazanym w tym przepisie.
Zaskarżoną decyzją SKO uchyliło pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie stwierdzając prawidłowość dokonywanych Stronie doręczeń bowiem w stosunku do osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą doręczenie powinno się dokonywać w trybie określonym w art. 42 k.p.a. W takim wypadku, za w pełni uzasadnione należy uznać dokonywanie doręczenia w miejscu prowadzenia przez osobę fizyczną działalności gospodarczej, albowiem jest ono wówczas traktowane, jako miejsce jej pracy, o którym mowa w art. 42 § 1 k.p.a.
Natomiast uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia spowodowane jest tym, że organ mimo powzięcia (już przed wszczęciem postępowania w sprawie wykreślenia żłobka z rejestru) informacji o postępowaniu sądowym w sprawie upadłości dłużnika prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "G. G. J." i ustanowieniu nadzorcy sądowego nie podjął się oceny czy sprawa wykreślenia żłobka prowadzonego przez "G. G. J." dotyczy czynności zwykłego zarządu, czy też czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. Każda bowiem czynność dłużnika, w przypadku ustanowienia nadzorcy sądowego, powinna przez organ administracji publicznej (przy zamiarze wszczęcia postępowania administracyjnego) podlegać badaniu z uwzględnieniem konkretnych okoliczności i sytuacji majątkowej dłużnika, co o tyle jest istotne, że brak zgody nadzorcy sądowego może skutkować nieważnością czynności prawnej dokonywanej przez dłużnika w prowadzonym postępowaniu.
Kwestionując prawidłowość powyższej decyzji ostatecznej strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sprzeciw. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. art. 138 ust 2 k.p.a. poprzez brak podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, albowiem:
- postępowanie winno zostać zawieszone do czasu rozpoznania zagadnienia wstępnego;
- nieprawidłowo doręczono pismo w postępowaniu przed organem I instancji;
- organ w sposób wadliwy sporządził uzasadnienie.
W konsekwencji zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podkreśliła konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie w związku ze złożonym pozwem o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia umowy; niezapewnienie Stronie czynnego udziału w postępowaniu; niedokonanie analizy czy umowa została rozwiązana skutecznie wobec odmiennych stanowisk dzierżawcy i wydzierżawiającego oraz niepodanie na jakiej podstawie i w oparciu o jakie przepisy stwierdził skuteczność rozwiązania umowy; pominięcie pisemnego stanowisko Skarżącego w kwestii bezskuteczności wypowiedzenia umowy.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja w zakresie kontrolowanym przez sąd nie jest wadliwa.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej określanej jako "P.p.s.a.") sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w tej sprawie stanowiska. W ocenie Sądu rozpoznającego sprzeciw podniesione w nim zarzuty naruszenia prawa są bezzasadne. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy.
Należy wskazać, że w dniu 1 czerwca 2017r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) - zwana dalej "ustawą nowelizującą". Wprowadziła ona zmiany między innymi do P.p.s.a. Zgodnie z art. 9 pkt 7 ustawy nowelizującej w dziale III ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po rozdziale 3 dodaje się rozdział 3a o tytule "Sprzeciw od decyzji". Zgodnie z art. 64a P.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone: w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1), skróceniu uległy też terminy procesowe (art. 64c § 1, art. 64c § 4, art. 64d § 1 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 64e P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
Natomiast w analizowanej sprawie podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 2 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Wobec powyższego przedmiotem rozważań w postępowaniu sądowo-administracyjnym były wyłącznie zagadnienia dotyczące wydania w postępowaniu odwoławczym decyzji kasacyjnej. W tej sytuacji ocena Sądu sprowadzała się do skontrolowania kwestii zasadności wydania przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.
Natomiast jak wynika z akt SKO zaskarżoną decyzją skierowało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji ponieważ ten mimo powzięcia (już przed wszczęciem postępowania w sprawie wykreślenia żłobka z rejestru) informacji o postępowaniu sądowym w sprawie upadłości dłużnika prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "G. G. J." i ustanowieniu nadzorcy sądowego nie podjął się oceny czy sprawa wykreślenia żłobka dotyczy czynności zwykłego zarządu, czy też czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu.
SKO wskazało na konieczność podjęcia działań w celu poczynienia w sprawie odpowiednich ustaleń.
Wobec powyższego niezasadne są zarzuty sprzeciwu dotyczące naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. SKO nie mogło we wskazywanym zakresie przeprowadzić samodzielnie postępowania uzupełniającego, gdyż w konsekwencji naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego z art. 15 k.p.a. Natomiast wskazania co do konieczności oceny materiału dowodowego i poczynienia ponownych przez organ I instancji ustaleń co do kluczowych okoliczności nie świadczy – jak wywodzi to Skarżący w sprzeciwie - o naruszeniu w/w art. 138 § 2 k.p.a.
Podkreślić należy, że stosownie do art. 64e P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. A w analizowanej sprawie takie okoliczności bezspornie zaistniały, co zresztą także wynika z zarzutów skargi. Zauważyć należy, że decyzja kasatoryjna "kasuje" dotychczasowe postępowanie i zwraca je na poziom pierwszoinstancyjny. W związku z tym organ ma obowiązek ponownej oceny materiału dowodowego, jego ewentualnego uzupełnienia; zapewnienia stronie postępowania czynnego udziału i przedstawienia dodatkowych dowodów.
Skoro więc Skarżący złożył pozew inicjując sądowe postępowanie o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy to może domagać się umożliwienia mu przedłożenia tych dokumentów, żądać ewentualnego zawieszenia postępowania, a w razie wydania przez sąd powszechny wyroku w w/w sprawie okoliczność ta będzie miała wpływ na ostateczne zakończenie postępowania administracyjnego.
Zatem uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej było całkowicie zasadne.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. sprzeciw oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło